Армянский словарь - Մի

Армянская проверка орфографии

загрузить HySpell сейчас

Nayiri

Армянский Arm | Армянско-Английский Arm-Eng | Англо - Армянский Eng-Arm | Армяно-французский Arm-Fre | Французско-Армянский Fre-Arm

Morphology

մի → մի (noun)
մի → մի (adjective)
մի → մի (adverb)
մի → մի (article)
մի → մի (determiner)
մի → որ (article)

Matching Lexemes

ի միոյ, ի միոջ, ի միոջէ, մինի, մինով, միոյ

մի

մինը

մի, մին

մի

մի

մի

Словарь

մի ածական Մէկ:

մի մակբայ Արգելական:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 300։

1. ԵԶ (եզոյ, յեզոյ կմ յեզոջէ կմ ի նեզէ)

թուական ածական Մէկ, մի (արական սեռի)։
Դարձուածքներ

⨀հին բառ Եզ առ մու

մակբայ Մի առ մի, մէկը միւսին։

⨀հին բառ Եզ անգամ

մակբայ Մի անգամ։

⨀հին բառ Որ եզ անգամ

Որ մի անգամ։

⨀հին բառ Եզ ոք

Մի ոք, ոք մին (պատահում է սեռական հոլովով՝ եզոյ ուրուք)։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 572

Новинка

(beta)

1. ՄԻ (միոյ, ի միոյ կմ միոջ, ի միոջէ), մինի, մինով

թուական ածական Տե՛ս Մէկ (1, 2, 3, 5－9 նշանակութեամբ)։

‣ Համրի՛ր, մին, երկու, երեք …
‣ Մի տղայ, երկու աղջիկ։ (Տե՛ս Մէկ 1)։
‣ «Ամենայն տեղ մահը մի է, Մարդ մի անգամ պիտ մեռնի» (երգ)։ (Տե՛ս Մէկ 2)։
‣ Երկուսը կլինին մի մարմին։
‣ Մի սիրտ, մի հոգի։ (Տե՛ս Մէկ 3)։
‣ Եղել է չի եղել մի պառաւ, այդ պառաւն ունեցել է մի այծ։ (Տե՛ս Մէկ 5)։
‣ Մի կին որ տեսնում է՝ ջանը կրակ է ընկնում։ (Տե՛ս Մէկ 6)։
‣ Մինը գալիս է։
‣ Ձեզանից մինը ծիծաղեց։ (Տե՛ս Մէկ 7)։
‣ Եթէ մինը հարցնէ՝ ասացէք թէ տանը չէ։ (Տե՛ս Մէկ 8)։
‣ Մին տուր, մին էլ տուր (ժողովրդական երգ)։ (Տե՛ս Մէկ 9)։

Դարձուածքներ

＋գաւառական բառ Մին էլ

մակբայ Տե՛ս Մէկ էլ։

⨀հին բառ Մի-մի (միոյ միոյ, ի միոջէ միոջէ)

    1. Ամեն մի։
    2. Ամեն մէկը։
    3. Մէկ-մէկ։

մակբայ Մէկը միւսի յետեւից, մէկիկ մէկիկ։

‣ Մեքենայի բոլոր մասերը մի առ մի ցոյց տուեց և նշանակութիւնը բացատրեց։
‣ Բոլորը մի առ մի պատմեցէ՛ք։

⨀հին բառ Մի ըստ միոջէ

մակբայ
1. Մէկը միւսի յետեւից, կարգով, յաջորդաբար։
2. Մի առ մի, մանրամասնաբար։

Մի ոտը գերեզմանում

Մահը մօտեցած, շատ ծերացած։

‣ Իմ մի ոտս արդէն գերեզմանումն է, շատ ապրելիք չունիմ։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 1467

Новинка

(beta)

2. ՄԻ՛

մակբայ
1. Արգելք արտայայտող բառ, որ դրվում է բայի արգելական-հրամայական ձեւի վրայ (երկրորդ դէմքում) և արտայայտում է խօսողի կամքը, որ այդ բանը չլինի։

‣ Հիմայ ի՞նչ ես ասում, գնա՞մ թէ չգնամ. ―Մի՛ գնար։
‣ Նրանց ասածներին ուշադրութիւն մի՛ դարձնէք։
‣ Մի՛ ասեր՝ չեմ կարող, ասա՛՝ չեմ ուզում։

2. Գրաբարում՝ դրվում է նաեւ բայի ապառնիի և անորոշ դերբայի վրայ նոյն նշանակութեամբ։

