 |
Армянская проверка орфографии | ||
|
|||
Армянский
Arm
|
Армянско-Английский
Arm-Eng
|
Англо - Армянский
Eng-Arm
|
Армяно-французский
Arm-Fre
|
Французско-Армянский
Fre-Arm
Словарь
ՍԻՐՏ սրտի (սրտից)
գոյական
1. (Կազմախօսական) Մկանային անօթ, մարդկանց մէջ՝ երկայնաձեւ տանձի նման, բռունցքի մեծութեամբ, որ զետեղված է կուրծքի վանդակում, մի քիչ դէպի ձախ, սուր կողմը ներքեւ՝ երկու թոքերի միջեւ, բաժանված չորս խորշի, և ծառայում է իբրև կենտրոնական գործարան արիւնի շրջադարձութեան. բացվելով ու կծկվելով (բաբախելով) նա ընդունում է թթուածինից զուրկ և կեղտոտ սեւ արիւնը մարմնի բոլոր մասերից, մղում է դէպի թոքերը և թոքերից ընդունելով մաքրված ու թթուածնով հարստացած ալ արիւնը՝ մղում է մարմնի բոլոր մասերը։
2. Սիրտը իբրև միս։
＋գաւառական նշանակութիւն 3. Մարսողական գործարան, ստամոքս։
4. Սիրտը իբրև մարմնի ամենակարեւոր մասը, նոյն ինքն անձը։
Նմանութեամբ Սիրտը նկատված իբրև աղբիւր և յարուցիչ զգայական և մտաւոր կարողութիւնների, (ուղեղի գործունէութիւնը մասամբ վերագրելով սրտին)։
5. Զգացմունք, գութ։
6. Ոգեւորութիւն, խրախոյս, քաջալերութիւն, եռանդ։
7. Քաջութիւն, անվեհերութիւն։
8. Յօժարութիւն, տրամադրութիւն։
9. Ներքին խորհուրդ, դիտաւորութիւն։
Փոխաբերաբար
10. Կենտրոնական մաս մի երկրի կամ շրջանի, որտեղ մէկը կարեւոր դեր է կատարում։
11. Բուսական՝ կենդանական մարմինների ներսի էական մասը։
12. Խաղաթղթի կարմիր խալերից մէկը, որ սրտի ձեւ ունի, սրտիկ։
Ածանցական Բառեր
Բաղադրեալ Բայեր
Դարձուածքներ
1. (Կազմախօսական) Մկանային անօթ, մարդկանց մէջ՝ երկայնաձեւ տանձի նման, բռունցքի մեծութեամբ, որ զետեղված է կուրծքի վանդակում, մի քիչ դէպի ձախ, սուր կողմը ներքեւ՝ երկու թոքերի միջեւ, բաժանված չորս խորշի, և ծառայում է իբրև կենտրոնական գործարան արիւնի շրջադարձութեան. բացվելով ու կծկվելով (բաբախելով) նա ընդունում է թթուածինից զուրկ և կեղտոտ սեւ արիւնը մարմնի բոլոր մասերից, մղում է դէպի թոքերը և թոքերից ընդունելով մաքրված ու թթուածնով հարստացած ալ արիւնը՝ մղում է մարմնի բոլոր մասերը։
Աշխատում է անընդհատ, գիշեր և ցերեկ, մի րոպէում, մարդու հանգիստ ժամանակ, բաբախելով 75 անգամ, իսկ աշխատելիս (գործ անել, վազել, սարը բարձրանալ, սաստիկ գրգռվել ևն) բաբախումն արագանում է, որպէսզի աւելի շատ և շուտ ալ արիւն մատակարարէ աշխատող մասերին։
‣ Սիրտը ենթակայ է բազմատեսակ հիւանդութիւնների, ինչպէս են գիրութիւն (ճարպակալում), ծիւրութիւն, կափարիչների անզօրութիւն, բաբախումն, թռթռոց, պոլիպ, սկլերոզ ևն։
