Ermeni yazım denetleyicisi
Şimdi İndirin
 Morphology

Western Armenian

նախանձի → նախանձ (noun)
Singular • Genitive case
Singular • Dative case
նախանձի → նախանձիլ (verb)
Present Tense • Subjunctive Mood • Third Person • Singular
 Sözlük
նախանձ գոյական (չար) Մախանք * (բարի) նախանձախնդրութիւն:
նախանձիլ չէզոք բայ Մախալ, խանդիլ, աչք տնկել, յաչաղիլ:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 328։


ՆԱԽԱՆՁ
գոյական յաչաղանք, մախանք։

Դարձուածքներ
բարի նախանձ
նախանձախնդրութիւն, փոյթ, եռանդ։


ՆԱԽԱՆՁԻԼ
չէզոք բայ
    1. ցանկալ, տենչալ, ըղձալ։
    2. չարակնիլ, չարանալ, խանդալ, յաչաղիլ, մախալ։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 359
Yeni!
ՆԱԽԱՆՁ (նախանձու)
գոյական
    1. Տխրութիւն, սրտնեղութիւն, չար զգացում, որ մարդ ունենում է՝ տեսնելով ուրիշի աջողութիւնը կամ բախտաւորութիւնը, որից ինքը զուրկ է. մախանք, չարակնութիւն։
‣ Տգեղ քոյրը նախանձից սպանեց սիրուն քրոջը։
‣ Նախանձը մաշում էր նրան, և նա հնարներ էր որոնում, որ ինձ վնասէ։
‣ Նախանձը կուրացնում է մարդուն (ասացուած)։
‣ Չար նախանձը թելադրում է՝ վնասել ուրիշին, տրտմել նրա աջողութեան պատճառով. բարի նախանձը թելադրում է՝ ձգտել նմանել ուրիշին, նրա պէս աջողութեան հասնել։

    2. Սիրող մարդու սրտնեղութիւն, զայրոյթ՝ երբ նա նկատում է, որ իւր սիրած անձը ուրիշին նախընտրութիւն է տալիս։
‣ Դու այդ երիտասարդի հետ այդքան սիրալիր մի՛ լինիր, դու ամուսնուդ նախանձն ես շարժում։
‣ Օթէլլօ ողբերգութեան առանցքը կազմում է Օթէլլօի նախանձը։

    3. Բարի նախանձ
գոյական Տե՛ս Նախանձայուզութիւն։

ածական
＋գաւառական նշանակութիւն 4. Նախանձող, նախանձոտ։
‣ Նա շատ նախանձ մարդ է, աչքը չի վերցնում, որ ուրիշին գովեն։
‣ Այս սուտը նրա մասին հնարել են նրա նախանձ ընկերները։

Բաղադրեալ Բայեր
⨀հին բառ Նախանձ արկանել
ներգործական բայ Նախանձը շարժել՝ գրգռել, նախանձեցնել։

⨀հին բառ Նախանձ առնուլ (առի), ⨀հին բառ Նախանձ բերել, ⨀հին բառ Նախանձ դնել, ⨀հին բառ Ի նախանձ մտածել, ⨀հին բառ Ի նախանձ բերել (բերայ)
չէզոք բայ Նախանձ զգալ, նախանձը շարժվել, նախանձել։

⨀հին բառ Ի նախանձ ածել
ներգործական բայ Նախանձը շարժել, գրգռել մի բան ձեռք բերելու։

⨀հին բառ Նախանձ առնել (արարի)
չէզոք բայ Չար նախանձով նայել, չար աչքով տալ, աչքիլել։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1579
Yeni!
(beta)
ՆԱԽԱՆՁԵԼ նախանձեցայ կմ նախանձեցի
չէզոք բայ
    1. Չարանալ, սրտնեղել, տխրել՝ տեսնելով ուրիշի աջողութիւնը կամ բախտաւորութիւնը, որից զուրկ է ինքը։
‣ Նա այնքան ընդունակ և առաջադէմ էր, որ բոլոր ընկերները նախանձում էին նրա վրայ։
‣ Իմ ինչի՞ն պէտք է նախանձին, գեղեցկութեա՞նս թէ հարստութեանս։

    2. Չար զգացմունք՝ ատելութիւն տածել դէպի մէկը նրա աջողութեան կամ բախտաւորութեան պատճառով և ջանալ վնասել նրան։
‣ Իւր ախոյեանի հանճարին նախանձելով՝ նրան թոյն տուեց սպանեց։

