Անվճար հայերէն ուղղագրիչ
Ստացի՛ր HySpell-ը հիմա
 Բառարան
ԿՈՒ
գոյական աղբ, կղկղանք, ապաւառ, ապարահեղ, կղի։

Աղբիւր՝ Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): էջ 248
ՆՈՐ
1. ԿՈՒ
գոյական Անասունի՝ յատկապէս եղջերաւոր խոշոր անասունի աղբ։
‣ Կովի կու։
‣ Գոմշի կու։
‣ Պատը կուով ծեփեց։
‣ Կուն չորացնելով գործ են ածում իբրեւ վառելիք։
‣ Ախոռը մաքրեց, կուն թափեց։
‣ Կուով արտերը պարարտացնում են։

Բաղադրեալ Բայեր
＋գաւառական բառ Ոռին կու քսել
ներգործական բայ Խաբել, գլուխը տլլոզել, թլորել։


＋գաւառական բառ 2. ԿՈՒ
գոյական Անորոշ տեսակի թռչուն (?)։


3. ԿՈՒ
(հաւանօրէն կազմված կայ ու բառերից)

մասնիկ մասնիկ, որ մի քանի բարբառներում և ընդհանրապէս գալ, լալ, տալ բայերի մօտ փոխարինում է կը մասնիկը։
‣ «Կռո՛ւնկ, ուստի՞ կուգաս»։
‣ Բոլոր ունեցածս կուտամ։
‣ Ինչո՞ւ կուլաս։
‣ Թէ կու հաւանիս՝ վերցրու։
‣ Ո՞նց կուլի (= կու ըլի)։

Համեմատել Կը, կ, կի։

Աղբիւր՝ Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): էջ 1113
ՆՈՐ
(beta)
＋գաւառական բառ ԿՈՒՔ
ածական մակբայ Տե՛ս Կուփիճ (1)։

Աղբիւր՝ Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): էջ 1121
ՆՈՐ
(beta)
1. Ա,
ա,
Այբ
գոյական
    1. Հայերէն այբուբենի առաջին գիրը և առաջին ձայնաւորը։
‣ Գլխագիր Ա։
‣ Շարագիր ա։
‣ Այբը երեք ստեղնանի գիր լինելով՝ տպագրութեան մէջ շատ տեղ է բռնում, շարուածքի գրեթէ 13 տոկոսը։
‣ Հին տպագրութիւնների մէջ գործ էին ածում միստեղնանի այբ (𝍠)։

Դարձուածքներ
Այբ է տեսնում, մարդակ է կարդում
(ասացուած), Անգրագէտ է։

    2. Ձայնաւոր հնչիւն, որ արտասանվում է՝ խռչափողը ազատ ու բաց պահելով, լեզուն տափակ, բերանը և շրթունքները բաց։
‣ Այբը հայերէնի մէջ ամենաշատ գործածվող հնչիւնն է։

Բաղադրեալ Բայեր
Այբը բենից ջոկել
չէզոք բայ Կարդալ գիտենալ, փոխաբերաբար Բան հասկանալ։

⨀հին նշանակութիւն 3. Իբրեւ թուանշան՝ նշանակում էր 1։
‣ Այբ-ժէ-ճէ-ռա (այսինքն 1, 10, 100, 1000)։

(Իսկ ՚ա կամ ,ա նշանակում էր 10000)։

    4. Թուարկութեան մէջ՝ առաջին։
‣ Ա հատոր։
‣ Գլուխ Ա։
‣ Մասն Ա։
‣ Բոլոր մարմիններն երեք խոշոր խմբերի են բաժանվում, ա) կենդանական, բ) բուսական, գ) հանքային։

    5. Փոխաբերաբար Սկիզբ։

Բաղադրեալ Բայեր
Այբից սկսել
ներգործական բայ Բուն ծայրից սկսել։

Դարձուածքներ
Այբ ասողը բեն էլ պէտք է ասէ
Սկսողը պէտք է շարունակէ։

Ես եմ Ա և Ք
Սկիզբն և վերջը։


＋գաւառական բառ 2. Ա
էական բայի սահմանական ներկայ եզակի 3-րդ դէմք՝ փոխանակ է։
‣ Ամպել ա՝ թօն չի գալի, Մըթնել ա ՝ տուն չի գալի (ժողովրդական երգ)։
‣ Ո՞վ ա։


3. Ա՜
միջարկութիւն
    1. Զարմանքի և ուրախութեան բացագանչութիւն մի նոր դէպքի կամ լուրի առիթով։
‣ Ա՛, վերջապէս եկա՜ր։

    2. Զարմանքի և սրտնեղութեան արտայայտութիւն՝ մի անսպասելի և անախորժ եզրակացութեան հասնելիս։
‣ Ա՛, ուրեմն ինձ սպառնո՞ւմ ես։

    3. Հարցական, երբ մէկը չի լսել ուրիշի ասածը և ցանկանում է որ նա կրկնէ։
‣ Դուռը փակիր － ա՞։

Տե՛ս Ա՜յ։

Աղբիւր՝ Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): էջ 24
ՆՈՐ
(beta)
＋գաւառական բառ ԿՈՒԱՅ (կու-ա)
գոյական

