Sözlük
Sözlük
Yeni!
Text Corpus
Corpus
Yazıyüzleri
Yazıyüzleri
Türkçe
հայերէն
English
русский
français
Deutsch
Ermeni yazım denetleyicisi
Şimdi İndirin
Ermenice
Arm
|
Ermenice-İngilizce
Arm-Eng
|
İngilizce-Ermenice
Eng-Arm
|
Ermenice-Fransızca
Arm-Fre
|
Fransızca-Ermenice
Fre-Arm
Sözlük
ՈՒՂԵՂ
գոյական
1.
նեարդային
նիւթ
,
որ
կը
գտնուի
մարդու
եւ
ողնայարաւոր
կենդանիներու
գանկին
մէջ
.
2.
նեարդային
կամ
ճարպային
նիւթ
,
որ
կը
գտնուի
ողնայարի
խողովակին
մէջ
,
ինչպէս
նաեւ
երկայնաձեւ
խողովակներու
մէջ
.
ծուծ
.
3.
մասնաւորաբար
՝
գլխուղեղ
.
4.
գլխուղեղը
իբրեւ
մտածողութեան
կեդրոն
.
մտածելու
կարողութիւն
,
մտածողութիւն
,
խելք
.
5.
(
Փոխաբերական
իմաստ
)
միտք
,
բանականութիւն
,
հասկացողութիւն
,
տրամաբանութիւն
.
6.
(
Փոխաբերական
իմաստ
)
որեւէ
բան
ղեկավարող
եւ
անոր
ուղղութիւն
տուող
մարմին
՝
կեդրոն
եւ
այլն
.
7.
կենդանիներու
ուղեղէն
պատրաստուող
կերակրատեսակ
:
Ուղեղը
հազիւ
1200-1500
կրամ
ծանրութիւն
ունեցող
գորշ-վարդագոյն
նիւթ
մըն
է
,
հանգստաւէտ
կերպով
տեղաւորուած
՝
առաձգական
բարձիկներու
մէջ
,
պարփակուած
ոսկրային
տուփով
մը
,
որ
գանկն
է
։
Գանկն
ալ
իր
կարգին
թառած
է
տեսակ
մը
նեղ
ձողի
մը
վրայ
,
որ
ողնաշարն
է
։
Տեսակներ
Գանկուղեղ
գոյական
գանկոսկրին
մէջ
պարփակուած
գործարաններուն
ամբողջութիւնը
(
Ֆրանսերէն
encéphale
)։
Խոռոչ
գոյական
ուղեղին
փորոքները
՝
խորշերը
՝
փոսիկները
:
Մեծ ուղեղ
գոյական
ուղեղին
այն
մասը
,
որ
կը
բռնէ
՝
կը
գտնուի
գանկին
յառաջամասին
(
ճակատ
)
եւ
վերի
կողմը
(
գագաթ
):
Փոքր ուղեղ
գոյական
մեծ
ուղեղին
տակ
՝
ետեւի
կողմէն
,
ծոծրակին
մօտ
գտնուող
մասը
։
Բաղադրեալ Բայեր
Ուղեղը խախտիլ
ներգործական
բայ
1.
առողջ
դատողութենէ
զրկուիլ
.
2.
խենթենալ
։
Ուղեղը կրծել
ներգործական
բայ
միտքը
յոգնեցնել
՝
տանջել
:
Ուղեղը մաշիլ
չէզոք
բայ
բանի
մը
վրայ
՝
մասին
երկար
եւ
լարուած
կերպով
մտածել
.
միտքը
յոգնեցնել
։
Ուղեղը շարժել
ներգործական
բայ
1.
ուղեղը
խախտել
.
2.
մէկուն
գաղտնիքներուն
տիրանալ
:
Ուղեղը ջուր կտրիլ
չէզոք
բայ
խելքը
թռցնել
։
Ուղեղը տանիլ
ներգործական
բայ
1.
կարողութիւն
ունենալ
բան
մը
ըմբռնելու
.
2.
տրամադրութիւն
ունենալ
մտիկ
ընելու
.
3.
երկար
եւ
սնամէջ
խօսակցութեամբ
ձանձրանալ
՝
ձանձրացնել
:
Նոյնն
է
Գլուխը
տանիլ
։
Ուղեղին փակիլ
ներգործական
բայ
1.
ըմբռնել
.
2.