Դարձուածքներ

մի՛ ճաշակեսցեն

չճաշակեն։

մի՛ եղիցի

թող չլինի։

մի՛ գուցէ

չլինի թէ։

մի՛ մեղանչել

չմեղանչել։

3. Կենդանի ժողովրդական լեզւում գործ է ածվում յաճախ առանց բայի, նոյն նշանակութեամբ, չկամենալով կրկնել բայը կամ արգելելով այն, ինչ որ արվում է։

‣ Էլի զարնե՞մ. ―Մի՛, բաւական է։
‣ Մի՛ (աներ, ուտեր, ասեր ևն, նայելով թէ ի՛նչ առիթով է ասվում)։

4. Երբ արգելքը վերաբերում է մի քանի անձի՝ ժողովրդական լեզւում յաճախ գործ է ածվում մի՛ք և այս դէպքում բայը դրվում է անորոշ դերբայի ձեւով (իլ վերջաւորութեամբ) կամ առանց դերբայի լ վերջաւորութեան, կամ բոլորովին առանց բայի։ Տե՛ս Մի՛@2.3։

‣ Դուք նրա հետ մի՛ք խաղալ (կամ խաղա)։
‣ Միք խօսի (կամ խօսիլ)։
‣ Մի՛ք (անի, ուտի, ասի ևն), նայելով թէ ի՛նչ առիթով է ասվում)։

Դարձուածքներ

Դարձուածքներ

⨀հին բառ Մի՛ այլ, Մի՛ ևս

Թող այլեւս չ…

⨀հին բառ Մի՛ բնաւ

Երբէք չ…, թող երբէք չ…

⨀հին բառ Մի՛ ինչ

Թող ոչ մի բան չ…

⨀հին բառ Մի՛ իւիք

1. Թող ոչ մի բանով չ…
2. Ոչ մի բանով։

⨀հին բառ Մի՞

Չլինի՞ թէ, արդեօք չ՞։ Օրինակ՝

‣ մի՞ այն անձն իցես, Արդեօք այն մարդը չե՞ս։

⨀հին բառ Մի՞ արդեօք

Նոյնը։

Տե՛ս Մի՞թէ։

3. ՄԻ

(լատիներէն mi)

գոյական Եւրոպական երաժշտութեան մէջ ութնեակի երրորդ ձայնաստիճանը։

‣ Դօ -րէ -մի -ֆա։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 1468

Новинка

(beta)

ՅԱՐԱԲԵՐԱԿԱՆ

ածական
1. Իրար հետ յարաբերութիւն՝ կապ ունեցող։

‣ Ապրանքի քանակութիւնն ու գինը յարաբերական են։

2. Իրար հետ յարնչութիւն ունեցող, որի գաղափարը կապվում է մի այլ գաղափարի հետ։

‣ Հայր և որդի յարաբերական բառեր են, որովհետեւ հայր բառը ծնեցնում է մեր մէջ որդի գաղափարը և ընդհակառակը։

3. Համեմատական, բաղդատական։ Հակառակը՝ Բացարձակ։

4. (Քերականական) Բառ, որ կապում է երկրորդական նախադասութիւնը գլխաւորի հետ և որին գլխաւորի մէջ համապատասխանում է մի ցուցական բառ։

Դարձուածքներ

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 1543

Новинка

(beta)

ՈՐ (վօր, ＋ վօր կամ ＋ օր) (զոր, որոյ, որում, յորմէ, որով, որք, զորս, որոց), որի, որին, որից, որով, որում, որոնք, որոնց, որոնցից, որոնցով, որոնցում

յարաբերական դերանուն
1. (Իբրեւ գոյական) Կապում է երկրորդական նախադասութիւնը գլխաւոր նախադասութեան մի բառի (ցուցական դերանուան կամ գոյականի՝ յարաբերեալի) հետ՝ իբրեւ նրա որոշիչը. այս դէպքում դրվում է յարաբերեալի թուով, իսկ այն հոլովով՝ ինչ որ պահանջում է իւր պաշտօնը երկրորդական նախադասութեան մէջ։

