 |
Անվճար հայերէն ուղղագրիչ | ||
|
|||
Հայերէն
Հայ
|
Հայ-Անգլերէն
Հայ-Անգ
|
Անգլերէն-Հայ
Անգ-Հայ
|
Հայ-Ֆրանսերէն
Հայ-Ֆրա
|
Ֆրանսերէն-Հայ
Ֆրա-Հայ
Ձեւաբանութիւն
Արեւմտահայերէն
Բառարան
Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 373։
Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 374։
ՉԱՐԻՔ (չարեաց, չարեօք, յոգնակի), չարիքի, չարիքներ
գոյական
1. Չար գործ, չարագործութիւն։ Հակառակը՝ Բարիք։
2. Աղէտ, դժբախտութիւն։
3. Վնասակար հանգամանք, փորձանք, պատուհաս։
Ածանցական Բառեր
1. Չար գործ, չարագործութիւն։ Հակառակը՝ Բարիք։
‣ Նա մի մեծ չարիք գործեց, որ գերազանցում էր նրա նախկին բազմաթիւ չարիքները։
‣ Իմ արած այնքան բարիքներին նա չարիքով պատասխանեց։
‣ Իմ արած այնքան բարիքներին նա չարիքով պատասխանեց։
2. Աղէտ, դժբախտութիւն։
‣ Կարկուտը, մորեխը, հեղեղը բնութեան չարիքներ են, որոնց դէմ մարդը մրցում է և յաղթում։
‣ Պատերազմը չարիքներից մեծագոյնն է. պէտք է այդ չարիքը վերացնել։
‣ Իմպերիալիզմը մարդկութեան համար մի չտեսնված չարիք դարձաւ։
‣ Պատերազմը չարիքներից մեծագոյնն է. պէտք է այդ չարիքը վերացնել։
‣ Իմպերիալիզմը մարդկութեան համար մի չտեսնված չարիք դարձաւ։
3. Վնասակար հանգամանք, փորձանք, պատուհաս։
Ածանցական Բառեր
1. ԱՆԵԼ արի, արաւ, կմ արեցի, արեց, արա՛, արէ՛ք, արել եմ, արած. անում եմ, էի, մի՛ աներ կմ մի՛ անի, անող, անելու
1. ՉԱՐ չարի (չարաց և չարոյ)
ածական
1. Ի բնէ վնասակար յատկութիւն ունեցող։ Հակառակը՝ Բարի։
2. Նա որ ներքին տրամադրութիւն ունի ուրիշին վնասելու, նրան անախորժ բան անելու։
3. Վնասող, վնասաբեր։
4. Ձախորդ, վտանգալից։
5. Դժնեայ, բարկացկոտ, անախորժ։
6. Չարաճճի, անհանգիստ, անկարգապահ։ Հակառակը՝ Խելօք։
⨀հին նշանակութիւն 7. Վատ, գէշ, յոռի, անպիտան։
8. Չարութիւն արտայայտող, չարութիւնից առաջացած։
գոյական
9. Ինչ որ բարի չէ, ինչ որ ընդհանուր գիտակցութեամբ հասարակական տեսակէտից վնասակար է։
10. Գործ՝ դիտաւորութիւն, որ վնասակար է ընդհանրապէս կամ մասնաւորապէս մէկին։
⨀հին նշանակութիւն 11. (Կրօնական) Սատանայ՝ իբրեւ հակառակորդ բարի աստծու։
(Համեմատել ＋Չարն սատանայ։ ＋Չարոց. ＋Չարոցի հանդիպել)։
12. Չարիք, գժտութիւն, կռիւ ևն։
⨀հին նշանակութիւն 13. Կոռ, բէգեառ կամ ընդհանրապէս հարկ։
մակբայ
⨀հին նշանակութիւն 14. Չարաբար, չարութեամբ։
Ածանցական Բառեր
Բաղադրեալ Բայեր
Դարձուածքներ
1. Ի բնէ վնասակար յատկութիւն ունեցող։ Հակառակը՝ Բարի։
‣ Զրադաշտական վարդապետութիւնը բոլոր արարածները բաժանում էր չար և բարի արարածների։
‣ Եզնիկ Կողբացին ապացուցանում է, թէ չկայ ի բնէ չար և ի բնէ բարի արարած։
‣ Չար համարվածը երբեմն բարիք է բերում և ընդհակառակը։
‣ Չար և բարի՝ յարաբերական հասկացողութիւններ են. մեղուն բարի է՝ երբ մեղր է տալիս, չար է՝ երբ խայթում է։
