Անվճար հայերէն ուղղագրիչ
Ստացի՛ր HySpell-ը հիմա
 Բառարան
չու գոյական Երթ, գաղթ:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 375։


ՉՈՒ
գոյական
    1. երթ, մեկնում, գնացք։
    2. գաղթ։
    3. ընթացք։

Աղբիւր՝ Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): էջ 403
ՆՈՐ
1. Չ,
չ,
չա,
չայ
գոյական
    1. Հայերէն այբուբենի քսան և հինգերորդ գիրը և տասնևիններորդ բաղաձայնը։
‣ Գլխագիր Չ։
‣ Շղագիր չ։
‣ Շարագիր չ։

    2. Անձայնեղ թաւ սկզբնափակ հնչիւն, որ արտասանվում է՝ լեզուն տափակ ծայրով քիմքին փակցնելով ու պայթեցնելով։

⨀հին նշանակութիւն 3. Իբրև թիւ՝ նշանակում էր 700։
‣ Է-հո-չա-ւիւն։ (7, 70, 700, 7000)։


2. Չ (ձայնաւորից առաջ՝ չ, բաղաձայնից առաջ չը)
(բացասական մասնիկ, առաջ եկած Ոչ՚ի սղումից)

մակբայ

Աղբիւր՝ Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): էջ 1770
ՆՈՐ
(beta)
ՈՒ
շաղկապ Կապում է իրար հետ սերտ առնչութիւն ունեցող երկու բառ կամ նախադասութիւն, որպէս թէ կցում է նրանց, այնպէս որ առաջին բառը յաճախ չի հոլովվում երկրորդի հետ. և։
‣ Բանն ո՞վ անէ － ես ու դու. հացն ո՞վ ուտէ － ես ու դու (ասացուած)։
‣ Հաց ու պանիր՝ կեր ու բանիր (ասացուած)։
‣ Նրանց մէջ իմ ու քուկ չկայ, (չեն զանազանում ո՛րն է իմը, ո՛րն է քոնը)։
‣ Մարդ ու կնոջ մէջ գժտութիւն ձգեց։
‣ Կեր ու խումի ժամանակ չէ։
‣ Առ ու փախի օրեր էին։
‣ Հարց ու փորձից բան դուրս չեկաւ։
‣ Ինքն ու կինն եկան ու մեզ իրանց հետ վերցրին։
‣ Սար ու ձոր ընկանք և վերջապէս գտանք։

(Տաղաչափութեան մէջ երբեմն զեղչելով գրում են ւ՚, որ կարդացվում է իբրեւ փափուկ վ, առանց վանկ գրաւելու. օրինակ՝
‣ «Դու հայոց ւ՚իմ տանս առաջնորդ ըլլաս» (ու իմ տանս)։
‣ «Զինուոր հայոց ւ՚աստուծոյ» (ու աստուծոյ)։

Աղբիւր՝ Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): էջ 1738
ՆՈՐ
(beta)
1. ՉՈՒ (չուոյ), չուի (արմատ Չուել՚ի)
գոյական
⨀հին նշանակութիւն 1. Ընդհանրապէս՝ տեղից տեղ գնալը, տեղափոխութիւն ցամաքով կամ ջրով։

⨀հին նշանակութիւն 2. Մեծ բազմութեամբ և աղխով մի տեղից ուրիշ տեղ գնալը, գաղթականութիւն։

    3. Զօրքի ճանապարհ գնալը կազմով, և ճանապարհը։
‣ Բանակը չուի պատրաստութիւն էր տեսնում։
‣ Զօրքի չուն սովորական ժամանակ օրական քսան-քսաներկու կիլոմետր է։

    4. Թռչունների տեղափոխութիւնը աշնանը դէպի տաք երկիրներ, և գարնանը դէպի հիւսիս։
‣ Կանգնել դիտում էինք կռունկների չուն։
‣ Չուի ժամանակ անթիւ թռչուններ են ոչնչանում։

⨀հին նշանակութիւն 5. Գաղթող՝ տեղափոխվող բազմութիւն, կարաւան, բանակ։

Բաղադրեալ Բայեր
⨀հին բառ Չու առնել (արարի), ⨀հին բառ Ի չու անկանել
չէզոք բայ Տե՛ս Չուել։


＋գաւառական բառ 2. ՉՈ՛Ւ
միջարկութիւն
    1. Ձայնարկութիւն, որով քշում են էշը կամ ձին։
‣ Շարունակ չո՜ւ-չո՜ւ ասելու տեղ մի անգամ գաւազանով հասցրո՛ւ քամակին, տես ի՛նչպէս կգնայ։

