Ermeni yazım denetleyicisi
Şimdi İndirin
 Sözlük
ԿԷՍ
գոյական ամբողջի մը երկու հաւասար մասերէն մին։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 236
Yeni!
ՀԱՐՑԱԿԱՆ

Դարձուածքներ
հարցական նշան
հարցանիշ, պարոյկ (՞)։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 281
Yeni!
ԿԷՍ (կիսոյ կմ կիսի, կիսից), կէսի կմ կիսի
գոյական
    1. Մի ամբողջի երկու հաւասար մասերից մէկը։
‣ Քսանի կէսը լինում է տասը։
‣ Ամանը մինչեւ կէսը լցրու։
‣ Սա կէսից աւելի եղաւ։

    2. Միջավայրը տարածութեան և ժամանակի։
‣ Ճանապարհի կէսին մի մարդու հանդիպեցինք։
‣ Ամսի կէսին պարտքս կվճարեմ։

(Իսկ ամսի կէսերին նշանակում է ժամանակը մօտաւորապէս, կէսից մի երկու օր առաջ կամ յետոյ)։

    3. Մի ամբողջի երկու մասերից մէկը։
‣ Ոչխարը մորթեց, երկու կէս արաւ։
‣ Երկու կէսից որը մեծ է՝ դու ա՛յն վերցրու։
‣ Սրի մի հարուածով գլուխը կէս արի։

    4. Ընդհանրապէս՝ մասն, կտոր։
‣ Կէսն ուզում էր (կամ էին), կէսը չէր ուզում, կէսն էլ բոլորովին անտարբեր էր։
‣ Ձմերուկը երեք կէս արինք ու կերանք։

ածական
    5. Կէս (1) մասը կազմող։
‣ Կէս կիլօ շաքար։
‣ Կէս օր աշխատեցի։ (Այլ է Կէսօր)։
‣ Կէս մետր կտաւ։
‣ Երեք կանգուն և կէս խորութիւն, (կամ երեք և կէս կանգուն)։

մակբայ
    6. Կիսով չափ, մասամբ։
‣ Կէս մեռած եմ, կէս կենդան։
‣ Ապրում էին կէս կուշտ, կէս քաղցած։
‣ Կէս քուն էի, կէս արթուն։

Ածանցական Բառեր
⨀հին բառ Կէսք
յոգնակի գոյական Մի մասը, ոմանք։

⨀հին բառ Կիսով
մակբայ Կիսատ դրութեամբ, թերի թողնելով։

Բաղադրեալ Բայեր
Կէս անել
ներգործական բայ Երկու հաւասար բաժին անել, կիսել։
‣ Վնասն էլ, վաստակն էլ կէս անենք։
‣ Ալիւրը հալալ կէս արա։

Կէս լինել
չէզոք բայ Երկու հաւասար բաժին լինել, կիսվել։
‣ Բաւական է ածես, արդէն կէս եղաւ։
‣ Այն թմբի մօտ որ հասնենք՝ ճանապարհը կէս կլինի։
‣ Օրը կէս եղաւ։

Կեանքը կէս լինել
չէզոք բայ Հալվել ու մաշվել, կեանքը կարճանալ։
‣ «Քեզ համար կեանքս կէս եղաւ». (Ժողովրդական երգ)։
‣ Մինչեւ երեխաներին մեծացրեց՝ իւր կեանքն էլ կէս եղաւ։

Դարձուածքներ
⨀հին բառ Կէս ի կէս
մակբայ
    1. Կիսով չափ, մասամբ։
    2. Կիսատ-պռատ, կցկտուր։

Կէս խօսքով, Կէս խօսքից
մակբայ Մի պարզ ակնարկութեամբ, անմիջապէս։
‣ Սրամիտ տղայ է, կէս խօսքից հասկանում է իմ ասելիքը։

＋գաւառական բառ Կէս ու կէս անել
ներգործական բայ Կնոջ հետ մերձաւորութիւն ունենալ։

Կէսի կէսը
գոյական Մի քառորդը։
‣ «Սըրա կէսը, կէսի կէսը գէթ երեւէր մեր ազգում». (երգ)։