‣ Ահա՛ նա (կամ այն մարդը, կամ մի մարդ), որ ուզում է քեզ տեսնել, (ահա՛ քեզ տեսնել ուզող մարդը), որին ուզում էիր տեսնել, որին սպասում էինք, որից կախված է այդ գործը։
‣ Ահա նրանք, (կամ այն մարդիկ կամ մարդիկ), որոնք (կամ որ) ուզում են քեզ տեսնել (ահա՛ քեզ տեսնել ուզող մարդիկ), որոնց ուզում էիր տեսնել։
‣ Գնեցի՞ր այն գիրքը, որ (կամ որը) խնդրել էի գնել։
‣ Գնեցի՞ր այն գրքերը, որ (կամ որոնք) խնդրել էի, կամ որոնց մասին գրել էի։
‣ Ընտրեցէ՛ք որը ուզում էք, (ընտրեցէք այն՝ որ)։
‣ Որին ուզում ես՝ տուր (նրան տուր)։
‣ Որից ուզում ես խնդրիր (խնդրիր այն մարդուց, որ ուզում ես)։

Իբրեւ շաղկապ
2. Կապում է երկրորդական նախադասութիւնը գլխաւոր նախադասութեան ասացուածի (բայի) հետ իբրեւ նրա լրացուցիչը. թէ՛, իբր թէ։

Իբրեւ ածական
3. Իբրեւ որոշիչ դրվում է իւր յարաբերեալի առաջ, երբ սա գլխաւոր նախադասութիւնից փոխադրվում է երկրորդականի մէջ։

(Համեմատել Ներքեւ 11 նշանակութեան)։

Իբրեւ շաղկապ
4. Այս (3) դէպքում յաճախ կրկնվում է գոյականից յետոյ անփոփոխ ձեւով, իբրեւ մի հաստատական կամ ենթադրական շաղկապ։

‣ Ո՛ր տունը որ մեծ էր՝ այն վարձեցի։
‣ Ո՛ր աշակերտին որ հարցնում եմ՝ թող նա պատասխանէ։
‣ Ընտրենք՝ որը որ լաւն է։
‣ Որոնք որ ուշ եկան՝ զրկվեցին։

5. Նոյնպիսի գործածութիւն ունի նաեւ անորոշ դերանուններից և յարաբերական մակբայներից յետոյ։

‣ Միեւնոյն է՝ ով որ լինի։
‣ Ինչ էլ որ լինի՝ ես իմ խօսքից չեմ հրաժարվի։
‣ Ում որ ուզում ես տուր։
‣ Ինչպէս որ ասաց։
‣ Որտեղ որ էիր։
‣ Որտեղից որ եկար։
‣ «Ուր որ երթաս, ուր որ լինիս»։
‣ «Երբ որ բացվին դռներն յուսոյ»։
‣ Վաղուց է որ նամակ չեմ գրել։
‣ Հէնց որ ներս մտաւ։
‣ Այն րոպէին որ տեսայ ևն։

6. (Իբրեւ գոյական կամ ածական) Գործ է ածվում իբրեւ հարցական բառ, գոյականաբար կամ ածականաբար։

մակբայ
7. Երբ, երբ որ։

‣ Ես որ ասում եմ մի բան գիտեմ։
‣ Դու որ յօժար ես, մենք ի՞նչ կարող ենք ասել։
‣ Որ այդպէս է՝ գնանք։

շաղկապ
8. Եթէ։

‣ Դուք որ ասէիք՝ կհամաձայնէր։
‣ Որ իմանաս ինչ եմ առե՜լ։
‣ Որ գիտենայինք՝ մենք էլ կառնէինք։

9. Որպէսզի։

‣ Նազ է անում, որ շատ խնդրենք։
‣ Այնպէս բաժանեցէք, որ բոլորին էլ հասնի։
‣ Վեր կացաւ որ գնայ։

Դարձուածքներ

Ուր որ է, Որտեղ որ է

մակբայ Իսկոյն, շուտով։

‣ Տանից դուրս եկաւ կարճ ժամանակով, ուր որ է (կամ որտեղ որ է) կգայ։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 1727

Новинка

(beta)

ՄԻ՛

մակբայ մերժող, ժխտող, ո՛չ (արգելական)։

ՄԻ

    1. անորոշ յօդ, Տե՛ս ՄԸ, ՄԷԿ.
    2. ոմն.
    3. մէկ անգամ.
    4. որեւիցէ, որեւէ.
    5. առանձին, ուրոյն։

Դարձուածքներ

մէկ առ մէկ, մի ըստ միոջէ:

Մի գուցէ

թերեւս, երեւի թէ։

Մի ըստ միոջէ

Տե՛ս ՄԻ ԱՌ ՄԻ։

Միով բանիւ

մէկ խօսքով։

ՄԻ

գոյական եւրոպական ձայնագրութեան մէջ ութեակի երրորդ ձայնաստիճանը եւ համապատասխան ձայնանիշը։

