Армянская проверка орфографии
загрузить HySpell сейчас
 Morphology

Western Armenian

տարեր → տանիլ (verb)
(Past Participle)
 Словарь
տար ածական Օտար, հեռու:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 448։


ՏԱՐ
ածական հեռու, հեռաւոր, օտար։

Источник: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): стр. 488
Новинка
ՏԱՐԵՐՔ
գոյական
    1. սկզբունք։
    2. բնութեան ուժեր (օդ՝ ջուր՝ կրակ եւայլն)։

Источник: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): стр. 491
Новинка
ՏԱՆԻԼ
ներգործական բայ
    1. կրել։
    2. փոխադրել։
    3. վարել, առաջնորդել։
    4. պարունակել։
    5. տոկալ, դիմանալ, համբերել, հանդուրժել։
    6. (խաղի մէջ՝) շահիլ։
    7. (դրամախաղի մէջ՝) կթել, ջնթել։
    8. (դեր՝ պաշտօն՝) կատարել։
    9. (տեղ մը՝ բանի մը՝) յանգիլ։
    10. (կատակ՝) վերցնել, հանդուրժել։
    11. (կատակի՝) զարնել։

Դարձուածքներ
խլել տանիլ
յափշտակել. կորզել։

գլուխ տանիլ
ձանձրացնել, արդուկել։

խելքը տանիլ
հրապուրել։

հոգ տանիլ, խնամք տանիլ, դարման տանիլ
հոգալ, խնամել, դարմանել։

յաղթութիւն տանիլ
յաղթել։

յառաջ տանիլ
յառաջացնել, զարգացնել։

դիրքը՝ վիճակը տանիլ
դիրքին՝ վիճակին պատշաճիլ, վայլել, յարմարիլ։

Источник: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): стр. 486
Новинка
1. ՏԱՐ
գոյական Բ. արմատ եւ եզակի հրամայական Տանել՚ի։

Դարձուածքներ
＋գաւառական բառ Տա՛ր-տա՛ր
Բացագանչութիւն, որով քշում են թխսամօրը ձագերի հետ, (այսինքն թխսամօրը ասում են որ ձագերը տանի, հեռացնէ)։


⨀հին բառ 2. ՏԱՐ
ածական Հեռաւոր, հեռու, օտար։

Գործ է ածվում աշխարհ բառի հետ։

Բաղադրեալ Բայեր
⨀հին բառ Տար աշխարհս հատանել, ⨀հին բառ Տար աշխարհս հարկանել, ⨀հին բառ Տար աշխարհ հատանել, ⨀հին բառ Տար աշխարհ հարկանել, ⨀հին բառ Ի տար աշխարհ երթալ, ⨀հին բառ Ի տար աշխարհ անցանել, ⨀հին բառ Ի տար աշխարհ ընթանալ
չէզոք բայ Հեռու երկիրներ գնալ, պանդխտութիւն գնալ։

Դարձուածքներ
Տար աշխարհ
գոյական Հեռաւոր՝ օտար երկիր, երկիրներ։


⨀հին բառ 3. ՏԱՐ
(զանդկերէն taro, հին պարսկերէն tara, պահլաւերէն ✽ tar, ընդ, միջով, անդր, յայնկոյս)

մասնիկ Մասնիկ, որով կազմված են բազմաթիւ բաղադրեալ բառեր, որոնց մէջ մասնիկն ունի հեռու, զատ, բացի, արտաքոյ ևն նշանակութիւններ։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 2144
Новинка
(beta)
ՏԱՐԵՐՔ
յոգնակի գոյական Տե՛ս Տարր՚ի տակ։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 2149
Новинка
(beta)
ՏԱՐՐ (րեր, րերք, րց կմ րաց, կմ տարրի, ից), տարրի, տարրեր, կմ տարերք, տարերքի, տարերքներ
գոյական
⨀հին նշանակութիւն 1. Նախանիւթ, սկզբնական նիւթ, որից բաղադրված են իրերը։