‣ Ամեն մի բաբախման ընթացքում՝ ժամանակի երեք քառորդում սիրտը աշխատում է (բացվել-կծկվել) և մի քառորդում հանգստանում է, այնպէս որ սիրտը 24 ժամում հանգստանում է վեց ժամ։
‣ Սրտի բաբախման դադարումը նշանակում է օրգանիզմի մահ։
‣ Ամեն մի բաբախման ընթացքում՝ ժամանակի երեք քառորդում սիրտը աշխատում է (բացվել-կծկվել) և մի քառորդում հանգստանում է, այնպէս որ սիրտը 24 ժամում հանգստանում է վեց ժամ։
‣ Սրտի բաբախման դադարումը նշանակում է օրգանիզմի մահ։
2. Սիրտը իբրև միս։
‣ Սիրտը կեր, որ սրտոտիս։
‣ Սիրտը կարծր է և անհամ, երրորդական կարգի միս է։
‣ Բարբարոս ժամանակներում երբ մէկն սպանում էր իւր ոխերիմ թշնամուն՝ նրա արիւնը բռով խմում էր և սիրտը խորովելով ուտում. սրանով կատարեալ գոհացում էր տալիս իւր վրէժխնդրութեան։
‣ Սիրտը կարծր է և անհամ, երրորդական կարգի միս է։
‣ Բարբարոս ժամանակներում երբ մէկն սպանում էր իւր ոխերիմ թշնամուն՝ նրա արիւնը բռով խմում էր և սիրտը խորովելով ուտում. սրանով կատարեալ գոհացում էր տալիս իւր վրէժխնդրութեան։
＋գաւառական նշանակութիւն 3. Մարսողական գործարան, ստամոքս։
‣ Սիրտս իրար է, Սիրտս խաղ է, Սիրտս խառնվում է, Ործկում եմ, տրամադիր եմ փսխելու։
‣ Սիրտը թափեց։
‣ Սիրտը յետ եկաւ, Սիրտը վէր ածեց, Սիրտը քակվեց, Փսխեց։
‣ Կերածս սրտիս թթվել է։
‣ Սիրտս փլաւ է ուզում, ջուր է ուզում։
‣ Հացը հաստատում է մարդու սիրտը։
‣ Սիրտը թափեց։
‣ Սիրտը յետ եկաւ, Սիրտը վէր ածեց, Սիրտը քակվեց, Փսխեց։
‣ Կերածս սրտիս թթվել է։
‣ Սիրտս փլաւ է ուզում, ջուր է ուզում։
‣ Հացը հաստատում է մարդու սիրտը։
4. Սիրտը իբրև մարմնի ամենակարեւոր մասը, նոյն ինքն անձը։
‣ Սիրտս հանեմ քեզ տամ։
‣ «Հոգուս տունը, սրտիս սիւնը»։
‣ «Սիրտըս համայն քեզ նուէր»։
‣ Սրտիս հատորը։
‣ «Հայրենեաց սիրով վառված վեհ սրտեր»։
‣ «Հոգուս տունը, սրտիս սիւնը»։
‣ «Սիրտըս համայն քեզ նուէր»։
‣ Սրտիս հատորը։
‣ «Հայրենեաց սիրով վառված վեհ սրտեր»։
Նմանութեամբ Սիրտը նկատված իբրև աղբիւր և յարուցիչ զգայական և մտաւոր կարողութիւնների, (ուղեղի գործունէութիւնը մասամբ վերագրելով սրտին)։
5. Զգացմունք, գութ։
‣ Ծնողական՝ մայրական սիրտ։
‣ «Սիրտըդ քար է, ա՛լ հասկըցայ»։
‣ «Տգեղի սիրտը դարձել էր ժեռ քար»։
‣ Ի՜նչ չար սիրտ ունի։
‣ Նրա սիրտը տաք է այն աղջկայ վրայ։
‣ Սիրտս մաշվում է։
‣ Ինչ որ սրտիցդ անցնում է՝ տուր։
‣ «Սիրտ կըդիմանա՞յ տեսնել այսքան աղէտներ»։
‣ «Սիրտըդ քար է, ա՛լ հասկըցայ»։
