Ermeni yazım denetleyicisi
Şimdi İndirin
 Sözlük
ՓՈՒՏ
ածական, գոյական
    1. փտած։
    2. փտութիւն։
    3. (ոսկորի՝) կեր։
    4. (փաստեր՝) խախուտ, փցուն։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 522
Yeni!
ՔԱՐ
գոյական
    1. կարծր մարմին՝ գետնին տակն ու վրան։
    2. (խոշորը՝) վէմ։
    3. (մանրը՝) խիճ, կոպիճ. խճաքար։
    4. (ծարիր՝) ծարրաքար, յօնքար։

Դարձուածքներ
դամբանի քար
տապանաքար։

բաբանով նետելու քար
վիրգ։

սալայատակի քար
սալաքար։

կայծհանի քար
կայծքար։

աղօրիքի քար
երկանաքար։

աղօրիքի տակի քար
ներքնակ։

աղօրիքի վրայի քար
վերնակ։

թանկարժէք քար
գոհար։

երկնագոյն քար
լազուարթ։

կամարի պորտի քար
պորտաքար։

սրելու քար
յեսան։

տրորելու քար
լեսան։

պարսատիկի քար
պարսաքար։

կրային քար
կրաքար։

աւազային քար
աւազաքար։

կարծր քար
գայլախազ. հատաքար. սնպատիճ, զմռնիտ։

կակուղ քար
փխար, փխրաքար, տոփ։

ծակոտկէն քար
չեչաքար։

գաճի քար
գաճաքար։

արծաթ՝ ոսկի փորձելու քար
փորձաքար, սմբատակ։

խաղի կլոր տափարակ քար
լեփ։

պատին ծերպերը խցելու մանր քարեր
խիպար։

տապալիի քար
վահանակ։

ճատրակի քար
արձան։

սահմանի քար
սահմանաքար, կոպար։

քարէտախտակի քար
հերձաքար։

հողէ տանիքները հարթելու քար
լողքար։

հորի եզերքի քար կամ քարեր
եզնակ։

փամփուշտի քար
փամփշտաքար։

օդէն ինկած քար
օդաքար, երկնաքար։

գայթակղութեան քար
գէշ օրինակ։

այրող քար
կիզաքար, դժոխաքար։

անկիզելի քար
կտաւաքար։

քարի հանք
քարահանք։

քար սիրտ
Տե՛ս քարասիրտ։

կաթկթուքէ գոյացած քար
վերինը՝ շթաքար, վարինը՝ պտկաքար։

կտաւատ՝ կորկոտ ծեծելու մեծ քար
ծեծքար։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 530
Yeni!
ՓՈՒՏ (արմատ փտել՚ի)
(պահլաւերէն pūt, պարսկերէն pūd)

գոյական
    1. Փտելը, փտութիւն։
‣ Ծառը պառաւել է, սկսել է փուտ ընկնել։
‣ Փուտը կտրի՛ր, որ առողջ մասերն էլ չփտին։

⨀հին նշանակութիւն 2. Մարմնի վրայ փտած տեղ, նեխած՝ թարախակալած վէրք։

⨀հին նշանակութիւն 3. Նմանութեամբ Անհարազատ զաւակ։

＋գաւառական նշանակութիւն 4. Փոխաբերաբար Թերութիւն, պակասութիւն։
‣ Անարատ խնձորներ են, ոչ մի փուտ չունին։
‣ Ձեր ցորենին (կամ ցորենը) փուտ չունի։
‣ Մեղք է այն աղջկան փուտ դնել, հիանալի աղջիկ է, ոչ մի պակասութիւն չունի։

ածական
    5. Փտած, փթած։
‣ Երեսանց առողջ է երեւում, բայց մէջը փուտ է։
‣ Փուտ փայտ։

⨀հին նշանակութիւն 6. Փխրուն, փափկացած։
‣ Փուտ միս։

Դարձուածքներ
Փուտ արիւն
գոյական Վէրքից կամ պալարից դուրս հոսող սեւ՝ ապականված արիւն։
‣ Պալարը ծակվեց, միջից թարախ ու փուտ արիւն դուրս եկաւ։