    2. Հների հասկացողութեամբ՝ հողը, օդը, ջուրը և հուրը, որոնցից բաղկացած է ամբողջ աշխարհը, որոնք և կոչվում էին չորս տարրեր։
‣ Եզնիկը աշխարհս նմանեցնում է մի կառքի, որին լծված են չորս՝ իրար հակառակ երիվարներ, այսինքն չորս տարրերը, որոնց մի ծածուկ զօրութիւն կառավարում է, պահելով հաշտ և հաւան։

    3. (Քիմիական) Ներկայումս՝ պարզ մարմին, որ չի բաժանվում բաղադրիչ մասերի, էլեմենտ, ինչպէս են ջրածինը, թթուածինը, երկաթը, սնդիկը ևն։
‣ Մենդելէեվը 1870 թուին հրատարակեց իւր նշանաւոր գիւտը, տարրերի պարբերական սիստեմը. նրա աղիւսակում բերված են 71 տարր, որոնք այն ժամանակ յայտնի էին, բայց հեղինակը գուշակել էր դեռ չյայտնված տարրեր, որոնց համապատասխան տեղերը բաց էր թողել իւր աղիւսակում։
‣ Ներկայումս յայտնի են արդէն 90 տարր, և գուշակվում է ուրիշ տարրերի գոյութիւն։
‣ Տասնևիններորդ դարի վերջերից, մանաւանդ ռադիի գիւտից յետոյ, յայտնի դարձաւ, որ տարրերը պարզ և անբաժանելի մարմիններ չեն, այլ ոչ միայն բաժանվում են մասերի, այլ և մի տարր փոխվում է ուրիշ տարրի։

Նմանութեամբ
    4. Ինչ որ մտնում է մի բանի մէջ՝ իբրև նրա կազմիչ՝ բաղկացնող մասը։
‣ Բառերը խօսքի տարրերն են։
‣ Հասարակութեան հիմնական տարրը ընտանիքն է։
‣ Երկրաչափութեան տարրերն են կէտը, գիծը, անկիւնը։

⨀հին նշանակութիւն 5. (Քերականական) Տառ, (որ տարր՚ի գրութեան այլ ձեւն է), իբրեւ հնչիւնը կամ բառը կազմող մասն։

    6. Բառի կազմութեան մէջ մտնող ամեն մի բառարմատ կամ մասնիկ։
‣ «Հանդարտվեցին» բառը վեց տարրից է բաղկացած, հան = համ, դար = հանգիստ, տ = անցեալ դերբայ կազմող մասնիկ, վ = կրաւորական կամ չեզոքական սեռի մասնիկ, եց = անցեալ կատարեալի մասնիկ, ին = յոգնակի երրորդ դէմքի մասնիկ։

    7. Մի մարդ կամ մարդկանց խումբ՝ իբրև կազմիչ մասն հասարակութեան կամ կազմակերպութեան։
‣ Ամեն մի հասարակութեան մէջ գտնվում են զանազան վնասակար տարրեր։
‣ Պէտք է կուսակցութիւնը մաքրել օտար տարրերից։
‣ Ստալինն ասել է. «Մենշեվիզմը՝ դա պրոլետարիատի կիսաբուրժուական տարրերի տակտիկան է»։

    8. (Յոգնակի կամ Տարերք ձեւով)։ Միջավայր, որտեղ մէկը ապրում է։
‣ Ձկան տարերքը ջուրն է։
‣ «Լեղի՛, որ վեր ես ելնում՝ դադարի՛ր, ցածն են քո տարրերդ»։
‣ Պատերազմներում՝ նա իրան այնպէս էր զգում՝ ինչպէս իւր բնական տարերքում։

