Անվճար հայերէն ուղղագրիչ
Ստացի՛ր HySpell-ը հիմա
 Բառարան
Ղ,
ղ,
ղատ
գոյական
    1. Հայերէն այբուբենի տասնևութերորդ գիրը և տասներեքերորդ բաղաձայնը։
‣ Գլխագիր Ղ։
‣ Շղագիր ղ։
‣ Շարագիր ղ։

    2. Սկզբնապէս՝ ձայնեղ բաղաձայն, փափուկ լ՚ի հնչիւնով, ինչպէս յունական լամբդան, որի դէմ էլ դրված է այբուբենի տառաշարքում.

ըստ այսմ՝ յունարէն alalàzō = աղաղակեմ, Aléxandros = Աղեքսանդր ևն, (որ հնում արտասանելիս են եղել փափուկ լ-ով՝ ալ՚ալ՚ակել, Ալեքսանդր)։

    3. Միջին դարերից ի վեր այս սկզբնական արտասանութիւնը փոխվել է, և ներկայումս Ղ է կոկորդային երգաձայնական հնչիւն, փափուկ խ-ի նման։

(Հին հնչիւնի հետքերը նկատվում են մի քանի դէպքերում. աղ և անալի, մառախուղ և մառախլապատ, աքաղաղ և աքլոր ևն)։

Հնչիւնի այսպիսի փոփոխութեան իբրև օրինակ կարելի է ցոյց տալ եւրոպական r-ը, որ շատ բարբառներում և հրէական արտասանութեան մէջ փոխվել է ղ. Ararat-ը արտասանում են Աղաղատ ևն։

Զանազանելու համար Ղ-ի հին և նոր արտասանութիւնը՝ գրիչներն սկսեցին փշիկ դնել ղ-ի վրայ՝ երբ կամենում էին նշանակել հին արտասանութիւնը՝ իբրև փափուկ լ. օրինակ՝ աղ՛էղ՛ուիա, այղ՛. (նոյն փշիկն սկսեցին դնել նաև լ-ի վրայ՝ հնչիւնի փափկութիւնն արտայայտելու համար, օրինակ՝ ալ՛էլ՛ուիա, այլ՛, սօլ՛, լ՛ա ևն)։

⨀հին նշանակութիւն 4. Իբրև թուանշան՝ նշանակում էր 90։
‣ Թոյ-ղատ-ջէ-քէ (9, 90, 900, 9000)։

(Ղ-ով սկսվող հայերէն բառ չկայ գրաբարում. եղածները կամ օտարազգի ծագումն ունին կամ հայերէն բառեր են՝ սկզբից ձայնաւորը կրճատված. (տաղաչափութեան մէջ), երբ հարկ էր լինում տողն սկսել ղ-ով)։

Ժողովրդական լեզուի մէջ գործ են ածվում մեծ քանակութեամբ տաճկերէնից փոխառեալ բառեր՝ ղ-ով սկսվող, որոնցից աւելի գործածականները մուծված են այստեղ։

Աղբիւր՝ Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): էջ 1330
ՆՈՐ
(beta)
1. ՈՎ (օվ, + վօվ, + վէվ ևն) (զով, ոյր, ում, յումէ կմ յումմէ, գործիական չունի, ոյք կմ ովք, զոյս, ոյց, յոյց, գործիական չունի), հայցական տրական ում, սեռական ում կմ որի, ումից կմ ումնից, գործիական ներգործական չունի, ովքեր, ովքերի։ (երկարացած ձեւ Ո՚ի, ինչպէս Բաբելոն և Բաբելովն եւն)
անձնական յարաբեր. դերանուն (միայն մարդկանց մասին), գործ է ածվում երկրորդական նախադասութեան մէջ, որին գլխաւորի մէջ համապատասխանում է նա, որ երբեմն դրվում է, երբեմն զօրութեամբ է հասկացվում։

Ածանցական Բառեր
⨀հին բառ Յո՞վ կամ, ⨀հին բառ Յո՞
Դէպի ո՞ւր։
‣ Յո՞վ երթաս կամ Յո՞ երթաս (Սենկեվիչի նշանաւոր վէպի վերնագիրը)։

Դարձուածքներ
Ո՞վ գիտէ
Յայտնի չէ, ոչ ոք չգիտէ։
‣ Ո՞վ գիտէ, թէ նա ե՞րբ կվերադառնայ։


2. Ո՜Վ (օ՜վ)
միջարկութիւն որ կցվում է գոյական անուան։

Աղբիւր՝ Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): էջ 1721
ՆՈՐ
(beta)
Ղ
մեր այբուբենին տասնըութերորդ տառը: Բաղաձայն. լծորդ է խ-ի եւ լ-ի. օրինակ՝
‣ սանդուխ-սանդուղ, ծիլ-ծղօտ, ջիլ-ջիղ-ջլախտաւոր:

Միջակն է խ թաւին եւ հ նուրբին։

Իբրեւ թուանշան կը նշանակէ 90 (գլխագիր Ղ առանց միջակէտի) եւ 90րդ (գլխագիր Ղ. միջակէտով):

Գրաբարը ղ-ով սկսող բառ չունէր: Երբ բանաստեղծութեան մէջ ղ-ով պիտի սկսէր նոր համարը կամ տողը, զինք կանխող ձայնաւորը ջնջելով՝ գրած են կամ գործածած են օտար բառ։

Բազմաթիւ բառեր ունինք ղ-ով սկսող, սակայն անոնք մեծ՝ մասամբ արաբերէն բառեր են, որոնք պարսկերէնի եւ թրքերէնի ճամբով մուտք գտած են մեր ժողովրդական լեզուին մէջ. օրինակ՝
‣ ղալաթ՝ սխալ.
‣ ղալամ՝ գրիչ.
‣ ղայիմ՝ հաստատ, եւ այլն:

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 1355
ՆՈՐ
(beta)
ՈՎ
դերանուն
    1. այն մարդը որ. օրինակ՝
‣ ով անմեղ է, արքայութեան պիտի արժանանայ.

