Ermenice sözlük

Ermeni yazım denetleyicisi

Ermenice Arm | Ermenice-İngilizce Arm-Eng | İngilizce-Ermenice Eng-Arm | Ermenice-Fransızca Arm-Fre | Fransızca-Ermenice Fre-Arm

Sözlük

Ղ,
ղ,
ղատ

գոյական
1. Հայերէն այբուբենի տասնևութերորդ գիրը և տասներեքերորդ բաղաձայնը։

‣ Գլխագիր Ղ։
‣ Շղագիր ղ։
‣ Շարագիր ղ։

2. Սկզբնապէս՝ ձայնեղ բաղաձայն, փափուկ լ՚ի հնչիւնով, ինչպէս յունական լամբդան, որի դէմ էլ դրված է այբուբենի տառաշարքում.

ըստ այսմ՝ յունարէն alalàzō = աղաղակեմ, Aléxandros = Աղեքսանդր ևն, (որ հնում արտասանելիս են եղել փափուկ լ-ով՝ ալ՚ալ՚ակել, Ալեքսանդր)։

3. Միջին դարերից ի վեր այս սկզբնական արտասանութիւնը փոխվել է, և ներկայումս Ղ է կոկորդային երգաձայնական հնչիւն, փափուկ խ-ի նման։

(Հին հնչիւնի հետքերը նկատվում են մի քանի դէպքերում. աղ և անալի, մառախուղ և մառախլապատ, աքաղաղ և աքլոր ևն)։

⨀հին նշանակութիւն 4. Իբրև թուանշան՝ նշանակում էր 90։

‣ Թոյ -ղատ -ջէ -քէ (9, 90, 900, 9000)։

(Ղ-ով սկսվող հայերէն բառ չկայ գրաբարում. եղածները կամ օտարազգի ծագումն ունին կամ հայերէն բառեր են՝ սկզբից ձայնաւորը կրճատված. (տաղաչափութեան մէջ), երբ հարկ էր լինում տողն սկսել ղ-ով)։

Ժողովրդական լեզուի մէջ գործ են ածվում մեծ քանակութեամբ տաճկերէնից փոխառեալ բառեր՝ ղ-ով սկսվող, որոնցից աւելի գործածականները մուծված են այստեղ։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1330

Yeni!

(beta)

1. ՈՎ (օվ, + վօվ, + վէվ ևն) (զով, ոյր, ում, յումէ կմ յումմէ, գործիական չունի, ոյք կմ ովք, զոյս, ոյց, յոյց, գործիական չունի), հայցական տրական ում, սեռական ում կմ որի, ումից կմ ումնից, գործիական ներգործական չունի, ովքեր, ովքերի։ (երկարացած ձեւ Ո՚ի, ինչպէս Բաբելոն և Բաբելովն եւն)

անձնական յարաբեր. դերանուն (միայն մարդկանց մասին), գործ է ածվում երկրորդական նախադասութեան մէջ, որին գլխաւորի մէջ համապատասխանում է նա, որ երբեմն դրվում է, երբեմն զօրութեամբ է հասկացվում։

Ածանցական Բառեր

⨀հին բառ Յո՞վ կամ, ⨀հին բառ Յո՞

Դէպի ո՞ւր։

‣ Յո՞վ երթաս կամ Յո՞ երթաս (Սենկեվիչի նշանաւոր վէպի վերնագիրը)։

Դարձուածքներ

Ո՞վ գիտէ

Յայտնի չէ, ոչ ոք չգիտէ։

‣ Ո՞վ գիտէ, թէ նա ե՞րբ կվերադառնայ։

2. Ո՜Վ (օ՜վ)

միջարկութիւն որ կցվում է գոյական անուան։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1721

Yeni!

(beta)

մեր այբուբենին տասնըութերորդ տառը: Բաղաձայն. լծորդ է խ-ի եւ լ-ի. օրինակ՝

‣ սանդուխ-սանդուղ, ծիլ-ծղօտ, ջիլ-ջիղ-ջլախտաւոր:

Միջակն է խ թաւին եւ հ նուրբին։

Իբրեւ թուանշան կը նշանակէ 90 (գլխագիր Ղ առանց միջակէտի) եւ 90րդ (գլխագիր Ղ. միջակէտով):

‣ ղալաթ՝ սխալ.
‣ ղալամ՝ գրիչ.
‣ ղայիմ՝ հաստատ, եւ այլն:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1355

Yeni!

(beta)

ՈՎ

դերանուն
1. այն մարդը որ. օրինակ՝

‣ ով անմեղ է, արքայութեան պիտի արժանանայ.

2. ամէն մարդ, ամէն ոք. օրինակ՝

‣ ով ներկայ էր, իր բաժինը առաւ.

3. ոեւէ մէկը, անորոշաբար. օրինակ՝

‣ ո՞վ կ՚ուզէ թող գանգատի.