‣ «Տգեղի սիրտը դարձել էր ժեռ քար»։
‣ Ի՜նչ չար սիրտ ունի։
‣ Նրա սիրտը տաք է այն աղջկայ վրայ։
‣ Սիրտս մաշվում է։
‣ Ինչ որ սրտիցդ անցնում է՝ տուր։
‣ «Սիրտ կըդիմանա՞յ տեսնել այսքան աղէտներ»։
6. Ոգեւորութիւն, խրախոյս, քաջալերութիւն, եռանդ։
‣ «Հա՛յ, մի՛ վհատիր, սիրտ առ ու սիրտ տուր»։
‣ Երբ մէկը մի նոր ու լուրջ աշխատանքի է ձեռնարկում՝ նրան ծաղրում ենք փոխանակ սիրտ տալու։
‣ Սրտի բորբոքը չէր կարող զսպել։
‣ Սրտով աշխատեցէք։
‣ Երբ մէկը մի նոր ու լուրջ աշխատանքի է ձեռնարկում՝ նրան ծաղրում ենք փոխանակ սիրտ տալու։
‣ Սրտի բորբոքը չէր կարող զսպել։
‣ Սրտով աշխատեցէք։
7. Քաջութիւն, անվեհերութիւն։
‣ Նա առիւծի սիրտ ունի։
‣ Հաւի սիրտ ունի, մուկը տեսնելիս լեղաճաք է լինում։
‣ Սիրտ չի անում, որ թշնամիներին հետապնդէ։
‣ Ալեքսանդր Մակեդոնացին տեսնելով մի երկչոտ զինուորի, որ նոյնպէս Ալեքսանդր էր կոչվում՝ ասաց. կամ անունդ փոխիր, կամ սիրտդ։
‣ Հաւի սիրտ ունի, մուկը տեսնելիս լեղաճաք է լինում։
‣ Սիրտ չի անում, որ թշնամիներին հետապնդէ։
‣ Ալեքսանդր Մակեդոնացին տեսնելով մի երկչոտ զինուորի, որ նոյնպէս Ալեքսանդր էր կոչվում՝ ասաց. կամ անունդ փոխիր, կամ սիրտդ։
8. Յօժարութիւն, տրամադրութիւն։
‣ Ո՞վ այս ժամանակ ուրախանալու սիրտ ունի։
‣ Վերցրո՛ւ որքան սիրտդ ուզում է։
‣ Ինչ որ սրտիցդ կանցնի՝ այնպէս արա։
‣ Սրտով ուզում եմ օգնել, բայց չեմ կարող։
‣ Վերցրո՛ւ որքան սիրտդ ուզում է։
‣ Ինչ որ սրտիցդ կանցնի՝ այնպէս արա։
‣ Սրտով ուզում եմ օգնել, բայց չեմ կարող։
9. Ներքին խորհուրդ, դիտաւորութիւն։
‣ Ո՞վ գիտէ, սրտումն ինչ կայ։
‣ «Սիրտըդ բաց նըրան՝ ով երգ է երգում»։
‣ «Տրգեղը (գնում էր) յետքից՝ ոխ պահած սըրտում» (երգեր)։
‣ «Սիրտըդ բաց նըրան՝ ով երգ է երգում»։
‣ «Տրգեղը (գնում էր) յետքից՝ ոխ պահած սըրտում» (երգեր)։
Փոխաբերաբար
10. Կենտրոնական մաս մի երկրի կամ շրջանի, որտեղ մէկը կարեւոր դեր է կատարում։
‣ Փարիզը Ֆրանսիայի սիրտն է, Մոսկուան՝ Սովետական երկիրների։
‣ Նա մեր ընկերութեան սիրտն ու հոգին էր. նրա հեռանալուց յետոյ ընկերութիւնը քայքայվեց։
‣ Նա մեր ընկերութեան սիրտն ու հոգին էր. նրա հեռանալուց յետոյ ընկերութիւնը քայքայվեց։
11. Բուսական՝ կենդանական մարմինների ներսի էական մասը։
12. Խաղաթղթի կարմիր խալերից մէկը, որ սրտի ձեւ ունի, սրտիկ։
Ածանցական Բառեր
Բաղադրեալ Բայեր
＋գաւառական բառ Սիրտ անել
Սիրտը կոտրել
ներգործական բայ Վշտացնել, սրտաբեկ անել։
‣ Ինչի՞ սիրտը կոտրեցիր, թող նա էլ գար։