Փուտ քար
գոյական Զանազան գոյնի խիստ թեթեւ, դիւրաւ տաշվող, բայց դիմացկուն քար, որ շինութիւնների մէջ գործ է ածվում. տուֆ։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 2286
Yeni!
(beta)
ՔԱՐ ի, (րիւ կմ րամբ, քարինք, րանց)
գոյական

Բաղադրեալ Բայեր
Քար կտրել
ներգործական բայ
    1. Քարհանքից քար հանել։

չէզոք բայ
    2. Ապշած մնալ, ընդարմանալ։
‣ Սարսափից քար կտրան մնացին, լեզուները կապվեց։

    3. Պնդանալ, քարի պէս կարծրանալ։
‣ Թաց ջնջոցը դուրսն էի թողել, ցրտից սառել, քար էր կտրել։

Քար նետել
չէզոք բայ Կծու ակնարկութիւն անել։
‣ Նա խօսքի մէջ քո վրադ էլ քար նետեց այն անախորժ դէպքի առիթով։
‣ Փոխանակ ուրիշի վրայ քար նետելու՝ ինքդ քեզանից ամաչիր։

Դարձուածքներ
Փիլիսոփայական քար
գոյական Երեւակայական քար, որով միջնադարում ալքիմիկոսները հասարակ մետաղները ուզում էին ոսկի դարձնել։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 2320
Yeni!
(beta)
ԿԵՐ
գոյական
    1. հալեցնող-հիւծող վէրք, կեղ, կերցաւ, քաղցկեղ.

Տեսակներ
— ոսկորի՝ փուտ, փտախտ, ոսկրախտ.

    2. անասուններու ուտելիք.

Տեսակներ
— հաւազգիներու՝ կուտ.

— որսի՝ խայծ, խանձ.

— տաւարի՝ ձիու՝ ջորիի՝ ճարակ, խոտ, յարդ, գարի, վարսակ.

— մարդոց՝ կերակուր.

ածական
    3. ուտող իմաստը կ՚ունենայ բարդութեան. օրինակ՝
‣ բուսակեր, խոտակեր, շատակեր.

ներգործական բայ
    4. ուտել բայի հրամայական եղանակ՝ ներկայ ժամանակ՝ եզակի՝ Բ. դէմք:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1014
Yeni!
(beta)
ՓՈՒՏ
(Արմատ փտիլ բայի)

գոյական
    1. փտիլը, փտութիւն.
    2. (Փոխաբերական իմաստ) թերութիւն, պակասութիւն.

ածական
    3. փտած։

Տեսակներ
— Ոսկորի՝ կեր.

— Փուտ փաստեր՝ խախուտ, փցուն։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2384
Yeni!
(beta)
ԱՒԱԶ
գոյական քարեղէն փոշի՝ մանր ու կլոր հատիկներով՝ գոյնզգոյն։

Տեսակներ
— Մանրախիճ՝ կոպիճ.

— երիկամունքի՝ խիճ, քար։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 259
Yeni!
(beta)
ՔԱՐ
գոյական
    1. հաստատուն եւ կարծր նիւթ, զանազան ծագումի, բաղադրութեան, գոյնի, որմէ կազմուած է երկրի կեղեւը՝ հողի տակ. ապար, ապառաժ, ժայռ, վէմ, վիրգ.

    2. լեռ, սար, մա՛նաւանդ՝ լերկ ապառաժ.

    3. քարի (թիւ 1) խոշոր կամ փոքր կտոր՝ բեկոր (իբրեւ շինութեան՝ քանդակագործութեան նիւթ).

    4. հանքային կարծր՝ բիւրեղացած եւ արժէքաւոր քար. թանկագին քար, ակ.

    5. կշռաքար.

    6. կայծքար.

    7. շիրմաքար, դամբանաքար, գերեզմանաքար.