‣ Եզնիկ Կողբացին ապացուցանում է, թէ չկայ ի բնէ չար և ի բնէ բարի արարած։
‣ Չար համարվածը երբեմն բարիք է բերում և ընդհակառակը։
‣ Չար և բարի՝ յարաբերական հասկացողութիւններ են. մեղուն բարի է՝ երբ մեղր է տալիս, չար է՝ երբ խայթում է։
2. Նա որ ներքին տրամադրութիւն ունի ուրիշին վնասելու, նրան անախորժ բան անելու։
‣ Նա չար սիրտ ունի, որտեղ ձեռքիցը գայ՝ կաշխատի վնասել։
‣ Չար մարդիկ երգ չունին։
‣ Ես չար մարդու պատահեցայ։
‣ Չար մարդիկ երգ չունին։
‣ Ես չար մարդու պատահեցայ։
3. Վնասող, վնասաբեր։
4. Ձախորդ, վտանգալից։
5. Դժնեայ, բարկացկոտ, անախորժ։
6. Չարաճճի, անհանգիստ, անկարգապահ։ Հակառակը՝ Խելօք։
‣ Չար երեխայ։
‣ Չար աշակերտներին ի՜նչպէս խելօքացրեց։
‣ Լիրը իւր խեղկատակին կոչեց չար յիմար. խեղկատակն ասաց, որ ինքը չար յիմար է, իսկ Լիրը բարի յիմար։
‣ Չար աշակերտներին ի՜նչպէս խելօքացրեց։
‣ Լիրը իւր խեղկատակին կոչեց չար յիմար. խեղկատակն ասաց, որ ինքը չար յիմար է, իսկ Լիրը բարի յիմար։
⨀հին նշանակութիւն 7. Վատ, գէշ, յոռի, անպիտան։
8. Չարութիւն արտայայտող, չարութիւնից առաջացած։
գոյական
9. Ինչ որ բարի չէ, ինչ որ ընդհանուր գիտակցութեամբ հասարակական տեսակէտից վնասակար է։
‣ Արհմնը չարի արարիչ էր, Որմիզդը բարու։
‣ Չարը բարուն հակառակ է (առած, որի մէջ չար՚ը կարող է նշանակել և սատանայ, (1 նշանակութեամբ)։
‣ Չարը բարուն հակառակ է (առած, որի մէջ չար՚ը կարող է նշանակել և սատանայ, (1 նշանակութեամբ)։
10. Գործ՝ դիտաւորութիւն, որ վնասակար է ընդհանրապէս կամ մասնաւորապէս մէկին։
⨀հին նշանակութիւն 11. (Կրօնական) Սատանայ՝ իբրեւ հակառակորդ բարի աստծու։
(Համեմատել ＋Չարն սատանայ։ ＋Չարոց. ＋Չարոցի հանդիպել)։
12. Չարիք, գժտութիւն, կռիւ ևն։
⨀հին նշանակութիւն 13. Կոռ, բէգեառ կամ ընդհանրապէս հարկ։
‣ («Եթէ ոք… զքահանայ ի չար ընկենու, զոր ազատեցի ես յամենայն ուրեք», «Զաստուածածնին քահանայքն ազատ արարք յամենայն արքունի չարէ»։ Օրբելեան, Թիֆր. հրատ. եր. 171, (81)։
մակբայ
⨀հին նշանակութիւն 14. Չարաբար, չարութեամբ։
Ածանցական Բառեր
Բաղադրեալ Բայեր
Դարձուածքներ
⨀հին բառ 2. ՉԱՐ
＋գաւառական բառ ՉԱՐՔ
ՀԱՏՈՒՑՈՒՄ
գոյական
1. հատուցանելու՝ հատուցուելու գործողութիւն.
2. վճարում (պարտքի՝ վարձքի՝ տուգանքի).
3. փոխարինութիւն, փոխարինում.
Տեսակներ
1. հատուցանելու՝ հատուցուելու գործողութիւն.
2. վճարում (պարտքի՝ վարձքի՝ տուգանքի).
3. փոխարինութիւն, փոխարինում.
Տեսակներ
— աշխատանքի՝ վարձք՝ վարձատրութիւն, տրիտուր։
ՉԱՐԻՔ
գոյական
1. չար գործ, չարագործութիւն.
2. աղէտ, դժբախտութիւն.
3. վնասակար հանգամանք, պատուհաս, աղէտ, փորձանք.
4. (Փոխաբերական իմաստ) շատ անհանգստութիւն՝ անախորժութիւն պատճառող մարդ.
5. մոլութիւն.
6. ախտ։
Դարձուածքներ
1. չար գործ, չարագործութիւն.
2. աղէտ, դժբախտութիւն.
