Армянский словарь - շարժումն

Армянская проверка орфографии

загрузить HySpell сейчас

Nayiri

Армянский Arm | Армянско-Английский Arm-Eng | Англо - Армянский Eng-Arm | Армяно-французский Arm-Fre | Французско-Армянский Fre-Arm

Morphology

Western Armenian

շարժումն → շարժումն (noun)

View Morphological Analysis

Singular • Nominative case • Definite Article ն

Singular • Accusative case • Definite Article ն

Singular • Nominative case • Third Person or Plural Possessive Article ն

Singular • Accusative case • Third Person or Plural Possessive Article ն

Словарь

շարժում գոյական Մղում, ընթացք * հոսանք * երերում * եռուզեռ, կեանք:

շարժ գոյական Շարժում, ցնցում:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 349։

գոյական
    1. ընթացք։
    2. երթեւեկ։
    3. փոփոխութիւն, յառաջացում։
    4. եռուզեռ, ոգեւորութիւն։
    5. յուզում, գրգռում, խլրտում, իրարանցում, խուճապ։
    6. ցնցում, սասանում։
    7. թաւալում։
    8. ծփանք։
    9. կեանք։
    10. (Տե՛ս շարժել, Տե՛ս շարժիլ)։

Источник: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): стр. 376

Новинка

ՇԱՐԺՈՒՄՆ շարժման

գոյական
     Շարժելը, շարժվելը։

    1. Գործողութիւն, որով մի առարկայ կամ առարկայի մասերից մէկը տեղը փոխում է, մի դրութիւնից ուրիշ դրութեան մէջ է մտնում։ Հակառակը՝ Դադար, անշարժութիւն։

    2. (Մեքենագիտական) Վիճակը մի մարմնի, որի հեռաւորութիւնը մի հաստատուն կէտից շարունակ փոփոխվում է։

‣ Շարժաբանութիւնն ուսումնասիրում է շարժման զանազան տեսակներն ու նրանց օրէնքները։
‣ Շարժումները լինում են ուղղագիծ, կորագիծ, բոլորաձեւ ևն։

    3. (Աստղաբաշխական) Երկնային մարմինների իրական կամ առերեւոյթ ընթացքը։

    4. (Կազմախօսական) Որեւէ կենդանական գործողութիւն, որ մարմնի մէջ փոփոխում է դիրքը, ձեւը, մեծութիւնը։

    5. (Ռազմագիտական) Ցամաքային կամ ծովային զօրքի տեղափոխութիւն, մանեվր։

‣ Կողմնակի շարժումով թշնամին կամենում էր մեր թիկունքն անցնել, բայց չկարողացաւ։
‣ Նաւատորմի շարժումը մենք նկատեցինք։

6. (Երկաթուղային) Գնացքների երթեւեկ։

7. Ընդհանրապէս՝ երթեւեկ, անցուդարձ։

‣ Կենտրոնական փողոցներում շարժումը շատ մեծ է։
‣ Յատուկ կանոններ են հրատարակված փողոցային շարժումը կանոնաւորելու համար։

8. Նմանութեամբ Գրգիռ, յուզմունք մարդու՝ ազգաբնակութեան մէջ։

‣ Այս լուրը մեծ շարժում առաջացրեց ժողովականների մէջ։
‣ Յեղափոխական շարժում։
‣ Շարժման պարագլուխները ձերբակալվեցին։

9. Տե՛ս Ժաժ, Երկրաշարժ։

10. (Փիլիսոփայական) Փոփոխութիւն ընդհանրապէս ներքին և արտաքին աղբիւրներով, հանգիստն, հաւասարակշռութիւնը շարժման լոկ մի մոմենտ համարելով։

‣ Շարժումը մատերիայի գոյութեան հիմնական ձեւերից մէկն է։
‣ «Մատերիան առանց շարժման նոյնքան աներեւակայելի է, ինչքան շարժումը առանց մատերիայի»։
‣ Մարքսիստական դիալեկտիկան, հակառակ մեխանիստական հասկացողութեան, հիմնական շեշտը դնում է շարժման, ինքնաշարժման ներքին աղբիւրն ընդունելու վրայ։
‣ Ամեն մի շարժման ներքին իմպուլս հակասութիւն՝ հակադրութիւնների պայքարն է։
‣ Շարժման գլխաւոր ձեւերն են,— մեքենայական շարժում (տարածութեան մէջ մարմինների տեղափոխում), ֆիզիկական շարժում (լոյս, ջերմութիւն, ելեկտրականութիւն ևն), քիմիական շարժում (ատոմների միացում ու բաժանում), օրգանական շարժում կամ կեանք (բջիջ, օրգանիզմ), հասարակական կեանքի շարժում, գիտակցութեան ևն, որոնք ունին իրենց իւրայատկութիւնները և հնարաւոր չէ միեւնոյն ձեւով բացատրել, ինչպէս անում են մեխանիստները։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 1654

Новинка

(beta)

գոյական
    1. գործողութիւն, որով առարկայ մը կամ առարկային մասերէն մէկը տեղը կը փոխէ, մէկ դրութենէն ուրիշ դրութեան մը մէջ կը մտնէ.