    8. փոքր կամ խոշոր կարծրացումներ, որոնք կը կազմուին մարմնի հեղուկներուն մէջ գտնուած՝ աղերու կուտակումէն.

    9. կարգ մը խաղերու, ինչպէս՝ նարտի, ճատրակի եւ այլնի մէջ, փայտէ եւ այլ նիւթերէ շինուած փոքր իրեր, իբրեւ խաղալու միջոց.

    10. (Փոխաբերական իմաստ) ճնշող՝ ծանր ազդեցութիւն ունեցող բան. ծանրութիւն.

ածական
    11. (Փոխաբերական իմաստ) պինդ, կարծր.

    12. (Փոխաբերական իմաստ) ճնշող, ծանր.

    13. (Փոխաբերական իմաստ) անտարբեր, անզգայ, անգութ.

    14. (Փոխաբերական իմաստ) անշարժ, անաղմուկ, անձայն. օրինակ՝
‣ քար լռութիւն.

    15. քարէ շինուած՝ պատրաստուած:

Տեսակներ
— Աղօրիքի՝ երկանաքար։

— Աղօրիքի (վրայի)՝ վերնակ։

— Աղօրիքի (տակի)՝ ներքնակ։

— Այրող՝ կիզաքար, դժոխաքար։

— Անկիզելի՝ կտաւաքար:

— Արծաթ՝ ոսկի փորձելու՝ փորձաքար, սմբատակ։

— Աւազային՝ աւազաքար:

— Բաբանով նետելու՝ վիրգ, բաբանաքար:

— Գաճի՝ գաճաքար:

— Գայթակղութեան՝ գէշ օրինակ։

— Դամբանի՝ տապանաքար, դամբանաքար, գերեզմանաքար։

— Երկանքի՝ երկանաքար։

— Երկնագոյն՝ լազուարթ:

— Թանկարժէք՝ գոհար։

— Խաղի (կլոր, տափարակ)՝ լեփ:

— Խոշոր՝ վէմ։

— Ծակոտկէն՝ չեչաքար:

— Ծարիրի՝ ծարրաքար, յօնքար։

— Կաթկթուքէ գոյացան՝ (վերինը)՝ շթաքար, (վարինը)՝ պտկաքար։

— Կակուղ՝ փխար, փխրաքար, տոփ։

— Կամարի պորտի՝ պորտաքար։

— Կայծհանի՝ կայծքար։

— Կարծր՝ գայլախազ, հատաքար, սնպատիճ, զմռնիտ։

— Կտաւատ՝ կորկոտ ծեծելու (խոշոր)՝ ծեծքար։

— Կրային՝ կրաքար։

— Հողէ տանիքները հարթելու՝ լողքար:

— Հորի եզերքի՝ եզնակ։

— Ճատրակի՝ արձան:

— Մաղձապարկի մէջ՝ մաղձաքար։

— Մանր՝ խիճ, կոպիճ, խճաքար։

— Մարդկային մարմնէն ներս՝ ընդերաքար:

— Միզապարկի մէջ՝ միզաքար:

— Պատի ծերպերը խցելու (մանր)՝ խիպար:

— Պարսատիկի՝ պարսաքար:

— Սալայատակի՝ սալաքար:

— Սահմանի՝ սահմանաքար, կոպար։

— Սիրտ՝ քարասիրտ:

— Սրելու՝ յեսան։

— Տապալիի՝ վահանակ։

— Տրորելու՝ լեսան:

— Փամփուշտի՝ փամփշտաքար.