    2. Ձայնարձակութիւն, որով գոմէշներին գրգռում են իրար հետ կռուելու։

Բաղադրեալ Բայեր
＋գաւառական բառ Չո՜ւ տալ
ներգործական բայ Կռուի խրախուսել, գրգռել։


＋գաւառական բառ 3. ՉՈՒ
գոյական Տե՛ս Ճինջի, Ճլորթի։

Աղբիւր՝ Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): էջ 1792
ՆՈՐ
(beta)
Չ
մեր այբուբենին 25րդ տառը եւ 19րդ բաղաձայնը։

Լեզուատամնային թաւ պայթաշփական հնչիւն։

Անոր նուրբը՝ ճ, միջակը՝ ջ։

Իբրեւ թիւ կը նշանակէ 700 (գլխագիր Չ առանց միջակէտի) եւ 700րդ Չ. (գլխագիր Չ. միջակէտով)։


Չ
    1. (ձայնաւորէ առաջ չ, բաղաձայնէ առաջ չը) դիմաւոր եւ անդէմ բայի ժխտական ձեւ կազմող մասնիկ (յառաջացած ոչի սղումէն). օրինակ՝
‣ ուտել-չուտել, գրեցի-չգրեցի.

    2. Ժխտական նախածանց. օրինակ՝
‣ չտես, չբեր, չգոյ.

    3. գոյական եւ ածական անուններու սկիզբը կցուելով՝ կը հերքէ անոնց նշանակութիւնը.օրինակ՝
‣ չտեսութիւն, չկամութիւն, չախորժելի.

    4. գոյականներու սկիզբը կցուելով՝ կու տայ բառին հակառակ իմաստը, իբրեւ անպիտան, անարժան այդպէս կոչուելու. օրինակ՝
‣ չքահանայ, չաստուած, չեպիսկոպոս։

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 1931
ՆՈՐ
(beta)
ՈՒ
շաղկապ
    1. կը կապէ նախադասութեան մը համազօր՝ համադաս բառերը՝ անդամները, եւ.

    2. կը կապէ համադաս նախադասութիւններ.

    3. իրարու կը կապէ իրարու յաջորդող գործողութիւններ՝ ապա, որմէ ետք նշ.

    4. կը գործածուի նախադասութեան մը սկիզբը՝ հետեւանքային յարաբերութիւն ցոյց տալով՝ ուստի նշ. օրինակ՝
‣ որոշած էինք ամէն գնով փախչիլ։ Ու փախանք.

    5. կրկնութեամբ կը գործածուի թէ՛ ... թէ՛, ե՛ւ ... ե՛ւ իմաստով. օրինակ՝
‣ ո՛ւ կը խօսէր, ո՛ւ կը քալէր.

    6. կը կապէ հակադիր նախադասութիւններ՝ ժխտելով սպասուող հետեւանքը՝ եւ սակայն, սակայն եւ այնպէս նշ.

    7. կը կապէ հակադիր նախադասութիւններ՝ իսկ նշ.

    8. հովին ոռնոցը՝ օդանաւին հռնդիւնը եւ նման միալար եւ տեւական սուր ձայն.

ձայնարկութիւն
    9. սաստիկ ցուրտէ՝ մսելէ եւ այլն արձակուող բացագանչութիւն։

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 1894
ՆՈՐ
(beta)
ՉՈՒ
գոյական
    1. ընդհանրապէս՝ տեղէ տեղ երթալը՝ տեղափոխուիլը՝ ճամբորդելը. երթ, մեկնում, չուերթ.
    2. խումբով տեղափոխուիլը. գաղթ, գաղթականութիւն.
    3. թռչուններու տեղափոխութիւնը աշնան եւ գարնան.
    4. (Գրաբար) զօրաշարժ.
    5. (Փոխաբերական իմաստ) արշաւանք, յարձակում, գրոհ.
    6. թռիչք:

Ածանցական Բառեր
— Ածականը՝ Չուական:


ՉՈՒ
գոյական
    1. ձայնարկութիւն, որով կը կը քշեն էշն ու ձին.
    2. ձայնարկութիւն, որով կը գրգռեն գոմէշները, իրարու դէմ կռուելու համար։


ՉՈՒ
գոյական ճինջի, ճլորթի։

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 1951
ՆՈՐ
(beta)
Փնտռել «չ-ու» բառը նաեւ հետեւեալ պատկերահանուած բառարաններուն մէջ —

Բացատրական

Հոմանիշներու

Արեւմտահայերէնի

Նորաբանութիւններու

Յանգարան

Բառակազմական

Ստուգաբանական

Դարձուածաբանական եւ Բարբառային

Ուղղագրական

Գրաբարի

Միջին Հայերէնի

Վաղաշխարհաբարեան

Օտար լեզուի

Անուններու

Տեղանուններու

Բուսանուններու

Մասնագիտական

Յապաւումներու

© 2026 Նայիրի. Հայերէն բառարանը կը պարունակէ 17,718 գլխաւոր բառ։
Կայքը ունի 144 բառարան եւ 3 գիրք։
Հայերէն
Նայիրի / Nayiri.com