    2. տատանում, ցնցում, սասանում, ծածանում, խլրտում.

    3. երթեւեկ, անցուդարձ.

    4. յառաջխաղացում, յառաջդիմութիւն, ընթացք, զարգացում.

    5. յուզում, գրգիռ.

    6. իրարանցում, խառնաշփոթութիւն.

    7. եռուզեռ, ոգեւորութիւն.

    8. թաւալում.

    9. ծփանք.

    10. (Փոխաբերական իմաստ) կեանք.

    11. մարմնի դիրքի փոփոխութիւն.

    12. որեւէ կենդանական գործողութիւն, որ մարմնի մէջ կը փոխէ դիրքը՝ ձեւը՝ մեծութիւնը. օրինակ՝

‣ մկանային շարժում.

    13. ցամաքային կամ ծովային զօրքի տեղափոխում.

    14. երկրաշարժ.

    15. ալեկոծութիւն.

    16. (Փոխաբերական իմաստ) փոփոխութիւն՝ ներքին եւ արտաքին ազդակներու պատճառով.

    17. գործունէութիւն.

    18. աշխուժութիւն։

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 1766

Новинка

(beta)

Похожие слова

շարժովնն
շարժունն

Usage beta 352 citations

Usage of matching Word Forms

Usage of matching Lexemes

Hold phone in landscape mode or decrease zoom in order to view Usage results

Новинка Explore the usage of the lemma շարժումն or the word form շարժումն in the Corpus of Western Armenian.

Найти слово "շարժումն" также в следующих словарях

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

(1976) Новинка Հայոց լեզվի հանգաբառարան

Word Structural

(2014) Դպրոցական բառակազմական բառարան

Etymological

(2010) Հայերեն ստուգաբանական բառարան
(2010) Հին հայերենի վերջածանցների ծագումը - [Հայերեն ստուգաբանական բառարան]
(2004) Հայերէն ստուգաբանական առձեռն բառարան
(1995) Մեր արմատները նոր լոյսի տակ
(1926) Հայերէն արմատական բառարան

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

(2009) Միջին հայերենի բառարան

Early Modern Armenian

(2014) Նորահայտ բառեր վաղաշխարհաբարյան աղբյուրներում

Foreign word

Names

(2010) Հայոց ազգանունների բառարան
(2005) Новинка Ծածկանուններ (հայերեն և հայատառ) հայոց պարբերական մամուլում և գրականության մեջ - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
(2005) Новинка Ծածկանուններ ձեռագիր և խմորատիպ մամուլում (Հայերեն և հայատառ) - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
(2005) Новинка Հեղինակներ - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
(1973) Новинка Կենսագրական բառարան (հայ մշակույթի գործիչներ)
(1968) Արական Անձնանուններ - [Հայոց լեզուի նոր բառարան]
(1968) Իգական Անձնանուններ - [Հայոց լեզուի նոր բառարան]
(1942) Հայոց անձնանունների բառարան

Place names

(2011) Տարածված աշխարհագրական տեղանունների ցանկ - [Արեւմտահայերէն-արեւելահայերէն նոր բառարան]
(1986) Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան

Plant names

Specialized

(2015) Հայկական խոհանոցի բառարան
(2013) Новинка Ֆիզիոլոգիական տերմինների հայերեն-անգլերեն-ռուսերեն բառարան-տեղեկատու
(1987) Հայերենագիտական բառարան
(1979) Տէրունի տօներ - [Ծիսական Բառարան]
(1979) Եկեղեցական իրեղէններ եւ նիւթական առարկաներ - [Ծիսական Բառարան]
(1975) Լեզվաբանական բառարան

Abbreviations

(2021) Новинка Տառային հապավումներ - [Նոր բառեր. Զ պրակ]
(2020) Новинка Տառային հապավումներ - [Նոր բառեր. Ե պրակ]
(2007) Հայերենում գործածվող տառային հապավումների բառարան
(1996) Հապավումներ - [Նոր բառերի բացատրական բառարան]