3. վնասակար հանգամանք, պատուհաս, աղէտ, փորձանք.
4. (Փոխաբերական իմաստ) շատ անհանգստութիւն՝ անախորժութիւն պատճառող մարդ.
5. մոլութիւն.
6. ախտ։
Դարձուածքներ
ՃԱՄԲԱՅ
գոյական
1. քալելու տեղ, անցնելու տեղ. անցք, շաւիղ. ճանապարհ, ուղի.
2. ձեւ, միջոց։
Տեսակներ
Բաղադրեալ Բայեր
1. քալելու տեղ, անցնելու տեղ. անցք, շաւիղ. ճանապարհ, ուղի.
2. ձեւ, միջոց։
Տեսակներ
— Խորտուբորտ՝ դերբուկ:
— Շնչառութեան՝ շնչափող, խողովակ, ցնցուղ։
Բաղադրեալ Բայեր
Ճամբան կապել
չէզոք բայ Տե՛ս Ճամբան կտրել։
Ճամբէ դուրս գալ
չէզոք բայ Տե՛ս Ճամբէ ելլել։
ՈՒՂԻ
գոյական
1. հողի. գետնի վրայ երթեւեկելու համար պատրաստուած՝ բացուած ճամբայ. շաւիղ, արահետ, կածան, կպրուղի, խճուղի.
2. տարածութիւն, որով որեւէ կարգի հաղորդակցութիւն տեղի կ՚ունենայ.
3. անցք, անցում.
4. (Փոխաբերական իմաստ) որեւէ բանի թափանցելու հնարաւորութիւն՝ հնարք, մուտք.
5. (Փոխաբերական իմաստ) ուղեւորութիւն, ճամբորդութիւն.
6. (Փոխաբերական իմաստ) ուղղութիւն, ուղեգիծ, երթուղի.
7. (Փոխաբերական իմաստ) որեւէ բանի գործունէութեան՝ զարգացման եւ այլն ուղղութիւն.
8. (Փոխաբերական իմաստ) միջոց, հնար, հնարաւորութիւն.
9. (Փոխաբերական իմաստ) գործունէութիւն, ընթացք, վարմունք, կեանք:
Տեսակներ
1. հողի. գետնի վրայ երթեւեկելու համար պատրաստուած՝ բացուած ճամբայ. շաւիղ, արահետ, կածան, կպրուղի, խճուղի.
2. տարածութիւն, որով որեւէ կարգի հաղորդակցութիւն տեղի կ՚ունենայ.
3. անցք, անցում.
4. (Փոխաբերական իմաստ) որեւէ բանի թափանցելու հնարաւորութիւն՝ հնարք, մուտք.
5. (Փոխաբերական իմաստ) ուղեւորութիւն, ճամբորդութիւն.
6. (Փոխաբերական իմաստ) ուղղութիւն, ուղեգիծ, երթուղի.
7. (Փոխաբերական իմաստ) որեւէ բանի գործունէութեան՝ զարգացման եւ այլն ուղղութիւն.
8. (Փոխաբերական իմաստ) միջոց, հնար, հնարաւորութիւն.
9. (Փոխաբերական իմաստ) գործունէութիւն, ընթացք, վարմունք, կեանք:
Տեսակներ
— Կեդրոնական՝ մայր՝ մայրուղի։
— Շեղ՝ շեղուղի, շրջուղի, ոլորան ուղի։
— Շունչի՝ շնչառութեան՝ շնչուղի, շնչերակ:
— Ջուրի՝ ջրուղի, ջրաբաշխական ցանց, ջրանցք:
ՉԱՐ
ածական
1. վնասակար յատկութիւն ունեցող.
2. չարութիւն պարունակող՝ արտայայտող.
3. վնաս պատճառող՝ ծնող. վնասող, վնասաբեր, վնասակար.
4. ձախորդ, աղետաւոր.
5. դաժան, դժնի, չարաչար.
6. չարաճճի, անկարգ, անկարգապահ, անհանգիստ.
7. վատ, վատթար, յոռի, անպիտան, գէշ.
8. զայրոյթ՝ բարկութիւն արտայայտող. բարկացոտ, չարացած.
9. չար խօսք՝ փափաք արտայայտող. չարասիրտ, չարակամ, չարանենգ, նենգամիտ.
10. կատաղի.
11. անխիղճ, անգութ.
12. չարագործութիւններով լեցուած.
գոյական
13. ինչ որ հանրային կարծիքով վնասակար է. չարիք, չարութիւն.
14. չարագործութիւն.
15. աղէտ.
16. գժտութիւն, կռիւ.
17. չարիք գործող մարդ. չարագործ.