    3. Խանդալ, չարանալ՝ նկատելով որ իւր սիրած անձը ուրիշին է սիրում կամ ուրիշին գերադասութիւն տալիս։
‣ Կինը սաստիկ նախանձում էր իւր նախկին ընկերուհուն, որովհետև իւր ամուսինը նրա հետ շատ սիրաբանում էր։

    4. Մի առաւելութիւն մէկի մէջ նկատել, ցանկալ նրա նման լինել։
‣ Ես նախանձում եմ քո առողջութեան. ―Իսկ ես նախանձում եմ քո հաստատակամութեան ու աշխատասիրութեան։

⨀հին նշանակութիւն 5. Բարի նախանձ զգալ, նախանձախնդիր լինել։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1580
Yeni!
(beta)
ՆԱԽԱՆՁ
(Բառը կազմուած է նախ եւ անձ արմատ բառերէն։ Կը նշանակէ ամէն անձէ՝ բանէ առաջ իր անձը, իր անձին պահանջները։)

գոյական
    1. չարութիւն՝ տխրութիւն՝ տհաճութիւն՝ ցաւ՝ որ մէկը կը զգայ ուրիշի մը առաւելութիւններուն՝ բարելաւութեան՝ յաջողութեան՝ երջանկութեան համար.
    2. վատ զգացում, ընկերոջ բարիքին չհանդուրժել ու ջանալ կորսնցնել տալը.
    3. խանդ, փոյթ, եռանդ։

Հոմանիշ՝ վրէժ, չարակնութիւն, յաչաղութիւն, մախանք, կատաղութիւն։

Տեսակներ
— Բարի նախանձ՝ նախանձախնդրութիւն, նախանձայուզութիւն:

Բաղադրեալ Բայեր
Նախանձը բերել, Նախանձը շարժել
ներգործական բայ նախանձ յառաջացնել, նախանձի զգացում յարուցել:

Նախանձը գալ
չէզոք բայ նախանձ ծագիլ, նախանձի զգացում ունենալ:

Նախանձը սիրտը ծակել
չէզոք բայ նախանձով տանջուիլ՝ չարչարուիլ:


ՆԱԽԱՆՁԻԼ
չէզոք բայ
    1. մէկուն բարելաւութիւնը՝ յաջողութիւնը՝ առաւելութիւնը եւ այլն տեսնելով՝ չկարենալ տանիլ. տխրիլ, չարանալ.
    2. մէկուն առաւելութիւնները՝ գերազանցութիւնը տեսնելով՝ անոր հասնելու՝ նմանելու փափաքով լեցուիլ, բարի նախանձով լեցուիլ. ըղձալ, ցանկալ, տենչալ, փափաքիլ.
    3. եռանդուն ըլլալ, ջանալ, փութալ.
    4. չկամութիւն ցուցաբերել, բարեացակամ չըլլալ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1661
Yeni!
(beta)
ՏՆԿԵԼ
ներգործական բայ
    1. բոյսի մը արմատը կամ սերմերը եւ այլնը հողի մէջ դնելով կամ ցանելով հողով ծածկել, որպէսզի արմատանայ եւ աճի. ցանել, տնկարկել, տնկագործել.
    2. տնկին հողի մէջ դնել, որպէսզի արմատանայ եւ աճի.
    3. մխել, խրել, վարսել.
    4. կանգնեցնել, շինել, ցցել, հաստատել.
    5. դնել.
    6. (Փոխաբերական իմաստ) մեկնել, երկարել, բարձրացնել.
    7. (Փոխաբերական իմաստ Արհմ.) մեռնիլ, սատկիլ.
    8. դուրս ցցել։

Տեսակներ
— Աչք՝ նախանձիլ, ցանկալ։

— Աչքերը՝ սեւեռել, յառել, գամել։

— Մազերը՝ քստմնիլ:

— Քիթը՝ հպարտանալ:

Բաղադրեալ Բայեր
Ականջները տնկել
ներգործական բայ ականջները ցցել, ուշադիր մտիկ ընել:

Յիշատակարան տնկել, կոթող տնկել
ներգործական բայ կանգնել, կոթողել:

Ոտքերը տնկել
ներգործական բայ
    1. անհոգ կերպով պառկիլ, գործերը երեսի վրայ ձգել.
    2. մեռնիլ, սատկիլ:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2295
Yeni!
(beta)
 Usage beta 13 citations 

Usage of matching Word Forms

Yeni! Explore the usage of the word form նախանձի in the Corpus of Western Armenian.
Ayrıca bu sözlüklerde "նախանձի" için arama:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Ermenice sözlük 17.718 kelimelerden oluşmuşdur
The site has 144 dictionaries and 3 books.
Türkçe
Նայիրի / Nayiri.com