Армянская проверка орфографии
загрузить HySpell сейчас
 Morphology

Western Armenian

շարժի → շարժիլ (verb)
Present Tense • Subjunctive Mood • Third Person • Singular

Matching Word Forms

շարժի → շարժ
շարժի → շարժիլ
 Словарь
շարժ գոյական Շարժում, ցնցում:
շարժել ներգործական բայ Ճօճել * երերցնել * մղել, յուզել:
շարժիլ չէզոք բայ Երերալ, ծածանիլ * գործել:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 349։


ՇԱՐԺ
գոյական
    1. երկրաշարժ, գետնաշարժ։
    2. ցնցում, թնդում։


ՇԱՐԺԻԼ
չէզոք բայ
    1. երերալ։
    2. խլրտիլ։
    3. դառնալ։
    4. (անիւ՝) գլորիլ։
    5. (երկնային մարմին՝) թաւալիլ։
    6. (լեռները որոտումէ՝) թնդալ, դղրդիլ։
    7. (դրօշը՝) ծածանիլ։
    8. (նաւակը հովէն՝) տարուբերիլ, ծփալ։
    9. (երկրաշարժէ՝) սասանիլ, ցնցուիլ։
    10. (պարագային համեմատ՝) վարուիլ, գործել։

Դարձուածքներ
սիրտը շարժիլ
յուզուիլ, զգածուիլ։

ի գութ շարժիլ
արգահատիլ, խանդաղատիլ, գթալ, խղճալ, մեղքնալ։

սողունի պէս շարժիլ
սողալ։


ՇԱՐԺԵԼ
ներգործական բայ
    1. երերցնել, ցնցել, թնդել։
    2. մղել, դրդել, ոգեւորել։
    3. (մեքենայ՝) դարձնել, բանեցնել, գործել տալ։
    4. (սուրը օդին մէջ՝) խաղցնել, ճօճել։
    5. (նախանձ՝ բարկութիւն՝) գրգռել։
    6. (գութը՝ սիրտը՝) յուզել։
    7. (որոտումը լեռները՝) թնդացնել, դղրդել։
    8. (գլուխը՝ ուսերը՝) թօթուել։
    9. (հովը նաւակը՝) տարուբերել։
    10. (ամրացած տեղէն՝) խախտել։
    11. (կասկած՝) արթնցնել։

Դարձուածքներ
զարմանք շարժել
զարմացնել։

Источник: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): стр. 376
Новинка
⨀հին բառ 1. ՇԱՐԺ (շարժի, շարժից) (արմատ Շարժել՚ի)
գոյական
    1. Շարժումն, (ժողովրդական լեզուի մէջ սղվելով դարձել է ժաժ։ Տե՛ս)։
    2. Ծառերի մէջ հիւթերի շարժվելը, ծառերի զարթելը։
    3. Տե՛ս Երկրաշարժ։


2. ՇԱՐԺ
(ֆրանսերէն charge, ռուսերէնից)

գոյական Ծաղրական պատկեր մի անձի՝ նկարով, քանդակով կամ խօսքով՝ չափազանցացրած անհեթեթ գծերով։
‣ Շարժերը սովորաբար կատակի բնաւորութիւն ունին։
‣ Յովհաննէս Թումանեանը ճաշակաւոր և սրամիտ շարժեր էր գրում իւր բարեկամների վրայ։
‣ Նրա շարժը երեկ տպված էր լրագրում։


ՇԱՐԺԵԼ շարժեցի
ներգործական բայ
    1. Շարժման միջոցով տեղափոխել մի բան։
‣ Հինգ հոգի լծակներով աշխատեցին և քարը տեղից շարժեցին։
‣ Անիւներն այնպէս էին խրվել ցեխի մէջ, որ ձիերը չէին կարող կառքը շարժել։
‣ Սեղանը մի կողմ շարժիր, անցուդարձի համար անցք բացվի։

    2. Շարժման մէջ դնել, շարժում հաղորդել։
‣ Մեքենան կարելի է շարժել ձեռքով, շոգիով, ելեկտրական ոյժով։
‣ Կան մարդիկ, որոնք կարողանում են ականջները շարժել։
‣ Քամին շարժում է ծառերը։
‣ Ի՞նչ վիթխարի պէտք է լինի այն ոյժը, որ շարժում է երկիրը հազարաւոր կիլոմետր տարածութեամբ։

    3. (Նմանութեամբ) Ընթացք տալ, գործունէութեան մէջ դնել։
‣ Հարցը քնած է, պէտք է նրան տեղիցը շարժել։
‣ Ճահիճը մի՛ շարժէք, գարշահոտութիւնը մի՛ տարածէք։
‣ Այս կոլխոզի աշխատանքները լաւ չեն գնում, նախագահն և բրիգադիրները անփոյթ են, պէտք է նրանց շարժել տեղերից։

    4. Հոգեկան յուզմունք առաջ բերել, յուզել, գրգռել։
‣ Նա իւր պատմութեամբ մեր գութը շարժեց։
‣ Սրանով մենք նրա բարկութիւնը կշարժենք։

ՇԱՐԺԵԼ (շարժեցայ),
ՇԱՐԺՎԵԼ շարժվեցի
կրաւորական չէզոք բայ նոյն նշանակութեամբ։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 1654
Новинка
(beta)
ՇԱՐԺ
գոյական
    1. շարժում.