    2. ամէն մարդ, ամէն ոք. օրինակ՝
‣ ով ներկայ էր, իր բաժինը առաւ.

    3. ոեւէ մէկը, անորոշաբար. օրինակ՝
‣ ո՞վ կ՚ուզէ թող գանգատի.

    4. իբրեւ հարցական դերանուն կը գործածուի հարցական նախադասութիւններու մէջ (ո՞ր մարդը, ո՞ր մէկը). օրինակ՝
‣ ո՞վ էր դուռը թակողը.

    5. հարցական խօսք՝ դիմացինին ըսածը կրկնել տալու նպատակով (իբր թէ չէ հասկցած). օրինակ՝
‣ Ղուկասը եկաւ։ Ո՞վ.

    6. նոյնպիսի հարցական խօսք՝ զարմանք արտայայտելու համար (իբր թէ չի հաւատար լսածին). օրինակ՝
‣ քեզ ալ կ՚ամբաստանեն: = Զո՞վ : Զի՞ս.

    7. կիսահարցական խօսքերու (անուղղակի հարցում) երկրորդական նախադասութիւններու մէջ (այս պարագայէն կը գրուի շեշտով). օրինակ՝
‣ չըսաւ թէ ո՛վ է.

    8. ո՛չ ոք, ոեւէ մէկը. օրինակ՝
‣ ո՞վ սիրտ ունէ լալու.

    9. բաշխական նշանակութեամբ՝ մէկը... մէկը, ոմանք . . . ոմանք. օրինակ՝
‣ բազմաթիւ մարդիկ եկան. ով՝ հետիոտն, ով՝ ինքնաշարժով, ով՝ ուղղաթիռով.

    10. հակադրական-ժխտական իմաստով՝ ցոյց կու տայ հակադրուող անձերէն մէկուն անարժանութիւնը. օրինակ՝
‣ ո՞վ պայքարեցաւ, ո՞վ վարձատրուեցաւ։


Ո՜Վ
ձայնարկութիւն
    1. կոչական ձայնարկութիւն, որ կը դրուի այն բառէն (սովորաբար գոյական) առաջ, որուն ուղղուած է. ա՜յ, է՜յ. օրինակ՝
‣ ո՜վ մարդկային արդարութիւն, թող ես թքնեմ քո ճակատէն (Սիամանթօ).

    2. հիացումի՝ զարմանքի բացագանչութիւն.

    3. վիշտի՝ աղէտի բացագանչութիւն. օրինակ՝
‣ ո՜վ դարք, ո՜վ բարք.

    4. ծաղրի՝ հեգնանքի բացագանչութիւն:

Ովը երկարած ձեւն է Ո՚ի. օրինակ՝ Հռոմ - Հռովմ: Գաւառաբարբառներու մէջ ունինք վով ձեւը:

Անձնական յարաբերական դերանուն (միայն մարդոց մասին), որ կը գործածուի երկրորդական նախադասութեան մէջ:

Դարձուածքներ
Ո՞վ գիտէ
յայտնի չէ, ոչ ոք գիտէ, չեմ գիտեր։

Ո՞վ ըսես
ամէնքը, անխտիր կերպով, ամէն մարդ:

Ո՛վ կ՚ուզէ թող ըլլայ
որեւէ խտրութիւն՝ ընտրութիւն չեմ ըներ. բոլորն ալ ինծի համար միեւնոյնն են:

Ով որ
    1. ամէն մէկը, իւրաքանչիւրը, ան որ, այն մարդը որ.
    2. մէկը, անծանօթ մարդ մը։

Աղբիւր՝ Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): էջ 1869
ՆՈՐ
(beta)
 Գործածութիւն փորձնական 5 մէջբերում 

Գտնուած բառաձեւերու գործածութիւնը

Փնտռել «Ղ-ով» բառը նաեւ հետեւեալ պատկերահանուած բառարաններուն մէջ —

Բացատրական

Հոմանիշներու

Արեւմտահայերէնի

Նորաբանութիւններու

Յանգարան

Բառակազմական

Ստուգաբանական

Դարձուածաբանական եւ Բարբառային

Ուղղագրական

Գրաբարի

Միջին Հայերէնի

Վաղաշխարհաբարեան

Օտար լեզուի

Անուններու

Տեղանուններու

Բուսանուններու

Մասնագիտական

Յապաւումներու

© 2026 Նայիրի. Հայերէն բառարանը կը պարունակէ 17,718 գլխաւոր բառ։
Կայքը ունի 144 բառարան եւ 3 գիրք։
Հայերէն
Նայիրի / Nayiri.com