Ermeni yazım denetleyicisi
Şimdi İndirin
 Morphology

Western Armenian

պաղի → պաղիլ (verb)
Present Tense • Subjunctive Mood • Third Person • Singular

Matching Word Forms

պաղի → պաղ (noun)
պաղի → պաղել
 Sözlük
պաղ ածական Ցուրտ, սառն, անզգայ:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 378։
պաղութիւն գոյական Ցուրտ * անտարբերութիւն * գժտութիւն:
պաղիլ չէզոք բայ Սառիլ, մսիլ * եռանդէ պակսիլ:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 379։


ՊԱՂ
ածական
    1. ցուրտ, սառ։
    2. անզգայ, անտարբեր։
    3. (բան՝) անհամ։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 407
Yeni!
ՊԱՂԻԼ
չէզոք բայ
    1. ցրտիլ, ցրտանալ, մսիլ։
    2. խորշիլ, ուծանալ, հեռանալ, հրաժարիլ։
    3. (արիւնը՝) սառիլ։
    4. (շուարումէն՝) ապշիլ, ապշահար ըլլալ։
    5. (մեռեալին մարմինը՝) երիթանալ։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 408
Yeni!
ՊԱՂ ի (ից) (արմատ Պաղել՚ի)
գոյական
⨀հին նշանակութիւն 1. Սառոյց։

Սրանից՝

Բաղադրեալ Բայեր
＋գաւառական բառ Պաղի տալ
չէզոք բայ Սառոյցի վրայ սահել, չմշկել։
‣ Երեխաները սառուցի վրայ պաղի էին տալիս։

    2. Ցրտութիւն, ցուրտ։
‣ Բոյսերին պաղ է դիպել, թօշնել են։
‣ Այն գիշեր ցուրտ էր, պաղ առաւ, հիւանդացաւ։

    3. Նմանութեամբ Բիւրեղ (բարդութիւնների մէջ)։

ածական
    4. (Գործ է ածվում աւելի արեւմտահայ լեզւում), Սառն, ցուրտ։ Հակառակը՝ Տաք։
‣ Պաղ քամի է փչում։
‣ Պաղ գետնի վրայ մի՛ նստիր։
‣ Կերակուրը պաղ է, տա՛ր մի քիչ տաքացրու։

    5. Փոխաբերաբար Համակրութիւն չշարժող, չգրաւող, սառն։
‣ Շատ պաղ մարդ է։
‣ Պաղ երես ունի։

    6. Ոչ սիրալիր, սառն, չոր։ Հակառակը՝ Ջերմ։
‣ Նրան պաղ ընդունելութիւն ցոյց տուին։
‣ Պաղ վերաբերվեցին դէպի իմ առաջարկութիւնը։

    7. Անպատշաճ, անյարմար, պաղ տպաւորութիւն գործող։
‣ Ի՜նչպէս մոռացանք կնոջն էլ հրաւիրել. պաղ բան եղաւ։
‣ Արածդ պաղ բան է։

Բաղադրեալ Բայեր
Պաղ երկաթ ծեծել
չէզոք բայ Զուր աշխատանք կրել։

Դարձուածքներ
Պաղ շաքար
գոյական Տե՛ս Սառու շաքար. Սառն՚ի տակ։

Պաղ ջուր
գոյական Արաղ։
‣ Մի-մի պաղ ջուր անուշ արէք։
‣ Հա՛րս, գնա՛ մի պաղ ջուր բեր խնամուն։


✽հազուադէպ բառ ՊԱՂԱՆԵԼ (եցի)
ներգործական բայ Տե՛ս Փալանել։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1804
Yeni!
(beta)
＋գաւառական բառ ՊԱՂՔ
գոյական Սառոյց։


ՊԱՂԵԼ պաղեցայ
չէզոք բայ
⨀հին նշանակութիւն 1. Պաղ (1)՝ սառոյց դառնալ, սառչել։

    2. Տաքութեան աստիճանը նուազել, (ջրի՝ կերակրի մասին)։
‣ Կերակուրը շատ տաք է. －փչի՛ր, կպաղի։
‣ Ի՞նչ ես բերանդ այրելով խմում չայը. քիչ սպասի՛ր, թող պաղի։

    3. Տաքութեան աստիճանը պակաս լինել քան հարկն է։
‣ Կերակուրը պաղել է, դի՛ր թող տաքանայ։
‣ Գործի եղայ, ջուրը պաղեցաւ։