    2. շարժուածք.

    3. ցնցում, երերում, թնդում.

    4. երկրաշարժ.

    5. ծառերու մէջ աւիշի շարժիլը.

    6. (Արեւելահայերէն) զաւեշտանկար, երգիծանկար.

ածական
    7. շարժող. օրինակ՝
‣ ինքնաշարժ։

Արմատ շարժել եւ շարժիլ բայերու։

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 1764
Новинка
(beta)
ՇԱՐԺԻԼ
չէզոք բայ
    1. տատանիլ, երերալ, տարուբերիլ, ցնցուիլ, սասանիլ.
    2. տեղափոխուիլ.
    3. (Փոխաբերական իմաստ) յուզուիլ, լեցուիլ, համակուիլ.
    4. (Փոխաբերական իմաստ) կեցուածք՝ վերաբերում ցոյց տալ.
    5. (Փոխաբերական իմաստ) վարուիլ, ղեկավարուիլ, առաջնորդուիլ.
    6. (Փոխաբերական իմաստ) գործ ընել.
    7. դառնալ։

Տեսակներ
— Անիւի՝ գլորիլ։

— Դրօշի՝ ծածանիլ, ծփալ:

— Երկնային մարմնի՝ թաւալիլ:

— Երկրաշարժէ՝ սասանիլ, ցնցուիլ։

— Նաւակը հովէն՝ տարուբերիլ:

— Պարագային համեմատ՝ վարուիլ, գործել:

— Սիրտին՝ յուզուիլ, զգացուիլ։

— Սողունի պէս՝ սողալ։

Բաղադրեալ Բայեր
Ի գութ շարժիլ
չէզոք բայ արգահատիլ, խանդաղատիլ, գթալ, խղճալ, մեղքնալ։


ՇԱՐԺԵԼ
ներգործական բայ
    1. հանդարտ՝ հանգիստ՝ դադրած վիճակը խախտել՝ շարժման մէջ դնել. տատանեցնել, ցնցել, երերցնել, թնդել.

    2. հրելով՝ քշելով՝ կրելով եւ այլն բան մը տեղէ մը ուրիշ տեղ տանիլ կամ տեղէն հեռացնել. տեղափոխել.

    3. շարժման մէջ դնել. շարժում հաղորդել, գործի լծել, աշխատցնել.

    4. մարմնին մասերը աշխատանքի լծել՝ շարժման մէջ դնել.

    5. ընթացքի՝ շարժման մէջ դնել.

    6. (Փոխաբերական իմաստ) հոգեկան յուզում յառաջացնել. յուզել, գրգռել. օրինակ՝
‣ գութը շարժել.

    7. (Փոխաբերական իմաստ) նպաստել որեւէ բանի զարգացման. յառաջ մղել.

    8. (Փոխաբերական իմաստ) ղեկավարել, վարել, առաջնորդել.

    9. (Փոխաբերական իմաստ) որոշ արարքներու պատճառ հանդիսանալ, մղել, դրդել։

Տեսակներ
— Ամրացած՝ տեղէն՝ խախտել:

— Գլուխը, ուսերը՝ թօթուել:

— Գութը, սիրտը՝ յուզել։

— Զարմանք՝ զարմացնել:

— Կասկած՝ արթնցնել:

— Հովը նաւակը՝ տարուբերել:

— Մեքենայ՝ դարձնել, բանեցնել, գործել տալ։

— Նախանձ, բարկութիւն՝ գրգռել:

— Որոտումը լեռները՝ թնդացնել, դղրդել:

— Սուրը օդին մէջ՝ խաղցնել, ճօճել։

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 1766
Новинка
(beta)
 Usage beta 14 citations 

Usage of matching Word Forms

Новинка Explore the usage of the word form շարժի in the Corpus of Western Armenian.
Найти слово "շարժի" также в следующих словарях

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Наири. Армянский cловарь содержит 17 718 главных слов
The site has 144 dictionaries and 3 books.
Русский
Նայիրի / Nayiri.com