Армянский словарь - ուժով

Армянская проверка орфографии

загрузить HySpell сейчас

Nayiri

Армянский Arm | Армянско-Английский Arm-Eng | Англо - Армянский Eng-Arm | Армяно-французский Arm-Fre | Французско-Армянский Fre-Arm

Morphology

Western Armenian

ուժով → ուժ (noun)

View Morphological Analysis

Singular • Instrumental case

ուժով → ոյժ
ուժով → ուժ
ուժով → ուժով (adjective)
ուժով → ուժով (adverb)

Matching Lexemes

ուժով

ուժով

Словарь

ուժ գոյական Զօրութիւն, կորով, թափ, ազդեցութիւն * զօրք * հարկադրանք:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 361։

ՈՅԺ

գոյական Տե՛ս ուժ։

Источник: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): стр. 390

Новинка

ՈՒԺ

գոյական
    1. զօրութիւն, կարողութիւն։
    2. սաստ, թափ։
    3. ազդեցութիւն։
    4. վաւերականութիւն։

Источник: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): стр. 394

Новинка

ՈՒԺ

գոյական Տե՛ս Ոյժ։

Ածանցական Բառեր

մակբայ Տե՛ս Իւր տեղում։

Դարձուածքներ

Ուժ ու կող

Տե՛ս Ոյժ՚ի տակ։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 1739

Новинка

(beta)

＋գաւառական բառ ՈՒԺՈՎ

ածական
1. Ոյժ ունեցող, ուժեղ։

‣ Ուժով մարդ՝ ձեռք։
‣ Ե՛կ ոյժերս փորձենք, տեսնենք մեզանից ո՛վ է աւելի ուժով։

2. Ազդու, ներգործող։

‣ Շատ ուժով գինի է։
‣ Ուժով դեղ։

մակբայ
3. Ոյժ գործ դնելով, բռնութեամբ, բռնի։

‣ Խաթրով չի տայ, ուժով կառնեմ։
‣ Չէին թողնում, բայց մենք ուժով ներս մտանք։
‣ Ուժով բան չի լինի, պէտք է խելք բանեցնել։

4. Ուժգնապէս, սաստկապէս։

‣ Ուժով խփեց։
‣ Ուժով ընդհարվեցին։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 1740

Новинка

(beta)

ՈՅԺ (ույ) ուժի, (ուժից, կամ ուժոյ) կամ ոյժի

(պահլաւերէն ōž, ōġ)

գոյական
     Ընդհանրապէս՝ ինչ որ առաջ է բերում որեւէ շարժում՝ գործողութիւն՝ արդիւնք. զօրութիւն, կարողութիւն։

    1. Մարդու և կենդանիների մարմնի այն յատկութիւնը, որով կարողանում են մի ֆիզիքական աշխատանք կատարել, մի բան անել։

    2. Հզօրութիւն, կարողութիւն։

‣ Նրա ոյժի առաջ բոլորը դողում էին։
‣ Իմ ոյժս չի պատում վարձատրելու ձեր անգին ծառայութիւնները։

3. Ընդդիմադրելու կարողութիւն։

‣ Ոյժը վանում են ոյժով։
‣ Այսքան տարի դիմացանք, է՛լ վրաներս ոյժ չմնաց։
‣ Ես ոյժ չունիմ դիմադրելու։

4. Բռնութիւն, բռնադատութիւն։

‣ Ոյժ գործ դնել։
‣ Եթէ խաթրով չի համաձայնի՝ ոյժը կայ ու կայ։
‣ Կոպիտ ոյժի առաջ ես պէտք է խոնարհվիմ։

5. Սաստկութիւն, ուժգնութիւն։

‣ Ջրի հոսանքի ոյժից օգտվում են զանազան նպատակների համար։
‣ Քամու ոյժն այնքան սաստիկ էր, որ ծառերն արմատախիլ էր անում, կտուրներ էր թռցնում։