18. չար ոգի, չարք, քաջք.
19. (Կրօնական) սատանայ.
20. ցաւ, հիւանդութիւն:
Բաղադրեալ Բայեր
Դարձուածքներ
1. վնասակար յատկութիւն ունեցող.
2. չարութիւն պարունակող՝ արտայայտող.
3. վնաս պատճառող՝ ծնող. վնասող, վնասաբեր, վնասակար.
4. ձախորդ, աղետաւոր.
5. դաժան, դժնի, չարաչար.
6. չարաճճի, անկարգ, անկարգապահ, անհանգիստ.
7. վատ, վատթար, յոռի, անպիտան, գէշ.
8. զայրոյթ՝ բարկութիւն արտայայտող. բարկացոտ, չարացած.
9. չար խօսք՝ փափաք արտայայտող. չարասիրտ, չարակամ, չարանենգ, նենգամիտ.
10. կատաղի.
11. անխիղճ, անգութ.
12. չարագործութիւններով լեցուած.
գոյական
13. ինչ որ հանրային կարծիքով վնասակար է. չարիք, չարութիւն.
14. չարագործութիւն.
15. աղէտ.
16. գժտութիւն, կռիւ.
17. չարիք գործող մարդ. չարագործ.
18. չար ոգի, չարք, քաջք.
19. (Կրօնական) սատանայ.
20. ցաւ, հիւանդութիւն:
Բաղադրեալ Բայեր
Դարձուածքներ
Նման բառեր
ճարի
չայրի
Գործածութիւն
փորձնական
Արդիւնքները տեսնելու համար, բռնել հեռախօսը հորիզոնական դիրքով կամ / եւ մասշտաբը (zoom-ը) նուազեցնել
ՆՈՐ Ուսամնասիրել
չարի բառաձեւին
գործածութիւնը՝ Արեւմտահայերէն Գրուածքներու Ժողովածոյ-ին մէջ։
Փնտռել «չարի» բառը նաեւ հետեւեալ պատկերահանուած բառարաններուն մէջ —
Բացատրական
-
(1992) Հայոց լեզուի նոր բառարան
-
(1976) Արդի հայերենի բացատրական բառարան
-
(1969) Ժամանակակից հայոց լեզվի բացատրական բառարան
-
(1968) Հայոց լեզուի նոր բառարան
-
(1954) Հայերէն աշխարհաբար լեզուի լիակատար բառարան
-
(1944) Հայերէն բացատրական բառարան
-
(1910) Նոր բառագիրք հայերէն լեզուի
Հոմանիշներու
-
(2009) Հայոց լեզվի հոմանիշների բացատրական բառարան
-
(1967) Հայոց լեզվի հոմանիշների բառարան
-
(1938) Բառարան գանձարան հայերէն լեզուի
Արեւմտահայերէնի
Նորաբանութիւններու
-
(2022) ՆՈՐ Նոր բառեր. Է պրակ
-
(2021) ՆՈՐ Նոր բառեր. Զ պրակ
-
(2021) ՆՈՐ Նոր բառեր արեւմտահայերէնի մէջ. Ա Գիրք
-
(2020) ՆՈՐ Նոր բառեր. Ե պրակ
-
(2018) ՆՈՐ Նոր բառեր. Դ պրակ
-
(2017) Նոր բառեր. Գ պրակ
-
(2016) Նոր բառեր. Բ պրակ
-
(2015) Նոր բառեր. Ա պրակ
-
(2002) Արդի հայերենի նորաբանությունների բառարան
-
(1996) Նոր բառերի բացատրական բառարան
-
(1982) Բառարան-տեղեկատու (Նոր բառեր և իմաստներ)
Յանգարան
Բառակազմական
Ստուգաբանական
-
(2010) Հայերեն ստուգաբանական բառարան
-
(2010) Հին հայերենի վերջածանցների ծագումը - [Հայերեն ստուգաբանական բառարան]
-
(2004) Հայերէն ստուգաբանական առձեռն բառարան
-
(1995) Մեր արմատները նոր լոյսի տակ
-
(1926) Հայերէն արմատական բառարան
Դարձուածաբանական եւ Բարբառային
-
(2013) Ղարաբաղի բարբառի բառարան
-
(2011) Հայերեն դարձվածքների ընդարձակ բացատրական բառարան
-
(2010) Հայերեն շրջասությունների բառարան
-
(2001) Հայոց լեզվի բարբառային բառարան
-
(1975) Հայոց լեզվի դարձվածաբանական բառարան
-
(1970) Հազար ու մէկ բառ ու բան հայոց խօսից բարբառէն
-
(1970) Արեւելահայ ոճաբանութիւններ - [Հազար ու մէկ բառ ու բան հայոց խօսից բարբառէն]
-
(1913) Հայերէն գաւառական բառարան
-
(1912) Հայոց բառ ու բան
-
