Армянская проверка орфографии
загрузить HySpell сейчас
 Словарь
ՎԱՐԴԱՊԵՏ
գոյական
    1. ուսուցիչ, վարպետ։
    2. (Հրէից՝) ռաբբի։

Источник: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): стр. 469
Новинка
ՎԱՐԴԱՊԵՏ ի (աց)
(պահլաւերէն varda, գործ, վարժութիւն, ուսում, և պետ)

գոյական
⨀հին նշանակութիւն 1. Ուսման՝ վարժութեան պետ, աշակերտապետ, վարժապետ։

⨀հին նշանակութիւն 2. Ուսուցիչ (հին մտքով), որ շուրջը հաւաքում էր աշակերտողներ, հետեւողներ կամ վանքերում ուսուցանում էր միաբաններին։

    3. (Եկեղեցական) Գիտական աստիճան, որ մի ժամանակ, յատուկ քննութիւնից յետոյ, տալիս էին հոգեւորականին առանձին օրհնութեամբ և վարդապետական գաւազանով։
‣ Վարդապետները գիտնականի հռչակ էին վայելում և ամեն մի թեմում իրաւունք ունէին բեմից քարոզելու։
‣ Մխիթար Գօշը, թէպէտ արդէն վարդապետ էր, բայց այս բանը թագցնելով գնաց Կիլիկիա, այնտեղի վարդապետների մօտ նորից ուսանելու։
‣ Արեւելեան վարդապետները շատ հակառակ էին միութեան խնդրին, որի մասին Բիւզանդիայի կայսրը բանակցում էր Ներսէս Շնորհալու հետ։

✽հազուադէպ նշանակութիւն 4. Դոկտորի գիտական աստիճան ունեցող, դոկտոր։
‣ Ստ. Նազարեանը իւր գրքերի վրայ տպում էր իւր անունը «վարդապետ արեւելեան լեզուագիտութեան» տիտղոսով, որի պատճառով նրա հակառակորդները ծաղրելով նրան կոչում էին անվեղար վարդապետ։

    5. (Եկեղեցական) Կուսակրօն քահանայ, որ ապրում է վանքում կամ հոգեւոր իշխանութեան կարգադրութեամբ ուղարկվում է այս կամ այն քաղաքը իբրև քարոզիչ, յաջորդ, եկեղեցական գործերի վարիչ։
‣ Այն ժամանակ մեր քաղաքի յաջորդն էր Սուքիաս վարդապետը։
‣ Էջմիածնի ծախսարար վարդապետը գնացել էր Երեւան մթերքներ գնելու։
‣ «Վարդապե՛տ, կինդ մեռնի». －Ես կին չունիմ, ասաց վարդապետը. բայց բառը բառ չէ։

＋գաւառական նշանակութիւն 6. Աչքի բիբ։

Դարձուածքներ
Երկնային վարդապետ
գոյական Քրիստոս։

＋գաւառական բառ Վարդապետի խազ
գոյական Բաժակների վերեւի խազը, որ ցոյց է տալիս թէ մինչև այդ խազը պէտք է լցնել այդ բաժակը։
‣ Կիսատ ինչո՞ւ ես ածում, մինչև վարդապետի խազը լից։

＋գաւառական բառ Վարդապետի բանջար
գոյական Տե՛ս Պատրինճ պարտէզի (Ս.)։

＋գաւառական բառ Վարդապետի վեղար
գոյական Անորոշ տեսակի ուտելի բանջար (?)։

＋գաւառական բառ Վարդապետի ժախ
գոյական Անորոշ տեսակի մատնաչափ հաստ ցօղունով, երկայն ու լայն՝ գազարի նման տերեւներով, մանր՝ սպիտակ ծաղիկներով, որ աղաջուր են դնում։ (Ըստ Ս. Libaxotis montana)։

(Նոյն բառից են Վարժապետ, Վարպետ։ Տե՛ս)։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 2072
Новинка
(beta)
ԵՊԻՍԿՈՊՈՍ եպիսկոպոսի (եպիսկոպոսաց, եպիսկոպոսք կմ եպիսկոպոսունք)
(յունարէն episcopos, վերատեսուչ, վերադիտող)