— Քարէտախտակի՝ հերձաքար:

— Օդէն ինկած՝ օդաքար, երկնաքար։

Ադամանդ
գոյական (diamant) կանաչ, դեղին, կապոյտ եւ վարդագոյն տեսակները կան: Ճերմակները աւելի սուղ են, իսկ սեւերը - շատ հազուագիւտ - անգին են։ Ըստ բանուածքին՝ շողակն կամ վանակն:

Ակատ կամ մոյշ
գոյական (agate) տեսակ մը գաւարզ է (quartz) զանազան տեսակներով:

Ակնվանի կամ վանակն
գոյական (cristal de roche) իր նիւթը ադամանդէն աւելի կակուղ է։

Ամեթովս
գոյական (améthyste) - գեղեցիկ մանիշակագոյն:

Աստղաքար
գոյական (aventurine) - թուխ դեղին եւ պսպղուն:

Արեւակն
գոյական (opale) ծիրանի գօտիի պէս երփներփեան:

Արիւնքար
գոյական Տե՛ս կարմրաքար:

Արծուեքար
գոյական (pierre d'aigle, aetite)։

Բիւրեղաքար
գոյական (béry) — կապոյտ զմրուխտ:

Բուստ
գոյական (corail)։

Գոճազմ
գոյական (œil de chat) — կորինդոնի տեսակ:

Դահանակ
գոյական (malachite)։

Դօդօշի քար
գոյական (crapaud) — ոսկերորակն (borax)։

Եղեգնաքար
գոյական (cornaline) — մսագոյն։

Եղնգաքար
գոյական (onyx) — երփներանգ զուգահեռական գիծերով ակատ:

Զմրուխտ
գոյական (émeraude) — գեղեցիկ կանաչ գոյնով։

Լուսաքար
գոյական (marcassite)։

Լուսնաքար
գոյական (pierre de lune) — ակատի տեսակներէն։

Լրջաքար, լազուարթ
գոյական (lapis — luzuli)։

Կայծ, կայծակն
գոյական (rubis) — փայլուն կարմիր։

Կատուի աչք
գոյական (œil de chat)։

Կարկեհան
գոյական (balais) — կայծակնին բաց վարդագոյնը։

Կարմրաքար
գոյական (hématite) — կարմիր, նաեւ սեւով եւ կանաչով խառն կարմիր:

Կորինդոն
գոյական (corindon) — ադամանդէն ետք ամենէն կարծր թանկագին են յարգի քարը, որուն տեսակներն են — կայծակնը, շափիւղան, զմրուխտն ու տպազիոնը։

Հայկական քար
գոյական (pierre d'Arménie) — լազուարթ, երբեմն հողագոյն։

Ձիթաքար
գոյական (olivine կամ péridot) — դեղնորակ կանաչ:

Մարգարիտ
գոյական (perle)։

Մեղեսիկ
գոյական Տե՛ս Ամեթովս:

Յակինթ
գոյական (hyacinthe) — կարմիրի զարնող դեղնագոյն կամ մանիշակագոյն։

Յասմկաքար
գոյական (jade)։

Յասպիս
գոյական (jaspe) — կանաչորակ եւ կարմիր գիծերով ակատ։

Շափիւղայ
գոյական (saphir) — երկնագոյն։

Շողակն, գոհար
գոյական (brillant)։

Ոբսիտաքար
գոյական (obsidiane):

Ոսկեակն, շիկաքար
գոյական (spinelle) — կայծակնին տժգոյն կարմիրը։

Պերոզակն
գոյական (turquoise) — անթափանց կապոյտ։

Սաթ (քէհրիպար)
գոյական (ambre)։

Սարտիոն
գոյական (sardoine) — թխագոյն ակատ:

Սուտակ
գոյական (grenat)։

Սպեսաքար
գոյական (spessartine)։

Վանակն
գոյական Տե՛ս Ակնվանի:

Վարդակն
գոյական (rose)։

Տպազիոն
գոյական (topaze orientale կամ chrysolithe) ոսկեգոյն եւ թափանցիկ։

Յարակից Բառեր
— Քարի հանք՝ քարահանք:

Բաղադրեալ Բայեր
Երկու քարի միջեւ մնալ
չէզոք բայ երկու կրակի միջեւ մնալ, երկու, կողմէ վտանգի մէջ ըլլալ, դժուարութեան մատնուիլ։

