Ermeni yazım denetleyicisi
Şimdi İndirin
 Morphology

Western Armenian

Հայերէ → հայ (noun)
Plural • Ablative case
 Sözlük
հայ գոյական, ածական Հայ ցեղի պատկանող, հայկական:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 236։


ՀԱՅԵՐԷՆ
ածական, գոյական հայեվար։

Դարձուածքներ
հին հայերէն
գրաբար։

նոր հայերէն
աշխարհաբար։

գաւառի հայերէն
գաւառաբարբառ։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 267
Yeni!
ՀԱՅԵՐԷՆ
մակբայ
    1. Հայի լեզուով, հայ լեզուով։
‣ Նա ազատ հայերէն է խօսում։
‣ Հայերէն հասկանո՞ւմ ես։
‣ Շատ հայեր կան, որ հայերէն երկու բառ էլ չգիտեն։
‣ Այս գիրքը հայերէն թարգմանեցէք։
‣ Այդ պտղին հայերէն ասում են փշատ։

ածական
    2. Հայկական, հայ լեզուին յատուկ, վերաբերեալ։
‣ Հայերէն լեզու։
‣ Հայերէն քերականութիւն։
‣ Հայերէն բառարան։

    3. Հայերէն գրված։
‣ Հայերէն գիրք։
‣ Հայերէն թարգմանութիւն։

գոյական
    4. Հայի լեզու, այն լեզուն, որով խօսում է հայը։
‣ Լեզուաբանութեան հնդկա-եւրոպական տեսութեան համաձայն հայերէնը հնկա-եւրոպական լեզուներից մէկն է։
‣ Հայերէնը շատ հարուստ է հնչիւններով։

    5. Հայերէն լեզուի ուսումը, ուսուցումը։
‣ Հայերէնի դասագիրք։
‣ Հայերէնից նա թոյլ էր։
‣ Հայերէնն անցնում էինք առանց ձեռնարկի։

մակբայ
    6. Փոխաբերաբար Պարզ, հասկանալի կերպով։
‣ Ես քեզ հայերէն եմ ասում, չե՞ս հասկանում։
‣ Էդպէս հայերէն ասա, կալոշ, սամավար, որ հասկանանք, թէ չէ գրաբար կրկնակօշիկ, ինքնաեռ չենք հասկանում։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1186
Yeni!
(beta)
1. ՀԱՅ (այ) (հայոյ, հայք կմ հայեր, հայոց), հայի, հայեր, հայերի և հայոց
ածական
    1. Ծագումով հայ ազգին պատկանող, Հայաստանի բնիկ։
‣ Հայ մարդ։
‣ Հայ ազգ։
‣ Հայ ժողովուրդ։

    2. Հայ ցեղին յատուկ, հային պատկանող, հայկական։
‣ Հայ լեզու։
‣ Հայ աշխարհ։
‣ Հայ արուեստ։

    3. Մտերիմ, հարազատ, մերձաւոր։
‣ «Ես հայ, դու հայ, մենք միմեանց համար ենք ստեղծված» (հին երգ)։
‣ Դու հայ ես, օտար չես։

գոյական
    4. Հայ մարդ։
‣ Միասին նկարված էին մի հայ, մի թուրք, մի վրացի։
‣ Այս գիւղում ոչ մի հայ չկայ։
‣ Հայերը հինգ տոկոս են կազմում մեր քաղաքում։
‣ Հայերի թաղը։

＋գաւառական նշանակութիւն 5. Ընդհանրապէս՝ մարդ։
‣ Հայը խօսում է, լսեցէ՛ք (= մարդը խօսում է)։
‣ Ա՛ հայ, քեզ եմ ասում (= ո՛վ մարդ)։

    6. Հայ ազգ։
‣ Հայի ճակատագիրն է այս։
‣ Կարծում են թէ հայերը Թրակիայի կողմերից են գաղթել Հայաստան։
‣ Հայը պատմութեան մէջ հանդէս է գալիս վեցերորդ դարում նՔ։
‣ Հայոց պատմութիւն։
‣ Հայոց լեզու եւ գրականութիւն։
‣ Հայերը բնաջնջումից ազատվեցին եւ իրենց անկախութիւնն ստացան սովետական իշխանութեան շնորհիւ։

    7. ⨀հին բառ Հայք (յոգնակի)
Հայերի բնական երկիրը, Հայաստան։

(Ներկայումս այս նշանակութեամբ գործ է ածվում Մեծ Հայք, Փոքր Հայք, Առաջին Հայք ևն, իբրեւ Հայաստանի հին աշխարհագրական բաժանումներ)։
‣ Այրարատը Մեծ Հայքի կենտրոնական նահանգն էր։
‣ Նա Չորրորդ Հայքից էր։

Դարձուածքներ
Հայ չաման
գոյական (Բուսաբանական) Զիրա, Carum carvi (Ս.)։


✽հազուադէպ բառ 2. ՀԱՅ
գոյական Ապականութիւն, աղբ։


＋գաւառական բառ 3. ՀԱՅ
գոյական Դժուար կացութիւն, նեղութիւն։
‣ Ո՞վ պիտի իմ հայիս հասնէ։