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 1497

Новинка

(beta)

ՈՐ

կը գործածուի զանազան իմաստներով եւ իբր մասունք բանի-յարաբերական դերանուն, շաղկապ եւ եղանակաւորիչ բառ:

ՈՐ

յար դեր.
1. կը կապէ երկրորդական նախադասութիւնը գլխաւոր նախադասութեան մէկ բառին (ցուց. դերանունին կամ գոյականին՝ յարաբերեալ), ան, ով որ նշ. (այս պարագային՝ պարտաւոր է առնել իր յարաբերեալին թիւը. իսկ հոլովով՝ ինչ որ կը պահանջէ իր դիրքը՝ պաշտօնը երկրորդական նախադասութեան մէջ). օրինակ՝

‣ մեզի այցի եկող անձը, զոր կողոպտեցին ավազակները.

2. կը կապէ երկրորդական նախադասութիւնը գլխաւոր նախադասութեան ըսածին (բային) իբրեւ անոր լրացուցիչը՝ թէ, իբր թէ նշ. օրինակ՝

‣ կը կարծէ, որ կորսնցուցածը գտած՝ է.

3. ո՞վ, ի՞նչ, որ մէկը (իբրեւ հարցական դեր.).

4. ա՞յս թէ այն, մէ՞կը թէ միւսը (ընտրութեան հարց):

ՈՐ

շաղկապ
1. որպէսզի (երկրորդական նպատակային նախադասութիւնը կը կապէ գլխաւոր նախադասութեան). օրինակ՝

‣ եկած եմ, որ քնանամ.

    2. երբ (ժամանակ).

    3. քանի որ (հիմք եւ պատճառ).

    4. եթէ (պայմանական).

    5. չափ, որակ, աստիճան:

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 1879

Новинка

(beta)

Похожие слова

միէ

Usage beta 14,510 citations

Usage of matching Word Forms

Usage of matching Lexemes

Hold phone in landscape mode or decrease zoom in order to view Usage results

Найти слово "Մի" также в следующих словарях

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

(1976) Новинка Հայոց լեզվի հանգաբառարան

Word Structural

(2014) Դպրոցական բառակազմական բառարան

Etymological

(2010) Հայերեն ստուգաբանական բառարան
(2010) Հին հայերենի վերջածանցների ծագումը - [Հայերեն ստուգաբանական բառարան]
(2004) Հայերէն ստուգաբանական առձեռն բառարան
(1995) Մեր արմատները նոր լոյսի տակ
(1926) Հայերէն արմատական բառարան

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

(2009) Միջին հայերենի բառարան

Early Modern Armenian

(2014) Նորահայտ բառեր վաղաշխարհաբարյան աղբյուրներում

Foreign word

Names

(2010) Հայոց ազգանունների բառարան
(2005) Новинка Ծածկանուններ (հայերեն և հայատառ) հայոց պարբերական մամուլում և գրականության մեջ - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
(2005) Новинка Ծածկանուններ ձեռագիր և խմորատիպ մամուլում (Հայերեն և հայատառ) - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
(2005) Новинка Հեղինակներ - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
(1973) Новинка Կենսագրական բառարան (հայ մշակույթի գործիչներ)
(1968) Արական Անձնանուններ - [Հայոց լեզուի նոր բառարան]
(1968) Իգական Անձնանուններ - [Հայոց լեզուի նոր բառարան]
(1942) Հայոց անձնանունների բառարան

Place names

(2011) Տարածված աշխարհագրական տեղանունների ցանկ - [Արեւմտահայերէն-արեւելահայերէն նոր բառարան]
(1986) Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան

Plant names

Specialized

(2015) Հայկական խոհանոցի բառարան
(2013) Новинка Ֆիզիոլոգիական տերմինների հայերեն-անգլերեն-ռուսերեն բառարան-տեղեկատու
(1987) Հայերենագիտական բառարան
(1979) Տէրունի տօներ - [Ծիսական Բառարան]
(1979) Եկեղեցական իրեղէններ եւ նիւթական առարկաներ - [Ծիսական Բառարան]
(1975) Լեզվաբանական բառարան

Abbreviations

(2021) Новинка Տառային հապավումներ - [Նոր բառեր. Զ պրակ]
(2020) Новинка Տառային հապավումներ - [Նոր բառեր. Ե պրակ]
(2007) Հայերենում գործածվող տառային հապավումների բառարան
(1996) Հապավումներ - [Նոր բառերի բացատրական բառարան]