Ermeni yazım denetleyicisi
Şimdi İndirin
 Morphology
 Sözlük
հասկ գոյական Ցորենի, ընդեղէններու հասուն գլուխ:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 242։


ՀԱՍԿ
գոյական
    1. գլուխ (ցորենաբոյսի)։
    2. (խորոված՝) մուրկ։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 275
Yeni!
ՏՊԱՐԱՆ
գոյական տպագրատուն, գիրք՝ լրագիր եւայլն տպելու տեղ։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 501
Yeni!
ՀԱՍԿ հասկի (հասկից կմ հասկաց)
գոյական
    1. Ցորենի՝ գարու ցօղունի գլուխը, որ պարունակում է հատիկների երկայնաձեւ շարքը։
‣ Ազազուն հասկ։
‣ Ատոք՝ լիքը հասկ։
‣ Հասկերի վրայ թրթուրներ են երեւացել։
‣ Մկները ցողունի վրայ բարձրանալով պառկեցնում են և հասկերը կտրում կրում են իրանց բոյները։
‣ Քաղած արտում հասկեր էր ժողովում և դրանով հացի տարեկան պաշար պատրաստում։

    2. Փոխաբերաբար Որպէս խորհրդանիշ հացահատիկի առատութեան։
‣ ՍՍՌՄ-ի գերբը բաղկացած է մանգաղից ու մուրճից՝ երկրագնդի վրայ, որը պատկերված է արեգակի ճառագայթների մէջ՝ շրջանակված հասկերով, վերեւում հնգաթեւ աստղ։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1206
Yeni!
(beta)
ՏՊԱՐԱՆ
գոյական
    1. Գործարան, որտեղ գրքեր՝ լրագիրներ են տպագրում, տպագրատուն։
‣ Լաւ ու հարուստ տպարանն ունենում է ընտիր և արագատիպ մեքենաներ, տառերի և զարդերի շատ տեսակներ. կազմատուն, ձուլարան, ստերէոտիպ, ևն։
‣ Հայերէն գրքերն սկզբում տպագրում էին Եւրոպայի տպարաններում, որովհետեւ հնարաւորութիւն չկար Հայաստանում տպարաններ հիմնելու։
‣ Հայաստանում առաջին տպարանը հիմնվեց Վաղարշապատում 1774 թուին, Սիմէոն կաթողիկոսի ջանքով։
‣ Արագատիպ տպարան։
‣ Շոգեշարժ՝ ելեկտրաշարժ տպարաններ։

    2. Շէնքը, որի մէջ գտնվում է գործարանը։
‣ Նոր տպարանը մի ընդարձակ ու հոյակապ շէնք է՝ աւելի պալատի նման։
‣ Տպարանում առանձին սենեակ էր յատկացրած սրբագրողին։
‣ Տպարաններում օդը հարկաւոր է շարունակ մաքրել, որովհետեւ արճիճեայ տառերի հիւլէները, որ լիքն են օդում՝ վնասակար են առողջութեան։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 2203
Yeni!
(beta)
ԳԼՈՒԽ
գոյական
    1. մարդու կամ կենդանիներու մարմնի ա՛յն մասը, որ կը պարունակէ ուղեղը՝ տեսանելիքը՝ լսելիքը՝ հոտոտելիքը եւ ճաշակելիքը՝ բացի շօշափելիքէն.

    2. գագաթ, ծայր, սկիզբ.

    3. մեծաւոր, գլխաւոր, առաջնորդ.

    4. խելք, դատողութիւն.

    5. գիրքի բաժանում.

    6. հատ (թիւ). օրինակ՝
‣ մարդ գլուխ.

    7. վերջ, վախճան։

Տեսակներ
— Լերան գլուխ՝ սար, կատար, գագաթ, արտեւան.

— ցորենի՝ արմտիքի ՝ հասկ.

— խաշխաշի՝ քարուկ, կոնգոմ.

— գիրքի՝ հատուած.

— ցամաքի՝ հրուանդան.

— սիւնի՝ խոյակ.

— խումբի՝ առաջնորդ.

— բանակի՝ հրամանատար.

— հակառակորդներու՝ պարագլուխ։

Բաղադրեալ Բայեր
ի գլուխ հանել
չէզոք բայ յաջողիլ, աւարտել.