(Մեխանիկայի մէջ)՝
    6. Որեւէ շարժման պատճառ։

(Ֆիզիկայի մէջ)՝
    7. Մարմինների զանազան յատկութիւնները, որոնք ներգործող և մղող զօրութիւն ունին, բնական ոյժեր։

Նմանութեամբ
    8. Պետութեան յարձակողական, պաշտպանողական և բարգաւաճման միջոցները, բանակ, նաւատորմ, վաճառականութիւն ևն։

    9. Ազդեցութիւն, ներգործութիւն։

    10. Պնդութիւն, դիմացկունութիւն։

‣ Կտորը փտել է, ոյժից ընկել։
‣ Պատուարն այնքան ոյժ չունէր, որ հեղեղի յորձանքին դիմադրէր։

11. Խորհրդածելու՝ հասկանալու կարողութիւն։

‣ Ի՜նչպիսի երեւակայութեան ոյժ։
‣ Յիշողութեան ոյժն իմ մէջ շատ է թուլացել։

12. Մտաւոր և բարոյական կարողութիւններ։

13. Հեղինակութիւն։

‣ Օրէնքի ոյժին բոլորը պարտաւոր են ենթարկվել։
‣ Նա կարեւոր ոյժ է մեր մէջ. նրան ամենքը լսում են։

(Անհատների մասին)՝
14. Նա որ օժտված է մտաւոր կամ բարոյական կարողութեամբ։

‣ Մարդկութեան լաւագոյն ոյժերը շարունակ աշխատում են խաղաղութիւն հաստատելու ազգերի մէջ, բայց չեն աջողում։
‣ Նա մեր խմբի լաւագոյն ոյժերից մէկն է։

15. Նա որ օժտված է ճարտարութեամբ, հմտութեամբ։

‣ Շախմատի տուրնիրին հրաւիրված էին առաջնակարգ ոյժերը բոլոր երկիրներից։
‣ Մեր դերասանական խմբի լաւագոյն ոյժն էր նա։

16. Ընդհանրապէս՝ աշխատանքի ընդունակ՝ գործի պէտքական մարդ։

‣ Թող այսուհետեւ գործեն մատաղ ոյժերը։
‣ Մեր ոյժերն հետզհետէ աւելանում են։

⨀հին նշանակութիւն 17. Ուժեղ առոգանութեան նշան։

Տեսակներ

Այրական ոյժ

գոյական Սեռական կարողութիւն։

Ածանցական Բառեր

⨀հին բառ Յ՚ոյժ

Տե՛ս Յոյժ։

⨀հին բառ Յուժոյ

մակբայ Ուժով, սաստիկ։

Բաղադրեալ Բայեր

Ոյժ առնել

չէզոք բայ Ոյժ ստանալ, զօրանալ։

‣ Նրա խրախուսական խօսքերից մենք ոյժ առանք։

Ոյժ գործ դնել

չէզոք բայ Բռնի միջոցների դիմել։

‣ Եթէ մենք չհնազանդինք՝ նա ոյժ գործ կդնէ, մեզ կբռնադատէ։

Ոյժի դիմել

չէզոք բայ Տե՛ս Ոյժ գործ դնել։

Ոյժը-լոյսը հաւաքել

չէզոք բայ Տե՛ս Ոյժ ու կող անել։

Ոյժի մէջ լինել

չէզոք բայ Ոյժը պահպանել, ներգործել։

‣ Օրէնքը, քանի դեռ փոխված չէ՝ ոյժի մէջ է։

Ոյժի մէջ մտնել

չէզոք բայ Ոյժ ունենալ, սկսել ներգործել։

‣ Այս օրէնքը ոյժի մէջ է մտնում հրատարակվելուց տասը օր յետոյ։

Ոյժից ընկնել

չէզոք բայ Ոյժը կորցնել, թուլանալ, անզօրանալ։

‣ Արդէն ոյժից ընկել եմ ես։
‣ Առիւծը ծերացել, ոյժից ընկել էր։
‣ Ոյժից ընկած քացախ։

Դարձուածքներ

Տե՛ս եւ Զօրութիւն, Կարողութիւն, Ուժ։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 1709

Новинка

(beta)

ՈՒԺՈՎ

ածական
    1. (Խսկց.) ուժեղ.
    2. հզօր.
    3. ամուր, ամրակազմ.
    4. քաջ, արիասիրտ.

