Հայերէն բառարան

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 2383

ՆՈՐ

(beta)

ԱՄԲԱՐՏԱԿ

գոյական թումբ, արհեստական պատնէշ, պատուար։

Տեսակներ

— Գետի մը երկայնքին՝ փուլ.

— գետի՝ ձկնոցի՝ ապռօն:

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 46

ՆՈՐ

(beta)

ՓԼՉԻԼ

չէզոք բայ
    1. քարուքանդ ըլլալով փուլ գալ. քանդուիլ.
    2. կործանիլ, տապալիլ.
    3. (Փոխաբերական իմաստ) յոգնած՝ ուժասպառ ըլլալով իյնալ՝ գետին երկարիլ.
    4. (Փոխաբերական իմաստ) գլորիլ, իյնալ.
    5. (Փոխաբերական իմաստ) վիշտերու ծանրութեան չդիմանալ եւ արտայայտել. փղձկալ.
    6. (Փոխաբերական իմաստ) ի դերեւ ելլել. խորտակուիլ, յօդս ցնդիլ.
    7. (Փոխաբերական իմաստ) մէկ կամ մէկէ աւելի անձեր անհոգ՝ նիւթապէս ծանրութիւն ըլլալ՝ հիւրասիրուիլ՝ ժամանակը խլել ուրիշի մը կամ ուրիշներու:

Յարակից Բառեր

— Արմատը՝ փուլ։

ՆՈՐ

(beta)

ՓՈՓՈԽՈՒԹԻՒՆ

գոյական
    1. դրութենէ մը՝ վիճակէ մը եւ այլնէ ուրիշ դրութեան՝ վիճակի վերածում.
    2. անձի մը՝ բանի մը փոխարինուիլը ուրիշ անձով՝ բանով մը.
    3. դէպի լաւը (բարելաւում, բարւոքում) կամ դէպի գէշը՝ վատը փոխուիլը (վատթարացում).
    4. այլազանութիւն, զանազանութիւն.
    5. ձեւափոխութիւն.
    6. (Փոխաբերական իմաստ) այլայլում.
    7. (Փոխաբերական իմաստ) աղճատում, խաթարում.
    8. բան մը ուրիշ բանով փոխարինելը. փոխարինում:

Տեսակներ

— Առաջարկուած օրինագիծի՝ բարեփոխում:

— Աստիճանական՝ եղափոխութիւն:

— Արեւու՝ արեւադարձի կէտ։

— Արմատական՝ յեղափոխութիւն։

— Բայերու վերջաւորութեան՝ խոնարհում:

— Գոյականներու՝ դերանուններու վերջաւորութեան՝ հոլովում:

— Դէպի գէշ՝ վատթարացում։

— Դէպի լաւ՝ բարւոքում, բարեփոխում, ապաքինում։

— Եղանակներու՝ անհաստատութիւն, փոփոխականութիւն:

— Ըստ էութեան՝ շրջում, փոխարկում, բարեշրջում:

— Լուսնի՝ դէպքի մը կրած՝ փուլ:

— Կերպարանքի՝ կերպարանափոխութիւն։

— Կողմնացոյցի՝ խոտորում:

— Ձայնի՝ ձայնափոխութիւն։

— Ձեւի՝ ձեւափոխութիւն։

— Յեղակարծ՝ ոստում:

— Տեղի՝ տեղափոխութիւն:

— Տեսակի՝ զանազանութիւն, պէսպիսութիւն:

ՆՈՐ

(beta)

ԹԱՌԻԼ

չէզոք բայ
1. թառի կամ ծառի ճիւղի վրայ տեղաւորուիլ՝ նստիլ (թռչուններու, հաւերու).
2. (Փոխաբերական իմաստ) մօր գիրկը ելլել-նստիլ (երեխաներու), տեղ գրաւել (մարդոց):

Հակառակը՝ թռչիլ։

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 678

ՆՈՐ

(beta)

ՆՍՏԻԼ

չէզոք բայ
    1. յետոյքը՝ նստատեղին որեւէ բանի վրայ տեղաւորել՝ սրունքները ծալելով կամ կախելով. տեղ առնել՝ հանգչիլ աթոռի վրայ. բազմիլ.