ողջ գլուխը Աւետարանի տակ դնել
չէզոք բայ ինքզինքը վտանգի ենթարկել.

գլուխը չորս կողմ զարնել, գլուխը ամէն կողմ զարնել
չէզոք բայ ամէն միջոց գործածել՝ յաջողելու համար.

գլուխը առնել-երթալ
չէզոք բայ փախչիլ, անհետանալ.

գլուխը բռնել
չէզոք բայ ա) գլուխը ծանրանալ, բ) գինովնալ.

գլուխի գալ
չէզոք բայ սթափիլ.

գլուխը գուլպայ հիւսել
ներգործական բայ մէկուն մեծ վնաս նիւթել՝ պատրաստել.

գլուխը ոտքէն ծանր բերել
չէզոք բայ գլխիվայր դարձնելու սպառնալիք ընել.

գլուխը կապել
ներգործական բայ ամուսնացնել.

գլուխը լեցնել
ներգործական բայ նախապաշարել մէկը ուրիշի մը դէմ.

գայլի գլուխին Աւետարան կարդալ
չէզոք բայ ի զուր խրատել.

գլուխը ծեծել, ծունկերը ծեծել
չէզոք բայ ա) վերջին ծայր յուզուիլ. բ) յուսահատութեան մատնուիլ:

Դարձուածքներ
Տաք գլուխ
ածական բարկացոտ.

գլուխ գլխի
առանձին, մտերիմ.

մսոտ գլուխ
գոյական գլաբ.

մարդու կտրած գլուխ
գոյական կառափ.

անասունի կտրած գլուխ
գոյական խալամ.

դդում գլուխ
ածական ապուշ, բթամիտ.

ամէն գլուխն ալիւրոտ՝ ջաղացպան չէ
արտաքինէն խաբուելու չէ.

գլուխը դատարկ
ածական ապուշ, անխելք.

գլուխը քերելու ժամանակ չունի
շատ զբաղած է.

գլուխս ուռեցաւ
ձանձրացայ լսելէն.

գլուխդ աղեմ որ չհոտիս
մէկու մը ըսածը չհաւնիլ.

գլուխդ ուտէ
անէծք.

գլուխիս վրայ տեղ ունիս
ա) պատրաստ եմ ուզածդ ընելու, բ) սիրով կ՚ընդունիմ քեզ.

գլուխիս վրա՞յ նստեցնեմ
ամէն բան ըրի, դեռ ի՞նչ կ՚ուզես.

գլուխէդ վեր գործերու մի՛ խառնուիր
ուժերէդ կամ իրաւունքէդ վեր բան մը մի՛ ըներ.

գլխուդ վրայ կ՚երդնում
դիմացինը համոզելու գերագոյն ճիգ կամ միջոց.

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 409
Yeni!
(beta)
ՀԱՍԿ
գոյական
    1. ցորենի՝ գարիի ցօղունի հասուն գլուխ.

Յարակից Բառեր
— խարկուած հասկ՝ մուրկ.

    2. (Փոխաբերական իմաստ) խորհրդանիշ հացահատիկի առատութեան.

    3. պաշտօնաթերթի եւ հայագիտական տարեգիրքի անուն Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսարանի:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1177
Yeni!
(beta)
ՑՈՐԵՆ
գոյական
    1. հացազգիներու ընտանիքին պատկանող հասկաւոր բոյս մը.
    2. այդ բոյսին հատիկը, զոր աղալով ալիւրի կը վերածեն, ապա հաց եւ այլ խմորեղէններ պատրաստելու համար. հացահատիկ, ցորենահատ, ցորենահատիկ.
    3. ցորենի արտ՝ ցանք.

ածական
    4. ցորենէ.
    5. ցորենագոյն:

Տեսակներ
— Ընտիր (առանց կեղեւի)՝ քռիկ:

— Կարմիր՝ ճոն։

— Կարմիր հատիկներով եւ առանց քիստի՝ աւետիք:

— Ճերմակ եւ խոշոր հատիկներով՝ դիր, խռամ։

— Մանր եւ ճերմակ հատիկներով՝ մարմուս:

— Տհաս (խորովելի)՝ եղի։

Յարակից Բառեր
— Ցորենի հատիկները պարունակող գլխամասը՝ հասկ։

— Հասկին մազմզուկները՝ քիստ։

— Ցօղունը՝ ծղօտ:

Սնձան (Ֆրանսերէն gluten) - ցորենին ամենէն գլխաւոր ազոթային կամ բնասպիտակերպ նիւթը, կամ այն մածուցիկ նիւթը, որ կը գոյանայ ալիւրին մէջ՝ նշան հանելէ ետք։

Նշայ (Ֆրանսերէն amidon) - ցորենին ամենէն շատ պարունակած նիւթը, որ ջրածխային նիւթ մըն է, որ մարմնին մէջ շաքարի կը վերածուի։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2336
Yeni!
(beta)
ԳՐԱՇԱՐԱՏՈՒՆ,
ԳՐԱՇԱՐԱՆՈՑ
գոյական տպարանի այն բաժանմունքը, ուր գրաշարները կ՚աշխատին.

Տեսակներ
— տպելու բաժանմունքը տպագրատուն՝ տպարան.

— կազմելու բաժանմունքը՝ կազմատուն:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 432
Yeni!
(beta)
ՏԻՊ
(Արմատ տպել, տպագրել, տպաւորել բայերու)

գոյական
    1. կարծր նիւթի վրայ փորագրուած պատկեր՝ գիր՝ նշան եւ այլն, զոր կակուղ նիւթի մը վրայ կոխելու՝ սեղմելու՝ մամլելու միջոցով կը ստանան փորագրուածին դրոշմը. նշան.

    2. որեւէ բանի հետք՝ պատկեր՝ դրոշմ՝ նշան, որ կը մնայ առարկայի մը վրայ ճնշելով.

    3. ձեւ, կերպ, օրինակ.

    4. կերպարանք, արտաքին, տեսք.

    5. նախագաղափարին նմանող պատկեր. նմանութիւն, կերպարանք.

    6. ֆիզիքական բնորոշ յատկանիշներու՝ յատկութիւններու ամբողջութիւն (ֆիզիքական եւ գունային), որով մարդկային խումբ, մը կը զանազանուի ուրիշ խումբէ մը.

    7. գեղարուեստական գրականութեան մէջ, որոշ դասի՝ դասակարգի մտաւոր եւ բարոյական գիծերը իր մէջ մարմնաւորող հերոս՝ կերպար՝ տիպար.

    8. դրական կամ ժխտական յատկանիշներով օժտուած արտասովոր՝ ցայտուն մարդ.

    9. կենդանական եւ բուսական դասաւորման մէջ՝ խոշոր ստորաբաժանում, որուն մաս կը կազմեն ցեղակից ազգերը.

    10. տիպար.

    11. տպագրութիւն. օրինակ՝
‣ Ա. տիպ։

Տեսակներ
— Արագ՝ արագատիպ։

— Գեղեցիկ՝ գեղատիպ:

— Գոյնով՝ գունատիպ:

— Հեռուէն՝ հեռատիպ (telex)։

— Հին՝ հնատիպ:

— Հրէշային՝ հրէշատիպ:

— Նման՝ նմանատիպ, նմանահանում, լուսապատճէն (photocopy)։

— Վէմի վրայ՝ վիմատիպ։

— Տողային՝ տողատիպ։

— Տպելու տեղ՝ տպարան, տպագրատուն:

— Տպող (անձ)՝ տպագրիչ:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2284
Yeni!
(beta)
ՏՊԱՐԱՆ
գոյական
    1. գիրքեր՝ թերթեր՝ յայտագիրներ եւ այլն տպող՝ տպագրող հաստատութիւն. տպագրատուն.
    2. այդ հաստատութեան շէնքը՝ գտնուած վայրը.
    3. տպագրութեան համար անհրաժեշտ կազմածներու՝ գործիքներու՝ մեքենաներու եւ այլնի ամբողջութիւնը:

Ածանցական Բառեր
— Ածականը՝ Տպարանական:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2307
Yeni!
(beta)

Benzer kelimeler
դուռը
դուրը
թոյրը
թուռը
 Usage beta 74 citations 

Usage of matching Word Forms

Usage of matching Lexemes

Ayrıca bu sözlüklerde "հասկ" için arama:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Ermenice sözlük 17.718 kelimelerden oluşmuşdur
The site has 144 dictionaries and 3 books.
Türkçe
Նայիրի / Nayiri.com