Անվճար հայերէն ուղղագրիչ
Ստացի՛ր HySpell-ը հիմա
 Բառարան
ՈՒ
շաղկապ Կապում է իրար հետ սերտ առնչութիւն ունեցող երկու բառ կամ նախադասութիւն, որպէս թէ կցում է նրանց, այնպէս որ առաջին բառը յաճախ չի հոլովվում երկրորդի հետ. և։
‣ Բանն ո՞վ անէ － ես ու դու. հացն ո՞վ ուտէ － ես ու դու (ասացուած)։
‣ Հաց ու պանիր՝ կեր ու բանիր (ասացուած)։
‣ Նրանց մէջ իմ ու քուկ չկայ, (չեն զանազանում ո՛րն է իմը, ո՛րն է քոնը)։
‣ Մարդ ու կնոջ մէջ գժտութիւն ձգեց։
‣ Կեր ու խումի ժամանակ չէ։
‣ Առ ու փախի օրեր էին։
‣ Հարց ու փորձից բան դուրս չեկաւ։
‣ Ինքն ու կինն եկան ու մեզ իրանց հետ վերցրին։
‣ Սար ու ձոր ընկանք և վերջապէս գտանք։

(Տաղաչափութեան մէջ երբեմն զեղչելով գրում են ւ՚, որ կարդացվում է իբրեւ փափուկ վ, առանց վանկ գրաւելու. օրինակ՝
‣ «Դու հայոց ւ՚իմ տանս առաջնորդ ըլլաս» (ու իմ տանս)։
‣ «Զինուոր հայոց ւ՚աստուծոյ» (ու աստուծոյ)։

Աղբիւր՝ Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): էջ 1738
ՆՈՐ
(beta)
1. Ն (ն, նու)
գոյական


⨀հին բառ 2. Ն նի, ըն
Հին նախդիր


3. Ն
դիմորոշ յօդ Տե՛ս Ս՚ի տակ։

Աղբիւր՝ Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): էջ 1572
ՆՈՐ
(beta)
2. Ս,
Դ,
Ն
բաղաձայններից յետոյ՝ ըս, ըդ, ըն, հէրըս, վարըդ, գոյըն և ո՛չ հէրս, վարդ, գոյն, սակայն ը՚ն անհետանում է՝ երբ դիմորոշ յօդին յաջորդում է ձայնաւորով սկսվող բառ, որի ձայնաւորի հետ միանում է յօդը. հէրդ ու մէրդ եկել է = հէր-դու-մէր-դե-կել է ևն)

Դիմորոշ յօդեր առաջին, երկրորդ, երրորդ դէմքերի, արմատներ սա, դա, նա, այս, այդ, այն բառերի։

Աղբիւր՝ Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): էջ 1929
ՆՈՐ
(beta)
✽հազուադէպ բառ ՈՒՆ (ունք) (արմատ Ունել՚ի)
գոյական
    1. Ունելը, բռնելը։
    2. Ունեցած յատկութիւն, ունակութիւն։

Համեմատել Ոյն։

Աղբիւր՝ Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): էջ 1749
ՆՈՐ
(beta)
＋գաւառական բառ 1. ՈՒՆՔ
գոյական Տե՛ս Յօնք։


2. ＋գաւառական բառ ՈՒՆՔ (Բունք՚ի կրճատ ձևը)
գործ է ածվում բունք՚ի հետ, Ունքն ու բունքը կմ ունն ու բունը։ Տե՛ս Ուն-բուն։

Աղբիւր՝ Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): էջ 1751
ՆՈՐ
(beta)
ՈՒ
շաղկապ
    1. կը կապէ նախադասութեան մը համազօր՝ համադաս բառերը՝ անդամները, եւ.

    2. կը կապէ համադաս նախադասութիւններ.

    3. իրարու կը կապէ իրարու յաջորդող գործողութիւններ՝ ապա, որմէ ետք նշ.

    4. կը գործածուի նախադասութեան մը սկիզբը՝ հետեւանքային յարաբերութիւն ցոյց տալով՝ ուստի նշ. օրինակ՝
‣ որոշած էինք ամէն գնով փախչիլ։ Ու փախանք.

    5. կրկնութեամբ կը գործածուի թէ՛ ... թէ՛, ե՛ւ ... ե՛ւ իմաստով. օրինակ՝
‣ ո՛ւ կը խօսէր, ո՛ւ կը քալէր.