＋գաւառական բառ 4. ՀԱ՜Յ
միջարկութիւն 1. Խրոխտալու բացագանչութիւն։
‣ Հա՛յ, ես քո մարդ ասողին։
‣ Հա՛յ, ես այսպէս կանեմ։

    2. Հա՜յ թէ
Զարմանքի և հեգնանքի արտայայտութիւն լսածի մասին։
‣ Հա՜յ թէ էդպէս բաներ։
‣ Հա՜յ թէ յաղթվել է։
‣ Հա՜յ թէ նա ինձանից լաւ է հասկանում։

    3. Հայ-հա՜յ
Բաւականութեան և զմայլմունքի արտայայտութիւն։
‣ Հիմայ եթէ մի գառան խորոված ու պատուական գինի լինէր. չէի՞ր ուզի. －Հայ-հա՜յ, այն էլ ո՜նց։

    4. Հա՜յ-հայ
Հաւանութեան արտայայտութիւն. ի հարկէ, անշուշտ։
‣ Մարդ իւր հալալ աշխատանքը կարո՞ղ է վայելել. －Հա՛յ-հայ։
‣ Եթէ ուզած ռոճիկդ տան, մի բան էլ աւելի, կհամաձայնի՞ս. －Հա՛յ-հայ։

Համեմատել Հայ-հա՜յ։

Տե՛ս եւ Վայ-վայ, Վայ՚ի տակ։

    5. Հա՜յ-հույ
Խրոխտալու՝ սպառնալու արտայայտութիւն։
‣ Զուր ես հա՜յ-հույ անում, քո հայ-հույից վախեցող չկայ այստեղ։

    6. ✽հազուադէպ բառ Հայ-հուղ
Ծաղրի՝ հեգնանքի արտայայտութիւն։

    7. Հա՜յ անել
չէզոք բայ
    1. Փութալ, շտապել։
‣ Հա՛յ արա, պրծի՛ր։

    2. (Մանկական), Քնել։

    8. Հա՛յ տալ
ներգործական բայ
    1. Փութացնել, շտապեցնել։
‣ Հնձուորներին հայ տուեց, արտը քաղեցին պրծան։

    2. Վանել, քշել։
‣ Հա՛յ տուր դրանց, ի՞նչ են կանգնել։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1184
Yeni!
(beta)
ՀԱՅԵՐԷՆ
գոյական
    1. Հայոց լեզու, մայրենի լեզու.

Տեսակներ
— հին՝ դասական հայերէն՝ գրաբար.

— արդի՝ աշխարհաբար.

— միջին՝ ռամկօրէն.

— գաւառի՝ գաւառաբարբառ.

— Արեւմտահայաստանի՝ Թրքահայաստանի՝ արեւմտահայերէն, թրքահայերէն.

— Արեւելահայաստանի՝ Ռուսահայաստանի՝ արեւելահայերէն, ռուսահայերէն.

մակբայ
    2. հայ լեզուով. օրինակ՝
‣ մաքուր հայերէն կը խօսի.

ածական
    3. հայ լեզուին յատուկ՝ վերաբերեալ, հայկական.

    4. հայ լեզուով գրուած.

գոյական
    5. հայ լեզուի ուսում՝ ուսուցում՝ դաս.

մակբայ
    6. (Փոխաբերական իմաստ) պարզ՝ հասկնալի կերպով. օրինակ՝
‣ ես քեզի հայերէն կը խօսիմ, չե՞ս հասկնար։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1147
Yeni!
(beta)
ՀԱՅ
ածական
    1. ծագումով հայ ազգին պատկանող. օրինակ՝
‣ հայ մարդ

    2. հայ ցեղին յատուկ՝ վերաբերեալ, հայուն պատկանող, հայկական. օրինակ՝
‣ հայ լեզու՝ աշխարհ՝ արուեստ

գոյական
    3. Հայկի սերունդ, հայ ազգ.

    4. հայ մարդ մը. օրինակ՝
‣ նկարը կը ներկայացնէ Հայ մը՝ Թուրք մը՝ Քիւրտ մը՝ Արաբ մը՝ Վրացի մը

ձայնարկութիւն
    5. (վրան շեշտ) խրոխտալու բացագանչութիւն. օրինակ՝
‣ հա՛յ, ես այսպէս կ՚ընեմ:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1144
Yeni!
(beta)
ՀԱՅՔ
գոյական
    1. (Գրաբար) Հայեր.

    2. Հայերու բնական երկիրը, Հայաստան:
‣ Մեծ Հայք՝ Փոքր Հայք՝ Առաջին Հայք՝ եւ այլն՝ Հայաստանի գաւառական մեծ բաժանումներ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1155
Yeni!
(beta)

Benzer kelimeler
հաերէ
հայրէ
 Usage beta 3 citations 

Usage of matching Word Forms

Yeni! Explore the usage of the word form Հայերէ in the Corpus of Western Armenian.
Ayrıca bu sözlüklerde "Հայերէ" için arama:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Ermenice sözlük 17.718 kelimelerden oluşmuşdur
The site has 144 dictionaries and 3 books.
Türkçe
Նայիրի / Nayiri.com