համոզուիլ
.
3.
գլուխ
ցաւցնել
,
ձանձրացնել
:
Դարձուածքներ
Ուղեղային գալար
գոյական
Տե՛ս
ՈՒՂԵՂԱԳԱԼԱՐ
:
Ուղեղային կաթուած
գոյական
ուղեղին
կարծրացած
երակներէն
որեւէ
մէկին
պայթումը
.
արիւնահոսութիւն
,
իջուածք
:
Ուղեղային կոթուն
գոյական
ուղեղին
այն
մասը
,
որ
կոթունի
ձեւ
ունի
(
Ֆրանսերէն
pédoncule
cérébral
)։
Յարակից Բառեր
Գանկոսկրի խոռոչի բորբոքում
գոյական
(
Ֆրանսերէն
sinusite
)։
Ուղեղային եւ ողնաշարային թաղանթատապ
գոյական
(
Ֆրանսերէն
méningite
cérébro-spinale
)։
Source:
Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան,
Հայոց լեզուի նոր բառարան
. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992):
p. 1902
Yeni!
(beta)
Ayrıca bu sözlüklerde "
Ուղեղը տանիլ
" için arama:
Explanatory
(1992)
Հայոց լեզուի նոր բառարան
(1976)
Արդի հայերենի բացատրական բառարան
(1969)
Ժամանակակից հայոց լեզվի բացատրական բառարան
(1968)
Հայոց լեզուի նոր բառարան
(1954)
Հայերէն աշխարհաբար լեզուի լիակատար բառարան
(1944)
Հայերէն բացատրական բառարան
(1910)
Նոր բառագիրք հայերէն լեզուի
Thesaurus
(2009)
Հայոց լեզվի հոմանիշների բացատրական բառարան
(1967)
Հայոց լեզվի հոմանիշների բառարան
(1938)
Բառարան գանձարան հայերէն լեզուի
Western Armenian
(2011)
Արեւմտահայերէն-արեւելահայերէն նոր բառարան
(1991)
Արեւմտահայերենի բառարան
Neologisms
(2022)
Yeni!
Նոր բառեր. Է պրակ
(2021)
Yeni!
Նոր բառեր. Զ պրակ
(2021)
Yeni!
Նոր բառեր արեւմտահայերէնի մէջ. Ա Գիրք
(2020)
Yeni!
Նոր բառեր. Ե պրակ
(2018)
Yeni!
Նոր բառեր. Դ պրակ
(2017)
Նոր բառեր. Գ պրակ
(2016)
Նոր բառեր. Բ պրակ
(2015)
Նոր բառեր. Ա պրակ
(2002)
Արդի հայերենի նորաբանությունների բառարան
(1996)
Նոր բառերի բացատրական բառարան
(1982)
Բառարան-տեղեկատու (Նոր բառեր և իմաստներ)
Rhyming
(1976)
Yeni!
Հայոց լեզվի հանգաբառարան
Word Structural
(2014)
Դպրոցական բառակազմական բառարան
Etymological
(2010)
Հայերեն ստուգաբանական բառարան
(2010)
Հին հայերենի վերջածանցների ծագումը
- [Հայերեն ստուգաբանական բառարան]
(2004)
Հայերէն ստուգաբանական առձեռն բառարան
(1995)
Մեր արմատները նոր լոյսի տակ
(1926)
Հայերէն արմատական բառարան
Dialectal and Idiomatic
(2013)
Ղարաբաղի բարբառի բառարան
(2011)
Հայերեն դարձվածքների ընդարձակ բացատրական բառարան
(2010)
Հայերեն շրջասությունների բառարան
(2001)
Հայոց լեզվի բարբառային բառարան
(1975)
Հայոց լեզվի դարձվածաբանական բառարան
(1970)
Հազար ու մէկ բառ ու բան հայոց խօսից բարբառէն
(1970)
Արեւելահայ ոճաբանութիւններ
- [Հազար ու մէկ բառ ու բան հայոց խօսից բարբառէն]
(1913)
Հայերէն գաւառական բառարան
(1912)
Հայոց բառ ու բան
(1903)
Բառգիրք Արարատեան բարբառի
(1902)
Թուրքերէնէ փոխառեալ բառերը Պօլսի հայ ժողովրդական լեզուին մէջ համեմատութեամբ Վանի, Ղարաբաղի եւ Նոր-Նախիջեւանի բարբառներուն
(1869)
Բառգիրք յաշխարհաբառէ ի գրաբառ
(1836)