    9. Որևէ գիտութեան սկզբնական գիտելիքները՝ տարրերը. համառօտ ձեռնարկ կամ դասագիրք որևէ առարկայի։
‣ Տարերք քերականութեան։
‣ Տարերք չափաբերութեան՝ փիլիսոփայութեան ևն։
‣ Մենք քերականութիւնն անցանք տարերքով, յետոյ սկսեցինք սովորել ընդարձակով։

    10. Բնութեան ոյժեր։
‣ Ձեզ ուղարկեցի մարդկանց դէմ պատերազմելու, և ոչ թէ տարերքների դէմ (փոթորիկների, ալեկոծութեան)։
‣ Բոլոր տարերքները կարծես միաբանել էին մեր դէմ։

⨀հին նշանակութիւն 11. Առհասարակ՝ մարմին, նիւթ, զանգուած։

    12. (Ֆիզիկական) Այն նիւթերը, որոնք գործ են դրվում գալ՚վանական մարտկոցի մէջ՝ ելեկտրական հոսանք ստանալու համար։
‣ Սովորական տարերքն են՝ պլատինի և զինգի բարակ շերտեր, որոնք ընկղմվում են ծծմբաթթուով քիչ թթուեցրած ջրի մէջ։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 2152
Новинка
(beta)
ՏԱՆԵԼ (տանիմ, տանէի, տանիցիմ, մի՛ տանիր, տանելոց, անցեալ կատարեալ տարայ, ապառնի տարայց, տարցես, տա՛ր, տարա՛յք, տարեալ), տանում եմ, էի, ստոր. տանիմ (կմ տանեմ), տանէի, ապառնի կտանիմ (կտանեմ), տանելու, անցեալ կատարեալ տարայ, տարաւ (կմ տարեցի, տարեց), հրամայական տա՛ր, տարէ՛ք, տարած, տարել
ներգործական բայ

Բաղադրեալ Բայեր
Տանել-բերել
ներգործական բայ
    1. Ձեռքը կամ ձեռքով մի բան այս ու այն կողմը շարժել թափն աւելացնելու կամ շարժումին ուղղութիւն տալու նպատակով։
‣ Ձեռքը (կամ գաւազանը) տարաւ բերեց, ուղղակի վզակոթին իջեցրեց։

    2. Փոխաբերաբար Մտքումը կշռադատել յարմար խօսքը գտնելու համար։
‣ Նրա կարծիքը հարցրին, նա էլ տարաւ բերեց ու «գողը դուք էք», ասաց, «անմեղ մարդկանց գող մի՛ բռնէք»։

Տանուլ տալ (Յատուկ ձեւ, որ գործ է ածվում իբրեւ կրաւորական բայ տանել՚ի 13 նշանակութեամբ)
կրաւորական բայ Պարտութիւն կրել, յաղթվել, տարվել։
‣ Դատարանում գործը տանուլ տուեց։
‣ Ինչ որ առաջին խաղերի ժամանակ տարել էի՝ բոլորը տանուլ տուի։

ՏԱՆՎԵԼ (քիչ գործածական),
ՏԱՐՎԵԼ տարվեցի
կրաւորական չէզոք բայ նոյն նշանակութեամբ։

Տե՛ս եւ Տարել։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 2133
Новинка
(beta)
ՏԱՐ
ածական հեռու, հեռաւոր, օտար։


ՏԱՐ
նախածանց մասնիկ, հեռու, զատ, բացի, արտաքոյ, դուրս նշ.


ՏԱՐ
գոյական վարակիչ ազդակի մը գրգռած մասին վրայ յայտնուած հակազդումի երեւոյթներուն ամբողջութիւնը, որ կը յատկանշուի ջերմով, ցաւով, կարմրութեամբ եւ ուռեցքով. բորբոքում:

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 2257
Новинка
(beta)
ՏԱՐԵՐՔ
գոյական
    1. նախանիւթեր՝ սկզբնական ճիւթեր, որոնցմէ բաղկացած են իրերը.