    2. բարձրանալով տեղաւորուիլ կենդանիի վրայ. հեծնել.

    3. փոխադրամիջոցի՝ փոխադրակառքի վրայ կամ մէջ տեղ գրաւել.

    4. նստած վիճակով աշխատիլ՝ զբաղիլ.

    5. գտնուիլ, ըլլալ.

    6. բանտարկուիլ.

    7. թառիլ, դադարիլ, հանգչիլ, կծկիլ.

    8. թեքիլ, իջնել (արեւ).

    9. որեւէ մակերեւոյթի՝ տարածութեան վրայ իջնել՝ տարածուիլ.

    10. տակը՝ յատակը իջնել (հեղուկներու մէջ եղած որեւէ բան).

    11. իջնելով որեւէ բանի վրայ մնալ՝ տեղաւորուիլ. օրինակ՝

‣ մատ մը փոշի նստած էր.

    12. իր մակերեսէն՝ բարձրութենէն իջնել. գետնի մէջ խորանալ.

    13. ոտքերը ծալելով տեղաւորուիլ գետնի վրայ (կենդանիներու յատուկ).

    14. մեղմանալ, հանգստանալ, դադրիլ, հանդարտիլ (զայրոյթը).

    15. մարմնին վրայ լաւ տեղաւորուիլ՝ յարմար գալ (հագուստ-կապուստ).

    16. բնակիլ, ապրիլ, կենալ.

    17. անհրաժեշտ ձեւով միանալ՝ կապուիլ՝ յարմարիլ.

    18. արմատ արձակած ըլլալ.

    19. շինուած՝ կառուցուած ըլլալ.

    20. (Փոխաբերական իմաստ) արժել. օրինակ՝

‣ այս գործը սուղի նստեցաւ.

    21. մնալ որեւէ վիճակի՝ դրութեան մէջ. ծուլանալ.

    22. գահակալել, աթոռակալել.

    23. խրիլ (նաւ).

    24. թխսել (հաւ).

    25. կծկուիլ, կուչ գալ, սեղմուիլ, փոքրանալ (երախայ):

Տեսակներ

— Անհոգ՝ ծուլանալ, ընդողնիլ։

— Դարանի մէջ՝ դարանիլ։

— Թուխսի՝ թխսել:

— Թռչունը, հաւը (թառին վրայ)՝ թառիլ:

— Կողի վրայ՝ ընկողմանիլ։

— Ձի՝ հեծնել։

— Մրուրը յատակը՝ իջնել, ըռվողիլ:

— Յետոյքը առանց գետին դնելու՝ պպզիլ:

— Նաւակի, նաւու՝ խրիլ:

— Նստած տեղը՝ նստուկ:

— Շէնքի՝ կքիլ։

— Պատի՝ խեչիլ։

— Սրունքները ծալելով՝ ծալապատիկ։

— Տեղ մը՝ բնակիլ, կենալ, մնալ։

Բաղադրեալ Բայեր

Բան մը սուղի նստիլ

չէզոք բայ
1. նախատեսուածէն աւելի ծախսի նայած ըլլալ՝ աւելի ծախս ըրած ըլլալ.
2. բարոյական կամ նիւթական տեսակէտէ կորուստ ունենալ:

Բանտ նստիլ

չէզոք բայ բանտարկութեան պատիժ կրել:

Թուխսի (թուխս) նստիլ

չէզոք բայ ՝ (Ծղրկն.)՝ շատ գաղտնի պահել:

Մէկուն հարստութեան վրայ նստիլ

չէզոք բայ մէկուն հարստութեան տիրանալ՝ վարպետութիւն, նենգութիւն գործելով:

Տուն մը նստիլ

չէզոք բայ բնակիլ, բնակութիւն հաստատել:

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 1738

ՆՈՐ

(beta)