մակբայ
    5. ուժգնօրէն.
    6. ոյժ գործ դնելով՝ գործադրելով. ճիգով, ջանքով.
    7. բռնութիւն գործադրելով. բռնի կերպով.
    8. հարկադրելով, ստիպելով:

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 1897

Новинка

(beta)

Ոյժ

գոյական
    1. մարդու եւ կենդանիներու այն կարողութիւնը՝ յատկութիւնը, մկաններու լարումով շարժումներ՝ գործողութիւններ կատարելու.

    2. ֆիզիքական կարողութիւն՝ հզօրութիւն.

    3. ֆիզիքական զօրութեան գործադրում որեւէ նպատակի հասնելու համար.

    4. մտաւոր եւ հոգեկան յատկութիւններ երեւան բերելու՝ կամք, խելք, ուժեղ բնաւորութիւն եւայլն ներքին կարողութիւն.

    5. որեւէ բան ընելու, որեւէ ձեւով ինքզինք արտայայտելու բարոյական կարողութիւն՝ հնարաւորութիւն.

    6. որեւէ կարգի աշխատանք կատարելու կարողութիւն՝ զօրութիւն.

    7. իրաւական զօրութիւն.

    8. պետութեան յարձակողական, պաշտպանողական եւ բարգավաճման միջոցները (բանակ՝ նաւատորմ՝ վաճառականութիւն՝ դրամ եւ այլն).

    9. ազդելու՝ իրեն ենթարկելու իշխելու կարողութիւն. իշխանութիւն, զօրութիւն.

    10. որեւէ շարժման պատճառ.

    11. այս կամ այն կարգի գործունէութիւնը՝ դիրքորոշումը՝ վերաբերումը պայմանաւորող հանգամանք. ներգործութիւն, ազդեցութիւն.

    12. համոզելու՝ ենթարկելու՝ որեւէ տպաւորութիւն ձգելու կարողութիւն.

    13. որեւէ բանի արտայայտման չափը. զօրութիւն, ուժգնութիւն, սաստկութիւն.

    14. մտաւոր՝ հոգեկան կարողութիւններու՝ ապրումներու մեծութիւն՝ զօրութիւն. օրինակ՝

‣ խելքի ոյժ.

    15. ուժանիւթի աղբիւր եղող որեւէ մարմին՝ երեւոյթ.

    16. որեւէ կարգի գործունէութեան՝ որեւէ նպատակի իրագործման համար անհրաժեշտ միջոց՝ հնարաւորութիւն.

    17. որեւէ բանի մղող՝ որեւէ բան յառաջ բերող հանգամանք՝ երեւոյթ.

    18. որեւէ բնորոշ յատկանիշով կամ գործունէութեան որոշակի նպատակով բնութագրուող հանրային խաւ՝ խմբակ՝ դասակարգ. օրինակ՝

‣ մտավորական ուժեր.

    19. ֆիզիքական ճնշում. բռնութիւն.

    20. զարգացումի՝ ապրելու հնարաւորութիւն. կենսունակութիւն.

    21. եռանդ, աւիւն, կորով.

    22. գործունէութեան՝ կենսունակութեան աղբիւր հանդիսացող հանգամանք՝ յատկութիւն.

    23. խանդավառութիւն, ոգեւորութիւն.

    24. բռնադատութիւն, հարկադրանք.

    25. որեւէ բանի գործօն.

    26. նիւթական եւ ֆիզիքական միջոցներ.