    6. կը կապէ հակադիր նախադասութիւններ՝ ժխտելով սպասուող հետեւանքը՝ եւ սակայն, սակայն եւ այնպէս նշ.

    7. կը կապէ հակադիր նախադասութիւններ՝ իսկ նշ.

    8. հովին ոռնոցը՝ օդանաւին հռնդիւնը եւ նման միալար եւ տեւական սուր ձայն.

ձայնարկութիւն
    9. սաստիկ ցուրտէ՝ մսելէ եւ այլն արձակուող բացագանչութիւն։

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 1894
ՆՈՐ
(beta)
Ն
մեր այբուբենին 22րդ գիրը։ Բաղաձայն եւ նայ (տկար) տառ: Քմքային-ռնգային (քթային) ձայն՝ հնչիւն, որ կ՚արտասանուի լեզուին ծայրը կամ եզերքը քիմքին դնելով՝ դպցնելով եւ օդը քիթէն հանելով: Լծորդ է մ տառին՝ հնչիւնին:

Պ, բ, փ շրթնային գիրերէն առաջ կը վերածուի շրթնային - ռնգային հնչիւնի. օրինակ՝ ճանապարհ ճանպայ - ճամբայ, անբիծ - ամբիծ, բնութեան - բնութեամբ։

Կը գործածուի իբր որոշիչ, դիմորոշ եւ ստացական յօդ, փոխարինելով ը յօդը ալ եւ ու շաղկապներէն առաջ. օրինակ՝ տունը եւ կատուն, տունն ու կատուն. տունն ալ վրայ տուաւ. իր գրիչն ու տետրակը:

Գրաբարի մէջ, որոշ տեղեր, գործածուած է իբր նախդիր՝ մէջ, տակ, ներքին իմաստներով. օրինակ՝ հայիլ -նայիլ, հիւթ - նիւթ։

Իբրեւ թուանշան 400 (գլխագիր Ն առանց միջակէտի) եւ 400րդ (գլխագիր Ն. միջակէտով):

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 1651
ՆՈՐ
(beta)
ՈՒՆ,
ՈՒՆՔ
գոյական
    1. ունելը, բռնելը.
    2. ունեցած յատկութիւն. ունակութիւն:

Հոմանիշ՝ ոյն։

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 1910
ՆՈՐ
(beta)
ՈՒՆՔ
գոյական յօնք։

Բաղադրեալ Բայեր
Ունքերը կախել, ունքերը կիտել
ներգործական բայ դժգոհութեան տխրութեան արտայայտութիւն տալ դէմքին։

Ունքերը պռստել
ներգործական բայ Տե՛ս Ունքերը կախել։

Ունքերուն տակէն նայիլ
ներգործական բայ չէզոք բայ առանց գլուխը բարձրացնելու՝ աչքերը ուղղել մէկուն՝ բանի մը:

Ունքը շինելու տեղ աչքն ալ հանել
ներգործական բայ որեւէ բան բարելաւելու կամ յաջողցնելու փոխարէն, աւելի մեծ վնաս հասցնել՝ պատճառել:

Ունքով ընել
ներգործական բայ աչքով - ունքով ակնարկել՝ հասկցնել:

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 1913
ՆՈՐ
(beta)
 Գործածութիւն փորձնական 2 մէջբերում 

Գտնուած բառաձեւերու գործածութիւնը

Փնտռել «ու-ն» բառը նաեւ հետեւեալ պատկերահանուած բառարաններուն մէջ —

Բացատրական

Հոմանիշներու

Արեւմտահայերէնի

Նորաբանութիւններու

Յանգարան

Բառակազմական

Ստուգաբանական

Դարձուածաբանական եւ Բարբառային

Ուղղագրական

Գրաբարի

Միջին Հայերէնի

Վաղաշխարհաբարեան

Օտար լեզուի

Անուններու

Տեղանուններու

Բուսանուններու

Մասնագիտական

Յապաւումներու

© 2026 Նայիրի. Հայերէն բառարանը կը պարունակէ 17,718 գլխաւոր բառ։
Կայքը ունի 144 բառարան եւ 3 գիրք։
Հայերէն
Նայիրի / Nayiri.com