‣ Եկել էր պարտք առնելու, երբ չտուին՝ սիրտը կոտրած յետ դարձաւ։
‣ Եկել էր պարտք առնելու, երբ չտուին՝ սիրտը կոտրած յետ դարձաւ։
Սիրտը մաշել
ներգործական բայ Տե՛ս Սիրտը էրել։
＋գաւառական բառ Սիրտը պաղել
Սիրտը տանել
չէզոք բայ Տե՛ս Սիրտը վերցնել (2)։
Դարձուածքներ
ՀԱՆԵԼ
ներգործական բայ
1. դուրս բերել՝ կրել (ապրանք). Հակառակը՝ մտցնել։
2. դուրս քաշել (փուշ՝ ջուր՝ արմատ). Հակառակը՝ մխրճել։
3. դուրս ընել՝ դնել, հեռացնել, ճամբել, արձակել (գործէ), վտարել (կազմակերպութենէ). Հակառակը՝ ընդունիլ։
4. ազատել (բանտէ). Հակառակը՝ բռնել, ձերբակալել, արգելափակել։
5. մերկացնել, մերկանալ (զգեստէ). Հակառակը՝ հագուեցնել, զգեստաւորել։
6. հանումի գործողութիւն կատարել, զեղչել, պակսեցնել։ Հակառակը՝ գումարել։
Բաղադրեալ Բայեր
Դարձուածքներ
1. դուրս բերել՝ կրել (ապրանք). Հակառակը՝ մտցնել։
2. դուրս քաշել (փուշ՝ ջուր՝ արմատ). Հակառակը՝ մխրճել։
3. դուրս ընել՝ դնել, հեռացնել, ճամբել, արձակել (գործէ), վտարել (կազմակերպութենէ). Հակառակը՝ ընդունիլ։
4. ազատել (բանտէ). Հակառակը՝ բռնել, ձերբակալել, արգելափակել։
5. մերկացնել, մերկանալ (զգեստէ). Հակառակը՝ հագուեցնել, զգեստաւորել։
6. հանումի գործողութիւն կատարել, զեղչել, պակսեցնել։ Հակառակը՝ գումարել։
Բաղադրեալ Բայեր
Դարձուածքներ
ՍԻՐՏ
գոյական
1. արեան շրջանառութեան գործարան մարդու եւ անասունի մարմնին մէջ.
2. այդ գործարանին տեղը (մարդու կրծքավանդակի ձախ կողմը).
3. սիրտը իբրեւ միսի կտոր.
4. մարսողական գործարան. ստամոքս.
5. անձ, հոգի.
6. խիղճի՝ գութի աղբիւր.
7. մտածելու՝ զգալու աղբիւր.
8. (Փոխաբերական իմաստ) որեւէ բանի հիմնական՝ կեդրոնական մասը.
9. (Փոխաբերական իմաստ) որեւէ երկիրի՝ շրջանի՝ բանի կեդրոնական՝ գործունեայ՝ շարժիչ տեղը.
10. (Փոխաբերական իմաստ) ոգեւորութիւն, խրախոյս, քաջալերանք.
11. (Փոխաբերական իմաստ) տրամադրութիւն, յօժարութիւն.
12. (Փոխաբերական իմաստ) քաջութիւն, անվեհերութիւն.
13. (Փոխաբերական իմաստ) ներաշխարհ, ներքին ապրումներ, դիտաւորութիւն.
14. (Փոխաբերական իմաստ) պտուղի միջուկ.
15. խաղաթուղթի սրտաձեւ կարմիր նշանը. սրտիկ։
Բաղադրեալ Բայեր
Դարձուածքներ
1. արեան շրջանառութեան գործարան մարդու եւ անասունի մարմնին մէջ.
2. այդ գործարանին տեղը (մարդու կրծքավանդակի ձախ կողմը).
3. սիրտը իբրեւ միսի կտոր.
4. մարսողական գործարան. ստամոքս.
5. անձ, հոգի.
6. խիղճի՝ գութի աղբիւր.
7. մտածելու՝ զգալու աղբիւր.
8. (Փոխաբերական իմաստ) որեւէ բանի հիմնական՝ կեդրոնական մասը.
