Անվճար հայերէն ուղղագրիչ
Ստացի՛ր HySpell-ը հիմա
 Բառարան
շէն ածական Զուարթ, բնակուած, բարգաւաճ:
շէն գոյական Շինուածք, գիւղակ:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 351։


ՇԷՆ
ածական
    1. մարդաբնակ։
    2. (հողեր՝) մշակուած, բարգաւաճ։
    3. (շէնշող՝) զուարթ, զուարթաբարոյ։


ՇԷՆ
գոյական
    1. գիւղակ։
    2. մարդաբնակ հողեր։


ՇԷՆՔ
գոյական
    1. շինուածք, տուն, հաստատութիւն։
    2. յօրինուածք, կազմուածք, կառոյց։

Աղբիւր՝ Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): էջ 378
ՆՈՐ
Շ,
շ,
շայ
գոյական
    1. Հայերէն այբուբենի քսաներեքերորդ գիրը և տասն և ութերորդ բաղաձայնը։
‣ Գլխագիր Շ։
‣ Շղագիր շ։
‣ Շարագիր շ։

    2. Շչական բաց երգաձայնազուրկ հնչիւն, որ արտասանվում է՝ լեզուի ծայրը քիմքին մօտեցնելով։

⨀հին նշանակութիւն 3. Իբրև թուանշան՝ հինգ հարիւր։
‣ Եչ-ծայ-շայ-րէ (5, 50, 500, 5000)։

Աղբիւր՝ Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): էջ 1638
ՆՈՐ
(beta)
⨀հին բառ 1. ԷՆ
(Փոխանակ Որ էն), Տե՛ս Է (2, 3)։


＋գաւառական բառ 2. ԷՆ
ցուցական դերանուն Տե՛ս Այն։

Բաղադրեալ Բայեր
＋գաւառական բառ Էն գլխէն
մակբայ
    1. Այն գլխից, առաւօտեան կանուխ։
‣ Էն գլխէն վեր կկենամ, կիսատը կլրացնեմ։
‣ Էն գլխէն վաղ զարթեցրու ինձ։

    2. Առաջուց, վաղօրօք, կանխաւ։
‣ Ես էն գլխէն քեզ ասացի, թէ նրանից զգոյշ կաց։
‣ Նա էն գլխէն այդ գիտէր։
‣ «Դու էն գլխէն իմաստուն իս…»։

Աղբիւր՝ Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): էջ 682
ՆՈՐ
(beta)
ՇԷՆ (շինի, շինից կամ շինաց) (արմատ Շինել՚ի)
ածական
    1. Շինված, որտեղ շինութիւններ կան, բնակված, մարդաբնակ։ Հակառակը՝ Անշէն, աւերակ, ամայի։
‣ Շէն տեղերը թողած թափառում էր անմարդաբնակ լեռներում։
‣ Թշնամիները շէն գաւառը հրկիզեցին, կոտորեցին, աւերակ դարձրին։

    2. Որտեղ կեանք՝ կենդանութիւն՝ գործունէութիւն կայ, բազմամարդ, արդիւնաբեր, բարելից։
‣ Շէն աշխարհ։
‣ Շէն քաղաք։
‣ Տունը շէն էր, ամեն բարիքով լի։

    3. Կենդանի, կանգուն, զուարթ, ուրախ։
‣ Շէն կենաք (օրհնէք)։
‣ Աստուած շէն պահէ այս օջախը (օրհնէք)։
‣ «Շէն մընայ միշտ այս սուրբ դպրոց՝ Մեծ Ներսէսի ձեռակերտն ազգային» (Ներսիսեան դպրոցի օրհներգ)։
‣ Շէն ու պայծառ մնայ այս տունը։
‣ Մեր տան շէն ու աւերս քեզ վրայ է, դու ես մեր միակ յոյսը։

գոյական
    4. Որտեղ շինութիւններ կան շինված, մարդկանց բնակութիւն կայ. գիւղ, աւան (գրաբարում և մի-երկու գաւառականում)։
‣ Գնանք շէնը, մի բան գտնենք ուտելու։
‣ Մենք մօտեցել էինք շէնին։

⨀հին նշանակութիւն 5. Շինուածք, շինելը։

Բաղադրեալ Բայեր
Շէն անել
ներգործական բայ Ուտելուց յետոյ սեղանը հաւաքել։
‣ Կերան ու սուփրէն շէն արին։