    27. ոեւէ հանրութեան՝ հաւաքականութեան՝ վայրի մարդիկ, իբրեւ որեւէ կարգի գործունէութիւն կատարողներ. օրինակ՝

‣ մենք մեր ուժերով պատրաստեցինք համերգը.

28. թունդ ըլլալը. կծուութիւն, բարկութիւն։

Հակառակը՝ ձգողական։

Բաղադրեալ Բայեր

Ոյժ առնել

ներգործական բայ
1. ոյժ ստանալ. զօրանալ.
2. թափ առնել։

Ոյժ գործ դնել

ներգործական բայ բռնի միջոցներու դիմել:

ներգործական բայ
    1. զօրացնել, ուժեղացնել.
    2. ոյժ հաղորդել՝ փոխանցել՝ տալ.
    3. նպաստել, սատարել, օգնել.
    4. քաջալերել.
    5. զարկ տալ.
    6. ճիգ գործադրել, ջանք թափել.
    7. լարուիլ, ճգնիլ.
    8. բանի մը վրայ կեդրոնանալ՝ իյնալ։

Ուժերը լարել

ներգործական բայ ճգնիլ:

Ուժերը ներել

ներգործական բայ հնարաւորութիւնները թոյլ տալ, կարողանալ, ի վիճակի ըլլալ:

Ուժերը չափել

ներգործական բայ
1. որեւէ դժուար գործ յաղթահարելու փորձ ընել.
2. մրցիլ։

Ուժերը տեղը գալ

չէզոք բայ ուժը վերականգնիլ, զօրութիւնը վերականգնիլ:

Ուժերը փորձել

ներգործական բայ
    1. ճգնիլ.
    2. մրցիլ.
    3. ճնշել մէկը, գիտնալով որ ան տկար է։

Ուժէ իյնալ

չէզոք բայ
    1. ուժը պակսիլ. թուլնալ, տկարանալ.
    2. իրաւազօրութիւնը կորսնցնել, գործողութեան ուժը կորսնցնել.
    3. ազդեցութիւնը՝ ներգործութիւնը կորսնցնել.
    4. նշանակութիւնը՝ կարեւորութիւնը կորսնցնել:

Ուժը կորսնցնել

ներգործական բայ Տե՛ս ուժէ իյնալ:

Ուժը պատել

ներգործական բայ բաւարար ոյժ ունենալ բան մը ընելու՝ բան մը յաղթահարելու:

Ուժի գալ

չէզոք բայ
    1. ուժերը վերականգնիլ.
    2. առողջութիւնը վերականգնիլ. կազդուրուիլ.
    3. ոգեւորուիլ, խանդավառուիլ:

Ուժի դիմել

չէզոք բայ ոյժ ի գործ դնել, ճնշում ի գործ դնել։

Ուժի դիրքերէ խօսիլ

ներգործական բայ
1. ոյժ գործադրելու՝ պատերազմի դիմելու սպառնալիքով խօսիլ. զէնքի ուժով սպառնալ.
2. իրաւունքի՝ արդարութեան հիմամբ խօսիլ:

Ուժի մէջ ըլլալ

չէզոք բայ ուժը պահպանել, ներգործել, ի զօրու ըլլալ։

Ուժի մէջ մտնել

ներգործական բայ
1. ոյժ ունենալ, ներգործել.
2. գործադրութեան դրուիլ, կիրարկուիլ։

Դարձուածքներ

Այրական ոյժ

սեռային կարողութիւն։

Անընդդիմակաց ոյժ

այնպիսի պատահար, որուն առաջքը առնել մարդը անկարող է եւ հետեւաբար՝ ենթական, պատասխանատուութենէ զերծ կը կացուցուի:

Կենսական ոյժ

մարդկային եւ կենդանական գործարաններու կարողութիւնը, որ կը դիմադրէ այն ուժերուն, որոնք կարող են խանգարել անոր կանոնաւոր գործունէութիւնը:

Հիւլէական ոյժ

անհաստատ տարրերու, տարբաղադրումով ազատուած ներոյժի նկատառելի քանակ։

Ձգողական ոյժ

բնութեան մէջ բոլոր մարմինները զիրար քաշելու եւ իրարու մօտենալու ձգտելու ոյժ։

Ձիու ոյժ

այն ուժը, որ կրնայ 4562 քլկ. ծանրութիւնը 1 վայրկեանի մէջ բարձրացնել կամ յառաջ տանիլ մէկ մեթր:

Վանողական ոյժ

    1. հեռացնող, հեռու մղող.
    2. տհաճ զգացում յառաջացնող.
    3. անհամակրելի։

Ուժերը ներածին չափ

հնարաւորութեան սահմաններու մէջ, կարելիութեան սահմաններու մէջ:

Ուժէ վեր

իր կարողութենէն վեր, զօրութենէն վեր:

Ուժի դիրքի քաղաքականութիւն

բռնութեան՝ զէնքի ոյժ գործածելու սպառնալիքի կամ գործադրութեան վրայ հիմնուած քաղաքականութիւն:

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 1849

Новинка

(beta)

ՈՒԺ

գոյական Տե՛ս ՈՅԺ։

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 1896

Новинка

(beta)

Usage beta 279 citations

Usage of matching Word Forms

Usage of matching Lexemes

Hold phone in landscape mode or decrease zoom in order to view Usage results

Новинка Explore the usage of the word form ուժով in the Corpus of Western Armenian.

Найти слово "ուժով" также в следующих словарях

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

(1976) Новинка Հայոց լեզվի հանգաբառարան

Word Structural

(2014) Դպրոցական բառակազմական բառարան

Etymological

(2010) Հայերեն ստուգաբանական բառարան
(2010) Հին հայերենի վերջածանցների ծագումը - [Հայերեն ստուգաբանական բառարան]
(2004) Հայերէն ստուգաբանական առձեռն բառարան
(1995) Մեր արմատները նոր լոյսի տակ
(1926) Հայերէն արմատական բառարան

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

(2009) Միջին հայերենի բառարան

Early Modern Armenian

(2014) Նորահայտ բառեր վաղաշխարհաբարյան աղբյուրներում

Foreign word

Names

(2010) Հայոց ազգանունների բառարան
(2005) Новинка Ծածկանուններ (հայերեն և հայատառ) հայոց պարբերական մամուլում և գրականության մեջ - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
(2005) Новинка Ծածկանուններ ձեռագիր և խմորատիպ մամուլում (Հայերեն և հայատառ) - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
(2005) Новинка Հեղինակներ - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
(1973) Новинка Կենսագրական բառարան (հայ մշակույթի գործիչներ)
(1968) Արական Անձնանուններ - [Հայոց լեզուի նոր բառարան]
(1968) Իգական Անձնանուններ - [Հայոց լեզուի նոր բառարան]
(1942) Հայոց անձնանունների բառարան

Place names

(2011) Տարածված աշխարհագրական տեղանունների ցանկ - [Արեւմտահայերէն-արեւելահայերէն նոր բառարան]
(1986) Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան

Plant names

Specialized

(2015) Հայկական խոհանոցի բառարան
(2013) Новинка Ֆիզիոլոգիական տերմինների հայերեն-անգլերեն-ռուսերեն բառարան-տեղեկատու
(1987) Հայերենագիտական բառարան
(1979) Տէրունի տօներ - [Ծիսական Բառարան]
(1979) Եկեղեցական իրեղէններ եւ նիւթական առարկաներ - [Ծիսական Բառարան]
(1975) Լեզվաբանական բառարան

Abbreviations

(2021) Новинка Տառային հապավումներ - [Նոր բառեր. Զ պրակ]
(2020) Новинка Տառային հապավումներ - [Նոր բառեր. Ե պրակ]
(2007) Հայերենում գործածվող տառային հապավումների բառարան
(1996) Հապավումներ - [Նոր բառերի բացատրական բառարան]