Նման բառեր

բոյլ

Գործածութիւն փորձնական 47 մէջբերում

Գտնուած բառաձեւերու գործածութիւնը

Գտնուած բառոյթներու գործածութիւնը

Արդիւնքները տեսնելու համար, բռնել հեռախօսը հորիզոնական դիրքով կամ / եւ մասշտաբը (zoom-ը) նուազեցնել

ՆՈՐ Ուսամնասիրել Փուլ բառոյթին կամ Փուլ բառաձեւին գործածութիւնը՝ Արեւմտահայերէն Գրուածքներու Ժողովածոյ-ին մէջ։

Փնտռել «Փուլ» բառը նաեւ հետեւեալ պատկերահանուած բառարաններուն մէջ —

Բացատրական

Հոմանիշներու

Արեւմտահայերէնի

Նորաբանութիւններու

Դարձուածաբանական եւ Բարբառային

Ուղղագրական

Գրաբարի

Միջին Հայերէնի

(2009) Միջին հայերենի բառարան

Վաղաշխարհաբարեան

(2014) Նորահայտ բառեր վաղաշխարհաբարյան աղբյուրներում

Օտար լեզուի

Անուններու

(2010) Հայոց ազգանունների բառարան
(2005) ՆՈՐ Ծածկանուններ (հայերեն և հայատառ) հայոց պարբերական մամուլում և գրականության մեջ - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
(2005) ՆՈՐ Ծածկանուններ ձեռագիր և խմորատիպ մամուլում (Հայերեն և հայատառ) - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
(2005) ՆՈՐ Հեղինակներ - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
(1973) ՆՈՐ Կենսագրական բառարան (հայ մշակույթի գործիչներ)
(1968) Արական Անձնանուններ - [Հայոց լեզուի նոր բառարան]
(1968) Իգական Անձնանուններ - [Հայոց լեզուի նոր բառարան]
(1942) Հայոց անձնանունների բառարան

Տեղանուններու

(2011) Տարածված աշխարհագրական տեղանունների ցանկ - [Արեւմտահայերէն-արեւելահայերէն նոր բառարան]
(1986) Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան

Բուսանուններու

Մասնագիտական

(2015) Հայկական խոհանոցի բառարան
(2013) ՆՈՐ Ֆիզիոլոգիական տերմինների հայերեն-անգլերեն-ռուսերեն բառարան-տեղեկատու
(1987) Հայերենագիտական բառարան
(1979) Տէրունի տօներ - [Ծիսական Բառարան]
(1979) Եկեղեցական իրեղէններ եւ նիւթական առարկաներ - [Ծիսական Բառարան]
(1975) Լեզվաբանական բառարան

Յապաւումներու

(2021) ՆՈՐ Տառային հապավումներ - [Նոր բառեր. Զ պրակ]
(2020) ՆՈՐ Տառային հապավումներ - [Նոր բառեր. Ե պրակ]
(2007) Հայերենում գործածվող տառային հապավումների բառարան
(1996) Հապավումներ - [Նոր բառերի բացատրական բառարան]

Արեւմտահայերէն

Գտնուած Բառաձեւեր

Գտնուած Բառոյթներ

փուլ (գոյական) (12 բառաձեւ)

փուլ (ածական) (1 բառաձեւ)

Գտնուած բառաձեւերու գործածութիւնը

փուլ → փուլ (գոյական) (1 մէջբերում)

փուլ → փուլ (ածական) (1 մէջբերում)

Փուլ †չստուգուած (2 մէջբերում)

փուլ †չստուգուած (26 մէջբերում)

Գտնուած բառոյթներու գործածութիւնը

փուլ (գոյական) (12 բառաձեւ | 16 մէջբերում)

փուլ (ածական) (1 բառաձեւ | 1 մէջբերում)

Բացատրական

Հոմանիշներու

Արեւմտահայերէնի

Նորաբանութիւններու

Յանգարան

Բառակազմական

Ստուգաբանական

Դարձուածաբանական եւ Բարբառային

Ուղղագրական

Գրաբարի

Միջին Հայերէնի

Վաղաշխարհաբարեան

Օտար լեզուի

Անուններու

Տեղանուններու

Բուսանուններու

Մասնագիտական

Յապաւումներու