9. (Փոխաբերական իմաստ) որեւէ երկիրի՝ շրջանի՝ բանի կեդրոնական՝ գործունեայ՝ շարժիչ տեղը.
10. (Փոխաբերական իմաստ) ոգեւորութիւն, խրախոյս, քաջալերանք.
11. (Փոխաբերական իմաստ) տրամադրութիւն, յօժարութիւն.
12. (Փոխաբերական իմաստ) քաջութիւն, անվեհերութիւն.
13. (Փոխաբերական իմաստ) ներաշխարհ, ներքին ապրումներ, դիտաւորութիւն.
14. (Փոխաբերական իմաստ) պտուղի միջուկ.
15. խաղաթուղթի սրտաձեւ կարմիր նշանը. սրտիկ։
Բաղադրեալ Բայեր
Սիրտ տալ
ներգործական բայ
1. քաջալերել.
2. սրտապնդել.
3. եռանդ՝ աւիւն գործադրել.
4. հոգածութեամբ՝ խնամքով վերաբերիլ:
1. քաջալերել.
2. սրտապնդել.
3. եռանդ՝ աւիւն գործադրել.
4. հոգածութեամբ՝ խնամքով վերաբերիլ:
Դարձուածքներ
Найти слово "սիրտը դող հանել" также в следующих словарях
Explanatory
-
(1992) Հայոց լեզուի նոր բառարան
-
(1976) Արդի հայերենի բացատրական բառարան
-
(1969) Ժամանակակից հայոց լեզվի բացատրական բառարան
-
(1968) Հայոց լեզուի նոր բառարան
-
(1954) Հայերէն աշխարհաբար լեզուի լիակատար բառարան
-
(1944) Հայերէն բացատրական բառարան
-
(1910) Նոր բառագիրք հայերէն լեզուի
Thesaurus
-
(2009) Հայոց լեզվի հոմանիշների բացատրական բառարան
-
(1967) Հայոց լեզվի հոմանիշների բառարան
-
(1938) Բառարան գանձարան հայերէն լեզուի
Western Armenian
Neologisms
-
(2022) Новинка Նոր բառեր. Է պրակ
-
(2021) Новинка Նոր բառեր. Զ պրակ
-
(2021) Новинка Նոր բառեր արեւմտահայերէնի մէջ. Ա Գիրք
-
(2020) Новинка Նոր բառեր. Ե պրակ
-
(2018) Новинка Նոր բառեր. Դ պրակ
-
(2017) Նոր բառեր. Գ պրակ
-
(2016) Նոր բառեր. Բ պրակ
-
(2015) Նոր բառեր. Ա պրակ
-
(2002) Արդի հայերենի նորաբանությունների բառարան
-
(1996) Նոր բառերի բացատրական բառարան
-
(1982) Բառարան-տեղեկատու (Նոր բառեր և իմաստներ)
Rhyming
Word Structural
Etymological
-
(2010) Հայերեն ստուգաբանական բառարան
-
(2010) Հին հայերենի վերջածանցների ծագումը - [Հայերեն ստուգաբանական բառարան]
-
(2004) Հայերէն ստուգաբանական առձեռն բառարան
-
(1995) Մեր արմատները նոր լոյսի տակ
-
(1926) Հայերէն արմատական բառարան
Dialectal and Idiomatic
-
(2013) Ղարաբաղի բարբառի բառարան
-
(2011) Հայերեն դարձվածքների ընդարձակ բացատրական բառարան
-
(2010) Հայերեն շրջասությունների բառարան
-
(2001) Հայոց լեզվի բարբառային բառարան
-
(1975) Հայոց լեզվի դարձվածաբանական բառարան
-
(1970) Հազար ու մէկ բառ ու բան հայոց խօսից բարբառէն
-
(1970) Արեւելահայ ոճաբանութիւններ - [Հազար ու մէկ բառ ու բան հայոց խօսից բարբառէն]
-
(1913) Հայերէն գաւառական բառարան
-
(1912) Հայոց բառ ու բան
-
(1903) Բառգիրք Արարատեան բարբառի
-
(1902) Թուրքերէնէ փոխառեալ բառերը Պօլսի հայ ժողովրդական լեզուին մէջ համեմատութեամբ Վանի, Ղարաբաղի եւ Նոր-Նախիջեւանի բարբառներուն
-
(1869) Բառգիրք յաշխարհաբառէ ի գրաբառ
-
(1836) Յաւելուած աշխարհիկ բառք անվկայք ի գրոց առ մեզ եղելոց - [Նոր բառգիրք հայկազեան լեզուի]