(1903) Բառգիրք Արարատեան բարբառի
-
(1902) Թուրքերէնէ փոխառեալ բառերը Պօլսի հայ ժողովրդական լեզուին մէջ համեմատութեամբ Վանի, Ղարաբաղի եւ Նոր-Նախիջեւանի բարբառներուն
-
(1869) Բառգիրք յաշխարհաբառէ ի գրաբառ
-
(1836) Յաւելուած աշխարհիկ բառք անվկայք ի գրոց առ մեզ եղելոց - [Նոր բառգիրք հայկազեան լեզուի]
Ուղղագրական
-
(2013) Հայերենի ուղղագրական նոր բառարան
-
(2002) Արդի հայերենի ուղղագրական-ձեւակազմական բառարան
-
(1973) Հայերեն ուղղագրական-ուղղախոսական-տերմինաբանական բառարան
Գրաբարի
-
(2012) Գրաբարի դարձուածաբանական բառարան
-
(2010) Գրաբարի բառարան - Նոր հայկազյան բառարանում չվկայված բառեր
-
(2007) Նորայայտ բառեր գրաբարում
-
(2006) Գրաբարի հոմանիշների բառարան
-
(2000) Գրաբարի բառարան
-
(1944) Ասացուածքներ հայերէն գրաբար լեզուով - [Հայերէն բացատրական բառարան]
-
(1865) Առձեռն բառարան հայկազնեան լեզուի
-
(1837) Բառգիրք ի բարբառ հայ եւ իտալական
-
(1836) Նոր բառգիրք հայկազեան լեզուի
Միջին Հայերէնի
Վաղաշխարհաբարեան
Օտար լեզուի
-
(2014) Բառգրքույկ, Նոր եւ նորակազմ բառեր հայերենում
-
(2011) Օտար բառերի բառարան
-
(1951) Եւրոպական փոխառեալ բառեր հայերէնի մէջ
-
(1912) Բացատրական բառգիրք - Օտարազգի բառերի եւ օտարագիր բառերի ու դարձւածքների
-
(1908) Հանրամատչելի բառարան օտարազգի բառերի եւ գործածութեան մէջ մտած մտքերի ու դարձւածքների
Անուններու
-
(2010) Հայոց ազգանունների բառարան
-
(2005) ՆՈՐ Ծածկանուններ (հայերեն և հայատառ) հայոց պարբերական մամուլում և գրականության մեջ - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
-
(2005) ՆՈՐ Ծածկանուններ ձեռագիր և խմորատիպ մամուլում (Հայերեն և հայատառ) - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
-
(2005) ՆՈՐ Հեղինակներ - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
-
(1973) ՆՈՐ Կենսագրական բառարան (հայ մշակույթի գործիչներ)
-
(1968) Արական Անձնանուններ - [Հայոց լեզուի նոր բառարան]
-
(1968) Իգական Անձնանուններ - [Հայոց լեզուի նոր բառարան]
-
(1942) Հայոց անձնանունների բառարան
Տեղանուններու
-
(2011) Տարածված աշխարհագրական տեղանունների ցանկ - [Արեւմտահայերէն-արեւելահայերէն նոր բառարան]
-
(1986) Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
Բուսանուններու
-
(1981) Բուսանունների հայերեն-լատիներեն-ռուսերեն-անգլերեն-ֆրանսերեն-գերմաներեն բառարան
-
(1895) Հայբուսակ կամ Հայկական Բուսաբառութիւն
Մասնագիտական
-
(2015) Հայկական խոհանոցի բառարան
-
(2013) ՆՈՐ Ֆիզիոլոգիական տերմինների հայերեն-անգլերեն-ռուսերեն բառարան-տեղեկատու
-
(1987) Հայերենագիտական բառարան
-
(1979) Տէրունի տօներ - [Ծիսական Բառարան]
-
(1979) Եկեղեցական իրեղէններ եւ նիւթական առարկաներ - [Ծիսական Բառարան]
-
(1975) Լեզվաբանական բառարան
Յապաւումներու
-
(2021) ՆՈՐ Տառային հապավումներ - [Նոր բառեր. Զ պրակ]
-
(2020) ՆՈՐ Տառային հապավումներ - [Նոր բառեր. Ե պրակ]
-
(2007) Հայերենում գործածվող տառային հապավումների բառարան
-
(1996) Հապավումներ - [Նոր բառերի բացատրական բառարան]