Յաւելուած աշխարհիկ բառք անվկայք ի գրոց առ մեզ եղելոց
- [Նոր բառգիրք հայկազեան լեզուի]
Orthographic
(2013)
Հայերենի ուղղագրական նոր բառարան
(2002)
Արդի հայերենի ուղղագրական-ձեւակազմական բառարան
(1973)
Հայերեն ուղղագրական-ուղղախոսական-տերմինաբանական բառարան
Classical Armenian
(2012)
Գրաբարի դարձուածաբանական բառարան
(2010)
Գրաբարի բառարան - Նոր հայկազյան բառարանում չվկայված բառեր
(2007)
Նորայայտ բառեր գրաբարում
(2006)
Գրաբարի հոմանիշների բառարան
(2000)
Գրաբարի բառարան
(1944)
Ասացուածքներ հայերէն գրաբար լեզուով
- [Հայերէն բացատրական բառարան]
(1865)
Առձեռն բառարան հայկազնեան լեզուի
(1837)
Բառգիրք ի բարբառ հայ եւ իտալական
(1836)
Նոր բառգիրք հայկազեան լեզուի
Middle Armenian
(2009)
Միջին հայերենի բառարան
Early Modern Armenian
(2014)
Նորահայտ բառեր վաղաշխարհաբարյան աղբյուրներում
Foreign word
(2014)
Բառգրքույկ, Նոր եւ նորակազմ բառեր հայերենում
(2011)
Օտար բառերի բառարան
(1951)
Եւրոպական փոխառեալ բառեր հայերէնի մէջ
(1912)
Բացատրական բառգիրք - Օտարազգի բառերի եւ օտարագիր բառերի ու դարձւածքների
(1908)
Հանրամատչելի բառարան օտարազգի բառերի եւ գործածութեան մէջ մտած մտքերի ու դարձւածքների
Names
(2010)
Հայոց ազգանունների բառարան
(2005)
Yeni!
Ծածկանուններ (հայերեն և հայատառ) հայոց պարբերական մամուլում և գրականության մեջ
- [Հայոց ծածկանունների բառարան]
(2005)
Yeni!
Ծածկանուններ ձեռագիր և խմորատիպ մամուլում (Հայերեն և հայատառ)
- [Հայոց ծածկանունների բառարան]
(2005)
Yeni!
Հեղինակներ
- [Հայոց ծածկանունների բառարան]
(1973)
Yeni!
Կենսագրական բառարան (հայ մշակույթի գործիչներ)
(1968)
Արական Անձնանուններ
- [Հայոց լեզուի նոր բառարան]
(1968)
Իգական Անձնանուններ
- [Հայոց լեզուի նոր բառարան]
(1942)
Հայոց անձնանունների բառարան
Place names
(2011)
Տարածված աշխարհագրական տեղանունների ցանկ
- [Արեւմտահայերէն-արեւելահայերէն նոր բառարան]
(1986)
Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
Plant names
(1981)
Բուսանունների հայերեն-լատիներեն-ռուսերեն-անգլերեն-ֆրանսերեն-գերմաներեն բառարան
(1895)
Հայբուսակ կամ Հայկական Բուսաբառութիւն
Specialized
(2015)
Հայկական խոհանոցի բառարան
(2013)
Yeni!
Ֆիզիոլոգիական տերմինների հայերեն-անգլերեն-ռուսերեն բառարան-տեղեկատու
(1987)
Հայերենագիտական բառարան
(1979)
Տէրունի տօներ
- [Ծիսական Բառարան]
(1979)
Եկեղեցական իրեղէններ եւ նիւթական առարկաներ
- [Ծիսական Բառարան]
(1975)
Լեզվաբանական բառարան
Abbreviations
(2021)
Yeni!
Տառային հապավումներ
- [Նոր բառեր. Զ պրակ]
(2020)
Yeni!
Տառային հապավումներ
- [Նոր բառեր. Ե պրակ]
(2007)
Հայերենում գործածվող տառային հապավումների բառարան
(1996)
Հապավումներ
- [Նոր բառերի բացատրական բառարան]
Morphology Settings
Western Armenian
Eastern Armenian
Show Morphological Analysis for
Show Morphology Filters
Show Matching Word Forms
Show Matching Lexemes