գոյական Հոգեւոր բարձրագոյն աստիճանաւոր, մի գաւառի (վիճակի) կրօնական-հոգեւոր գործերը կառավարող (առաջնորդ վիճակի՝ թեմի), որ իրաւունք ունի քահանաներ ձեռնադրելու։
‣ Եպիսկոպոսները ձեռնադրութեան ժամանակ ստանում են եպիսկոպոսական մատանի։
‣ Վիճակի եպիսկոպոս։
‣ Անթեմ եպիսկոպոս։

Դարձուածքներ
Գլուխ եպիսկոպոսաց
գոյական Տե՛ս Եպիսկոպոսապետ։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 587
Новинка
(beta)
ՎԱՐԴԱՊԵՏ
գոյական
    1. ուսման՝ կրթութեան՝ վարժութեան պետ. վարժապետ.
    2. ուսուցիչ, որ իր շուրջ կը հաւաքէր աշակերտներ՝ հետեւորդներ կամ վանքերու մէջ կ՚ուսուցանէր միաբաններուն.
    3. (Եկեղեցական) գիտական աստիճան, որ աւարտաճառի պատրաստութենէ եւ պաշտպանութենէ ետք կը տրուի հոգեւորականին՝ յատուկ օրհնութեամբ եւ վարդապետական գաւազանով. քարոզիչ.
    4. կուսակրօն քահանայ, որ իրաւունք ունի արարողութիւններ եւ սրբազան խորհուրդները կատարելու. կ՚ապրի վանքի մէջ կամ հոգեւոր իշխանութեան կարգադրութեամբ կ՚ուղարկուի որեւէ տեղ իբրեւ քարոզիչ, փոխանորդ կամ եկեղեցական գործերու վարիչ.
    5. մագիստրոս (համալսարանական տիտղոս):

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 2203
Новинка
(beta)
ՔԱՀԱՆԱՅ
գոյական
    1. ընդհանուր անուն՝ որ կը բնորոշէ Աստուծոյ ծառայութեան նուիրուած հոգեւոր պաշտօնեաները - երէց, աբեղայ, վարդապետ, եպիսկոպոս եւ կաթողիկոս (որոնք կը կոչուին կուսակրօն քահանայ).
    2. ներկայիս՝ առաւելաբար կը գործածուի բնորոշելու համար եկեղեցւոյ այն պաշտօնեան (եօթներորդ աստիճանի կարգով), որ կապուած է եկեղեցիի մը, ձեռնադրուած եւ օծուած է այդ եկեղեցիին համար եւ պարտաւորութիւն ունի իր ծուխերուն հոգեւոր անմիջական կարիքները հոգալ (ամուսնացեալ քահանայ). տէրտէր, տէր հայր, երէց։

Տեսակներ
— Անարժան՝ չքահանայ, չերէց, դերայ:

— Հեթանոսական՝ քուրմ, մոգ:

— Տան՝ տաներէց, ծխատէր:

— Դպրեվանքի մը ուսման շրջանը աւարտած եւ կուսակրօն քահանայ ձեռնադրուած՝ աբեղայ:

— Իր աւարտաճառը ներկայացուցած, զայն յաջողապէս պաշտպանած եւ քարոզելու իրաւունք ձեռք ձգած (որուն փաստն է եկեղեցւոյ մէջ քարոզելու ատեն ձախ ձեռքով բռնած օձագլուխ գաւազանը) աբեղայ՝ վարդապետ:

— Թեմի մը առաջնորդութեան կոչուած վարդապետ՝ եպիսկոպոս:

— Ազգին հովուապետութիւնը ստանձնած եպիսկոպոս՝ կաթողիկոս, եպիսկոպոսապետ, քահանայապետ։

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 2394
Новинка
(beta)
ԵՊԻՍԿՈՊՈՍ
(Յունարէն episcopos = վերատեսուչ, վերադիտող)

գոյական
    1. եկեղեցւոյ բարձրաստիճան հոգեւորական, որուն պարտականութիւնն է վիճակի՝ թեմի մը կրօնական հոգեւոր գործերը յանձանձել (= կառավարել), քահանայ ձեռնադրել որպէս առաջնորդ՝ վիճակաւոր.
    2. առաքեալներու յաջորդ.

(Ֆրանսերէն évêque. արքեպիսկոպոս՝ archevêque)։

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 552
Новинка
(beta)
Найти слово "վարդապետ-եպիսկոպոս-կաթողիկոսին" также в следующих словарях

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Наири. Армянский cловарь содержит 17 718 главных слов
The site has 144 dictionaries and 3 books.
Русский
Նայիրի / Nayiri.com