ՇԷՆՔ քի, քեր
գոյական

Դարձուածքներ
Շէնք-շնորհք, Շէնք ու շնորհք
գոյական Բարեվայելչութիւն, գեղեցկայարմարութիւն, պատշաճաւոր՝ վայելուչ կերպարանք և յատկութիւն։
‣ Ո՞վ ունի նրա խելքը, նրա շէնք ու շնորհքը։
‣ Շէնքով շնորհքով տղայ է, ի՞նչն է պակաս։
‣ Տունը նո՛ր թէ շէնքի շնորհքի (կամ շէնք ու շնորհքի) եկաւ։

Աղբիւր՝ Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): էջ 1662
ՆՈՐ
(beta)
Շ
    1. հայերէն այբուբենի 23րդ տառը եւ 18րդ բաղաձայնը։ Միջատամնային շչական հնչիւն, որ կ՚արտասանուի լեզուին ծայրը քիմքին մօտեցնելով. իր նմանահնչիւններն են ս, ժ. օրինակ՝
‣ Սիմէոն, Շմաւոն, աշտուճ, աստուճ.

    2. իբրեւ թուանշան կը նշանակէ 500 Շ (գլխագիր Շ առանց միջակէտի) եւ 500րդ Շ. (գլխագիր Շ. միջակէտով):

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 1744
ՆՈՐ
(beta)
ՇԷՆ
ածական
    1. ուր շինութիւններ կան բնակչութիւն ունեցող, մարդաբնակ.

    2. ուր կենդանութիւն՝ գործունէութիւն՝ կեանք կայ. բազմամարդ, արդիւնաբեր, բարելից, առատ, հարուստ.

    3. կենդանի, կանգուն, բարեկարգ.

    4. մշակուած՝ բարգաւաճ (հող).

    5. շինուած՝ կերտուած. օրինակ՝
‣ քարաշէն, փայտաշէն.

    6. (Փոխաբերական իմաստ) զուարթ մթնոլորտ ստեղծող. զուարթաբարոյ, շէնշող, ուրախ.

գոյական
    7. գիւղ, գիւղակ, աւան։

Հակառակը՝ անշէն, աւերակ, ամայի։

Բաղադրեալ Բայեր
Շէն պահել
ներգործական բայ
    1. կանգուն՝ բարեկեցիկ պահել.
    2. զուարթ մթնոլորտի մէջ պահել։

Դարձուածքներ
Շէն մնաք, պայծառ մնաք
    1. բարեմաղթութեան արտայայտութիւն (դուք եւ ձեր ընտանիքը՝ տունը կանգուն եւ ուրախ մնաք).
    2. շնորհակալութեան արտայայտութիւն։ Կ՚ըսուի ոեւէ մէկուն կողմէ որեւէ առիթով, մանաւանդ եկեղեցւոյ բանկալին քով նստող թաղականներուն կողմէ։


ՇԷՆՔ
գոյական
    1. ինչ որ շինութեան մէջ է. շինուող բան, շինուածք, կառուցուածք, կառոյց.

    2. որեւէ շինուած բան. շինութիւն.

    3. շինուածքի արտաքին տեսք՝ կերպարանք՝ կազմուածք.

    4. շինելու եղանակը՝ ձեւը.

    5. (Փոխաբերական իմաստ) որեւէ գործի սկիզբն ու ընթացքը՝ զարգացումը. օրինակ՝
‣ բարեկամութեան շէնքը.

    6. (Գաւառական) շնորեք, տեսք, կերպարանք. օրինակ՝
‣ շենքով շնորհքով մարդ է.

    7. (Գաւառական) թոնիրի մէջ վառելու համար պատրաստուած՝ դասաւորուած փայտ եւ այլ վառելանիւթ։

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 1778
ՆՈՐ
(beta)

Նման բառեր
շ-եմ
ս-եմ
 Գործածութիւն փորձնական 1 մէջբերում 

Գտնուած բառաձեւերու գործածութիւնը

Փնտռել «շ-էն» բառը նաեւ հետեւեալ պատկերահանուած բառարաններուն մէջ —

Բացատրական

Հոմանիշներու

Արեւմտահայերէնի

Նորաբանութիւններու

Յանգարան

Բառակազմական

Ստուգաբանական

Դարձուածաբանական եւ Բարբառային

Ուղղագրական

Գրաբարի

Միջին Հայերէնի

Վաղաշխարհաբարեան

Օտար լեզուի

Անուններու

Տեղանուններու

Բուսանուններու

Մասնագիտական

Յապաւումներու

© 2026 Նայիրի. Հայերէն բառարանը կը պարունակէ 17,718 գլխաւոր բառ։
Կայքը ունի 144 բառարան եւ 3 գիրք։
Հայերէն
Նայիրի / Nayiri.com