＋գաւառական նշանակութիւն 4. Նմանութեամբ Մարմինը սառչել, դիակնանալ, մեռնել (անտարբեր վերաբերմունքով դէպի մեռնողը. հնումը աւելի յաճախ գործ էր ածվում ոչ-քրիստոնեայի մասին)։
‣ Անհաւատը գիշերս պաղել է։
‣ Սառնամանիքի ժամանակ ծառի տակ նստեց, քունը տարաւ. այնպէս էլ պաղեցաւ մնաց։

＋գաւառական նշանակութիւն 5. Ապշած մնալ, զարմանալ։
‣ Այս բանը որ լսեց՝ պաղեցաւ մնաց։

＋գաւառական նշանակութիւն 6. Տեղումը կանգնած պարել։

    7. Փոխաբերաբար Մի բանից սառչել, նախկին սէրը կամ հետաքրքրութիւնը կորցնել։
‣ Առաջ ի՜նչպէս էր սիրում կնոջը. հիմայ բոլորովին պաղել է։
‣ Գործից ինչի՞ ես պաղել. այնքան աշխատեցիր, ափսոս չէ՞։

Բաղադրեալ Բայեր
Աչքը պաղել
չէզոք բայ Տե՛ս Աչք՚ի տակ։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1805
Yeni!
(beta)
ՊԱՂ
ածական
    1. ցուրտ.

    2. անհամակրելի, անտարբեր.

    3. անսիրտ, անզգայ, անգութ.

    4. ջերմ չեղող. ոչ-սիրալիր.

    5. ձանձրոյթ պատճառող. անհետաքրքրական, ձանձրացուցիչ.

    6. անհրապոյր, չոր, խիստ.

գոյական
    7. ցրտութիւն. օրինակ՝
‣ պաղը կոխած է։

Օդին ցած աստիճանը՝ ջերմութիւնը բնորոշելու համար աւելի ճիշդ է ցուրտ ըսել քան պաղ։ Ցրտութիւնը կարելի է չափել, պաղը՝ պաղութիւնը՝ ոչ։

Բաղադրեալ Բայեր
Պաղ առնել
ներգործական բայ մսիլ, ցրտահարիլ։

Պաղ երկաթ ծեծել
ներգործական բայ զուր աշխատանք կատարել:

Պաղ խօսք ընել, պաղ խօսք ըսել
ներգործական բայ անյարմար՝ անտեղի՝ վիրաւորական՝ միջանկեալ խօսք ըսել։

Պաղ ջուր թափել մէկուն գլխուն
ներգործական բայ
    1. շշմեցնել, յանկարծակիի բերել.
    2. խանգարել, շփոթել:

Պաղի տալ
ներգործական բայ ցուրտի դէմ անզգոյշ ըլլալ։

Դարձուածքներ
Պաղ ապուր
    1. անհամակրելի
    2. պաղարիւն:

Պաղ ջուր
օղի։

Յարակից Բառեր
— Ուտելիք՝ Պաղպաղակ:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1967
Yeni!
(beta)
ՊԱՂԻԼ
չէզոք բայ
    1. սառ (սառոյց) դառնալ, սառցային զանգուածի վերածուիլ.
    2. ջերմութիւնը՝ տաքութիւնը նուազիլ. մսիլ, մրսիլ, ցրտահարիլ.
    3. ոգեւորութիւնը՝ հոգեկան ջերմութիւնը՝ սէրը պակսիլ՝ նուազիլ.
    4. (Փոխաբերական իմաստ) թուլնալ.
    5. խորշանք զգալ. խորշիլ, հեռանալ, ուծանալ.
    6. (Փոխաբերական իմաստ) զարմանքէն ապշիլ. շշմիլ, ապուշ կտրիլ.
    7. (Փոխաբերական իմաստ) մեռնիլ, ոչնչանալ.
    8. (Փոխաբերական իմաստ) բնական ջերմութիւն չունենալ.
    9. (Փոխաբերական իմաստ) զովանալ, հովանալ, բաւարարուած զգալ.
    10. հրաժարիլ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1968
Yeni!
(beta)

Benzer kelimeler
բախի
 Usage beta 11 citations 

Usage of matching Word Forms

Yeni! Explore the usage of the word form պաղի in the Corpus of Western Armenian.
Ayrıca bu sözlüklerde "պաղի" için arama:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Ermenice sözlük 17.718 kelimelerden oluşmuşdur
The site has 144 dictionaries and 3 books.
Türkçe
Նայիրի / Nayiri.com