Մէկ քարով երկու թռչուն զարնել
ներգործական բայ
    1. մէկ այցելութեամբ երկու հոգիի հանդիպիլ միաժամանակ.
    2. մէկ գործով երկու նպատակի հասնիլ:

Ոտքը քար առնել
ներգործական բայ ոտքը քարի զարնուիլ:

Քար առնել
ներգործական բայ
    1. նարտի մէջ իրեն պատկանող քարերը հաւաքել.
    2. այլ խաղերու մէջ՝ հակառակորդին՝ մրցակիցէն քարեր վերցնել (յաղթելու ատեն):

Քար դառնալ
չէզոք բայ
    1. քարի. նման, պնդանալ՝ կարծրանալ.
    2. անկարեկից՝ անբարեացակամ դառնալ.
    3. քար կտրիլ. արձանանալ։

Քար դնել մէկուն առջեւ, քար դնել մէկուն բախտին
ներգործական բայ ձախողեցնել, արգելք ըլլալ:

Քար կտրիլ
ներգործական բայ
    1. քարի նման պինդ դառնալ. պնդանալ, կարծրանալ.
    2. ընդարմանալ.
    3. անշարժանալ, արձանանալ.
    4. քարսիրտ՝ անգութ դառնալ.
    5. ապշահար ըլլալ։

Քար հալեցնել
ներգործական բայ
    1. չափազանց աղիողորմ լալ.
    2. գութը՝ կարեկցութիւնը շարժել, յամառութիւնը կտրել:

Քար նետել
ներգործական բայ
    1. կծու խօսքով դիտողութիւն՝ ակնարկութիւն ընել.
    2. հանդարտութիւնը խռովել՝ խանգարել:

Քար ուտել
ներգործական բայ չարքաշ կեանք վարել՝ ապրիլ։

Քար քաշել
ներգործական բայ
    1. շատ ծանր՝ յոգնեցուցիչ աշխատանք կատարել (քիչ մը հեգնանք կայ մէջը).
    2. չարչարուիլ:

Քար-քարի վրայ չմնալ
չէզոք բայ աւերակ դառնալ, կործանիլ:

Քարէն հաց հանել
ներգործական բայ
    1. չարքաշութեամբ՝ չարչարանքով ապրուստը շահիլ.
    2. աչքաբաց՝ ճարպիկ ըլլալ։

Քարէ քար իյնալ
չէզոք բայ
    1. ամայի տեղեր թափառիլ՝ բան մը փնտռելու համար.
    2. չարքաշ կեանք վարել։

Քարը գլխուն տալ
ներգործական բայ զղջալ:

Քարը ծովը իյնալ
չէզոք բայ
    1. անյաջողութեան հանդիպիլ. անբախտանալ.
    2. ուժը՝ իշխանութիւնը անցնիլ, արժէքը կորսնցնել։

Քարի բռնուիլ
կրաւորական բայ անդադար քար նետել. քար նետելով՝ կռիւ ընել հակառակ կողմին՝ անձին հետ։

Դարձուածքներ
Ամէն քարի տակէն կ՚ելլէ
հնարագէտ՝ ճարպիկ մարդ է։

Քար ըլլայ՝ կը ճայթի
    1. ըսածին մարդ չի կրնար դիմանալ, անհանդուրժելի է.
    2. վիշտը՝ տագնապը ծանր՝ անկրելի է։

Քարերը կ՚աղաղակեն
որեւէ ձեւով չի պահուիր՝ ծածկուիր, բացորոշ՝ ակներեւ է։

Քարը գլխուդ
դուն ինքդ պիտի կրես վնասը եւ զղջաս ըրածիդ համար:

Թանկագին քարեր.

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2408
Yeni!
(beta)
 Usage beta 1 citation 

Usage of matching Word Forms

Ayrıca bu sözlüklerde "փուտ-քար" için arama:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Ermenice sözlük 17.718 kelimelerden oluşmuşdur
The site has 144 dictionaries and 3 books.
Türkçe
Նայիրի / Nayiri.com