Աղբիւր՝ Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): էջ 1114
ՆՈՐ
(beta)
ԿԸ
մասնիկ բայակերտ մասնիկ սահմանական եղանակի ներկայ եւ անկատար ժամանակներու՝ ա՛յն բայերուն սկիզբը, որոնք բաղաձայնով կը սկսին:

Ձայնաւորով սկսելու պարագային կը-ն կը վերածուի կ՚-ի, օրինակ՝
‣ կ՚աւլեմ, կ՚աւլէի:

Ունինք երեք բայեր՝ գալ, լալ, տալ, որոնք սահմանականի վերոյիշեալ ժամանակներուն մէջ կը-ի տեղ կու կ՚առնեն. օրինակ՝
‣ կու գամ, կու լամ, կու տամ։

Աններելի է կու-ն բայերուն միացած գրել։

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 1020
ՆՈՐ
(beta)
ԿՈՒ,
ԿՈՅ
գոյական աղբ, թրիք, քակոր։ Տե՛ս ԱՂԲ։

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 1062
ՆՈՐ
(beta)
ՔԱՔ
գոյական
    1. մարսողութենէն ետք՝ կերակուրի աւելորդ՝ անպէտ մաս, որ դուրս կու գայ աղիքներէն եւ սրբանէն. արտաքսում, արտաթորութիւն, կղկղանք, կարիք, պէտք, կոռոփ, ապաւ, ապաւառ, աղբ (մարդու եւ անասուններու).
    2. քիթի կեղտ. չորցած խլինք.
    3. ականջի կեղտ.

ածական
    4. գէշ, անարժէք, անպիտան։

Տեսակներ
— Այծի՝ ոչխարի՝ փշկուլ:

— Թռչնազգիներու՝ հաւազգիներու՝ ծիրտ, ծետուկ, կորկ:

— Կոտոշաւոր խոշոր կենդանիներու՝ թրիք, աթար, բթիր, փթիր, քակոր, գշկուր, աղբ, կտիտ, խուշկի, կոյ, ցեռ, կու, տարտ, ցան, սպտուր, սպրտուր։

— Շունի՝ փին, շանփին։

Բաղադրեալ Բայեր
Քաքի մէջ հլուն փնտռել
ներգործական բայ կ՚ըսեն այն մարդուն, որ կը ծիծաղի բանի մը վրայ՝ համար, երբ ծիծաղելու ո՛չ մէկ բան՝ պատճառ կայ :

Դարձուածքներ
Ի՞նչ քաք կ՚ուտես, Ի՞նչ քաք կ՚ուտէ, կերած քաքը տես, գլխէն մեծ քաք կ՚ուտէ կերած քաքը ուտելիք քաքի չի նմանիր
շատ մեծ սխալ է ըրածդ (ըրածը), ընելիք բա՞ն է որ կ՚ընես (կ՚ընէ)։

Իր հօր քաքին վրայ չի քաքներ
իր հօրը սկզբունքներէն կը շեղի, անոր չի նմանիր։

Կերած քաքը՝ բռնած պահքը
մէկ կողմէ աղտոտ գործեր կը կատարէ, միւս կողմէ բարեպաշտ կը ձեւանայ. խօսքն ու գործը իրարու հակառակ են։

Քաք կը վազէ վրայէն
շատ աղտոտ է։

Քաքի տակ կը մնայ, խօսքի տակ չի մնար
իբրեւ նախատինք կ՚ըսեն այն մարդուն, որ վէճի ատեն կ՚ուզէ խօսքի տակ չմնալ՝ ինքզինք պարտուած չնկատել:

Քու ուտելիք քաքդ չէ
ատիկա քու գործդ չէ՝ կարողութենէդ վեր է։

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 2418
ՆՈՐ
(beta)
Ա
    1. առաջին տառը մեր այբուբենի եւ առաջին ձայնաւորը։
    2. Գլխագիր ա-ը, քովը կէտ (= Ա.), դասական թուական ածական է եւ կը նշանակէ առաջին, իսկ նոտրգիր, կամ բոլորգիր կամ շեղագիր ա-ը, բացարձակ թուական ածական է եւ կը նշանակէ մէկ:

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 9
ՆՈՐ
(beta)
 Գործածութիւն փորձնական 1 մէջբերում 

Գտնուած բառաձեւերու գործածութիւնը

Փնտռել «կու-ա» բառը նաեւ հետեւեալ պատկերահանուած բառարաններուն մէջ —

Բացատրական

Հոմանիշներու

Արեւմտահայերէնի

Նորաբանութիւններու

Յանգարան

Բառակազմական

Ստուգաբանական

Դարձուածաբանական եւ Բարբառային

Ուղղագրական

Գրաբարի

Միջին Հայերէնի

Վաղաշխարհաբարեան

Օտար լեզուի

Անուններու

Տեղանուններու

Բուսանուններու

Մասնագիտական

Յապաւումներու

© 2026 Նայիրի. Հայերէն բառարանը կը պարունակէ 17,718 գլխաւոր բառ։
Կայքը ունի 144 բառարան եւ 3 գիրք։
Հայերէն
Նայիրի / Nayiri.com