Կիսով չափ
մակբայ Կէս մասի չափ, գրեթէ կէսը։
‣ Գործը կիսով չափ կատարված է։
‣ Այս գինին կիսով չափ ջուր է։

Թանկագին կէսը
Կինը (կատակի ձեւով)։
‣ Թանկագին կէսն ո՞ւր է։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1066
Yeni!
(beta)
ՀԱՐՑԱԿԱՆ
ածական
    1. Հարցումն պարունակող։ Հակառակը՝ Յարաբերական։
‣ Ո՞ւր գնանք. ի՞նչ անենք. ո՞ր գիրքը գնեմ － հարցական խօսքեր են, որոնց պատասխանները՝ ուր (որ) ուզում էք. ինչ որ կարելի է, որն (կամ որը որ) էժան է՝ յարաբերական խօսքեր են։
‣ Հարցական մակբայներ։

    2. Հարցումն արտայայտող։
‣ Հարցական նշան։
‣ Ուրիշ լեզուներում հարցական նշանը (?) դրվում է հարցում պարունակող խօսքի վերջում, իսկ հայերէնում՝ հէնց հարցմունք պարունակող բառի ձայնաւորի վրայ, որ աւելի յարմար է անսայթաք ընթերցանութեան համար։
‣ Ջրի՞ (թէ այլ բանի) պակասութիւնից արտը վնասվեց։
‣ Ջրի պակասութիւնի՞ց (թէ շատութիւնից) արտը վնասվեց։
‣ Ջրի պակասութիւնից արտը վնասվե՞ց (թէ չվնասվեց)։

    3. Անորոշ, կասկածելի, թէական։
‣ Նրա համաձայնելը կամ չհամաձայնելը դեռ հարցական է։
‣ Այդ խնդիրը դեռ հարցականի տակ է։

✽հազուադէպ նշանակութիւն 4. Հարցուկներին վերաբերեալ, դիւթական։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1222
Yeni!
(beta)
ԿԷՍ
ածական
    1. հաւասար բաժնուած՝ կիսուած.
    2. որեւէ ամբողջութեան հաւասար երկու մասերէն մէկը:

Հակառակը՝ ամբողջական, ամբողջ, լման։

Բաղադրեալ Բայեր
կէս ընել
ներգործական բայ
    1. մէկ ամբողջութիւնը երկու հաւասար մասերու բաժնել, կիսել,
    2. կէսին հասնիլ (ճամբուն կէսը կտրել).

կէս ըլլալ
կրաւորական բայ չէզոք բայ կիսուիլ, երկու հաւասար մասերու բաժնուիլ.

կէսառկէս բաժնուիլ
չէզոք բայ հաւասար բաժնուիլ:

Դարձուածքներ
կեանքս կէս եղաւ
    1. կեանքս կարճացաւ,
    2. հալեցայ ու մաշեցայ (Սիրուհիս՝ ժողովրդական երգ).

թանկագին կէս
կողակից.

կէս ղրուշ չ՚արժեր
անարժէք է, արժէք չի ներկայացներ.

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1018
Yeni!
(beta)
ՀԱՐՑԱԿԱՆ
ածական
    1. հարցում պարունակող (խօսք).

    2. հարցում արտայայտող (նշան = պարոյկ).

    3. վիճելի, կասկածելի, թէական, անորոշ. Հակառակը՝ որոշ, անվիճելի։

    4. հարցուկներուն՝ կախարդներուն յատուկ՝ վերաբերեալ, դիւթական։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1200
Yeni!
(beta)
 Usage beta 1 citation 

Usage of matching Word Forms

Ayrıca bu sözlüklerde "Կէս-հարցական" için arama:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Ermenice sözlük 17.718 kelimelerden oluşmuşdur
The site has 144 dictionaries and 3 books.
Türkçe
Նայիրի / Nayiri.com