    2. ըստ յունական նիւթապաշտ փիլիսոփաներու՝ բնութեան չորս տարրերը - հողը, օդը, ջուրը եւ կրակը - որոնցմէ բաղկացած է ամբողջ աշխարհը.

    3. ներկայիս՝ պարզ մարմին, որ իր բաղադրիչ մասերուն չի բաժնուիր. օրինակ՝
‣ ջրածինը, թթուածինը.

    4. բնութեան ուժեր՝ երեւոյթներ, որոնք կը գործեն ահեղ զօրութեամբ.

    5. (Փոխաբերական իմաստ) ինչ որ կը մտնէ բանի մը մէջ՝ իբրեւ անոր մէկ բաղկացուցիչ մասը.

    6. (Փոխաբերական իմաստ) միջավայր՝ երեւոյթ՝ զբաղում եւ այլն, ուր հարազատ կը զգայ անձ մը կամ որով կլանուած է.

    7. (Փոխաբերական իմաստ) հանրային կեանքի մէջ անդիմադրելի ուժով տեղի ունեցող՝ երեւցող երեւոյթ.

    8. (Փոխաբերական իմաստ) կոյր եւ հզօր զգացում՝ բնազդ.

    9. սկզբնական, գիտելիք (որեւէ գիտութեան). համառօտ ձեռնարկ՝ դասագիրք որեւէ նիւթի. նախագիտելիք, սկզբունք, նախաշաւիղ:

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 2264
Новинка
(beta)
ՏԱՆԻԼ
ներգործական բայ
    1. տեղէ մը ուրիշ տեղ փոխադրել. տեղափոխել.
    2. հեռացնել.
    3. բան մը՝ մէկը տեղ մը հասցնել.
    4. ուղղութիւն ունենալ, դէպի տեղ մը ուղղուիլ՝ ձգուիլ, տեղ մը հասցնել.
    5. տեղ մը յանգեցնել.
    6. վարել, առաջնորդել, ղեկավարել.
    7. քշել, վարել.
    8. (Փոխաբերական իմաստ) անյայտացնել, կորուստի մատնել.
    9. թալանել, կողոպտել.
    10. գողնալ.
    11. (Փոխաբերական իմաստ) գրաւել, յափշտակել, տիրանալ.
    12. վանել, հեռացնել, փարատել.
    13. կրել, փոխադրել.
    14. գերեվարել.
    15. խաղի մէջ յաղթել. շահիլ.
    16. կրել, տոկալ, դիմանալ, համբերել, հանդուրժել.
    17. վերցնել, կանչել.
    18. մօտեցնել.
    19. մտցնել, մխրճել.
    20. հետը վերցնել, ուղեկից դարձնել.
    21. հաղորդել, յայտնել.
    22. հրաւիրել.
    23. ստանալ, առնել, վերցնել.
    24. պարունակել՝ առնել իր մէջ:

Բաղադրեալ Բայեր
Մէկուն գլուխը տանիլ
ներգործական բայ մէկը ձանձրացնել։

Տանիլ-բերել
ներգործական բայ
    1. այս ու այն կողմ շարժել.
    2. խորունկ մտածել, կշռադատել:

Տանիլ տալ
ներգործական բայ
    1. մէկուն միջոցով բան մը տեղափոխել՝ ուղարկել.
    2. պարտուիլ, յաղթուիլ։

Դարձուածքներ
Տանող-տանողի
    1. ո՛վ կու գայ՝ կը հասնի՝ կը տանի. ո՛վ կարող է՝ կը վերցնէ.
    2. յափշտակող-յափշտակողի:

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 2250
Новинка
(beta)

Похожие слова
դարեր
թառեր
թառէր
տառեր
Новинка Explore the usage of the word form տարեր in the Corpus of Western Armenian.
Найти слово "տարեր" также в следующих словарях

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Наири. Армянский cловарь содержит 17 718 главных слов
The site has 144 dictionaries and 3 books.
Русский
Նայիրի / Nayiri.com