Orthographic
-
(2013) Հայերենի ուղղագրական նոր բառարան
-
(2002) Արդի հայերենի ուղղագրական-ձեւակազմական բառարան
-
(1973) Հայերեն ուղղագրական-ուղղախոսական-տերմինաբանական բառարան
Classical Armenian
-
(2012) Գրաբարի դարձուածաբանական բառարան
-
(2010) Գրաբարի բառարան - Նոր հայկազյան բառարանում չվկայված բառեր
-
(2007) Նորայայտ բառեր գրաբարում
-
(2006) Գրաբարի հոմանիշների բառարան
-
(2000) Գրաբարի բառարան
-
(1944) Ասացուածքներ հայերէն գրաբար լեզուով - [Հայերէն բացատրական բառարան]
-
(1865) Առձեռն բառարան հայկազնեան լեզուի
-
(1837) Բառգիրք ի բարբառ հայ եւ իտալական
-
(1836) Նոր բառգիրք հայկազեան լեզուի
Middle Armenian
Early Modern Armenian
Foreign word
-
(2014) Բառգրքույկ, Նոր եւ նորակազմ բառեր հայերենում
-
(2011) Օտար բառերի բառարան
-
(1951) Եւրոպական փոխառեալ բառեր հայերէնի մէջ
-
(1912) Բացատրական բառգիրք - Օտարազգի բառերի եւ օտարագիր բառերի ու դարձւածքների
-
(1908) Հանրամատչելի բառարան օտարազգի բառերի եւ գործածութեան մէջ մտած մտքերի ու դարձւածքների
Names
-
(2010) Հայոց ազգանունների բառարան
-
(2005) Новинка Ծածկանուններ (հայերեն և հայատառ) հայոց պարբերական մամուլում և գրականության մեջ - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
-
(2005) Новинка Ծածկանուններ ձեռագիր և խմորատիպ մամուլում (Հայերեն և հայատառ) - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
-
(2005) Новинка Հեղինակներ - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
-
(1973) Новинка Կենսագրական բառարան (հայ մշակույթի գործիչներ)
-
(1968) Արական Անձնանուններ - [Հայոց լեզուի նոր բառարան]
-
(1968) Իգական Անձնանուններ - [Հայոց լեզուի նոր բառարան]
-
(1942) Հայոց անձնանունների բառարան
Place names
-
(2011) Տարածված աշխարհագրական տեղանունների ցանկ - [Արեւմտահայերէն-արեւելահայերէն նոր բառարան]
-
(1986) Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան
Plant names
-
(1981) Բուսանունների հայերեն-լատիներեն-ռուսերեն-անգլերեն-ֆրանսերեն-գերմաներեն բառարան
-
(1895) Հայբուսակ կամ Հայկական Բուսաբառութիւն
Specialized
-
(2015) Հայկական խոհանոցի բառարան
-
(2013) Новинка Ֆիզիոլոգիական տերմինների հայերեն-անգլերեն-ռուսերեն բառարան-տեղեկատու
-
(1987) Հայերենագիտական բառարան
-
(1979) Տէրունի տօներ - [Ծիսական Բառարան]
-
(1979) Եկեղեցական իրեղէններ եւ նիւթական առարկաներ - [Ծիսական Բառարան]
-
(1975) Լեզվաբանական բառարան
Abbreviations
-
(2021) Новинка Տառային հապավումներ - [Նոր բառեր. Զ պրակ]
-
(2020) Новинка Տառային հապավումներ - [Նոր բառեր. Ե պրակ]
-
(2007) Հայերենում գործածվող տառային հապավումների բառարան
-
(1996) Հապավումներ - [Նոր բառերի բացատրական բառարան]
© 2026
Наири.
Армянский cловарь содержит 17 718 главных слов
The site has 144 dictionaries and 3 books.
The site has 144 dictionaries and 3 books.