Армянский словарь - հնի

Армянская проверка орфографии

загрузить HySpell сейчас

Nayiri

Армянский Arm | Армянско-Английский Arm-Eng | Англо - Армянский Eng-Arm | Армяно-французский Arm-Fre | Французско-Армянский Fre-Arm

Morphology

Western Armenian

հնի → հին (noun)

View Morphological Analysis

Singular • Genitive case

Singular • Dative case

հնի → հին (noun)
հնի → հուն (noun)

Словарь

հնութիւն գոյական Վաղեմիութիւն * հին ժամանակներէ մնացած առարկայ:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 257։

ՀԻՆ

ածական
    1. հինցած, մաշած։
    2. վաղեմի, հինաւուրց, վաղնջական։
    3. (հաց՝) օթեկ, աշտուճ, քարթու։
    4. (գաղափար՝) բրածոյ, ծթռած։

Источник: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): стр. 288

Новинка

ՀՈՒՆ

գոյական
1. անցք, ծանծաղուտ (գետի)։
2. սահման։

Источник: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): стр. 294

Новинка

1. ՀԻՆ (հնոյ), հնի

ածական
1. Ժամանակով մեզանից հեռու, շատ ժամանակ առաջ եղած. վաղեմի, նախկին։ Հակառակը՝ Նոր, Արդի, Այժմեան։

‣ Հին քաղաքակրթութիւն։
‣ Հին հեղինակներ։
‣ Շատ հին ժամանակներում մարդը վայրենի վիճակի մէջ էր։

2. Շատ ժամանակից ի վեր գոյութիւն ունեցող, վաղուցուայ։

‣ Հին քաղաք՝ բերդ՝ շինութիւն։
‣ Հին սովորութիւններ։
‣ Հին ուղղագրութիւն։
‣ Հայերը հին ազգ են։

3. Շատ ժամանակ առաջ շինված՝ պատրաստված։

‣ Հին ձեռագիր։
‣ Հին արձանագրութիւն։
‣ Հին նկար։
‣ Հին գինի։

4. Երկար ժամանակ գործածված կամ գործածվող։

‣ Հին զգեստ։
‣ Այս օրէնքը շատ հին է։

5. Ինչ որ առաջ գործ էր ածվում, իսկ այժմ ոչ։

‣ Հին լեզու։
‣ Հին մօդա։
‣ Հին արտօնութիւններ։
‣ Հին օրէնքով՝ գողի ձեռքը կտրում էին։

6. Ինչ որ առաջ կար, իսկ այժմ չկայ։

‣ Մինչեւ չգայ նորը, չի յիշվի հինը (ասացուած)։
‣ Այդ հին կարգերն անդառնալի կորան։

7. Անցած-գնացած։

‣ Հին ցաւերս նորոգեցիր։
‣ Դրանք հին պատմութիւններ են։

8. Անցեալի հետ կապված, հնութեան յարած։

‣ Նա հին մարդ է, հին հասկացողութիւններով։

9. Ժամանակից կամ գործածութիւնից մաշված, հնացած։

‣ Հին մեքենաները փոխարինվեցին նորերով։
‣ Շորերս հին են, սրանցով չեմ կարող փողոց դուրս գալ։

10. Հներ

յոգնակի գոյական Ծերունիներ։

‣ Հներն ասել են։
‣ Մեր հներից մնացած աւանդութիւն է։

Ածանցական Բառեր

մակբայ Տե՛ս ներքեւը իւր տեղում։

Դարձուածքներ

⨀հին բառ Ի հնումն

մակբայ Տե՛ս Հնումը։

⨀հին բառ Ի հնմէ

մակբայ Տե՛ս Հնուց։

ածական Շատ հին, անցած-գնացած։

‣ «Հին-հին դարուց յիշատակ»։
‣ Հին-հին պատմութիւններ է անում (կամ հին-հին բաներ է պատմում)։

Հին ու մին

ածական Տե՛ս ներքեւը իւր տեղում։

Հնից նորից

Թէ՛ հին եւ թէ նոր բաներ։

‣ Հնից նորից խօսում էինք։

Հնոց եւ նորոց

Թէ՛ հին եւ թէ նոր անցքերի նկարագրութիւնը պարունակող։

‣ Գ. Սրուանձտեանի ազգագրական գրուածքների մի հատորը կոչվում է Հնոց եւ նորոց։

Հին գէլ, Հին գրականութիւն, Հին դարմանը քամուն տալ, Հին դար, Հին երգ, Հին լեզուներ, Հին լոսին, Հին կտակարան, Հին սերունդ, Հին օրէնք, Տե՛ս Գէլ, Գրականութիւն եւն բառերի տակ։

＋գաւառական բառ 2. ՀԻ՜Ն

միջարկութիւն Բացագանչութիւն, որ կրճատված է «Ի՞նչ գիտեմ»-ից կամ «ի՞նչ իմանամ»-ից (կամ գուցէ հի՞մ հարցականն է)։

Դարձուածքներ

Հի՜ն գիտեմ, ես հի՜ն գիտեմ

Չգիտեմ, այդ իմ գիտենալու բանը չէ։

Համեմատել Ես ի՞մ, Հի՛մ։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 1254

Новинка

(beta)

1. ՀՈՒՆ հունի (կամ հնի)

գոյական
1. Գետի մէջ ծանծաղ տեղ, որտեղով կարելի է ոտքով անցնել։

‣ Այս տեղերը խոր են, հունը գտնենք, այնտեղով անցնենք։
‣ Հասան գրաւեցին այն հունը, որով թշնամին ուզում էր անցնել։

✽հազուադէպ նշանակութիւն 2. Անցք, բաց մնացած տեղ, բացուածք։

3. Գետի կամ ընդհանրապէս ջրի յատակ։

‣ Ոտքս հունին չէր հասնում։
‣ Նաւը ընկղմվեց մինչեւ ծովի հունը։
‣ Հունը չգիտցած գետը մտնել (առած)։

ածական
⨀հին նշանակութիւն 4. Սակաւաջուր, ծանծաղ։

Բաղադրեալ Բայեր

⨀հին բառ Ի հուն ելանել, ＋գաւառական բառ Հուն ելնել

ներգործական բայ Գլուխ ելնել, յաղթել։

‣ Անզգամ կնոջ հետ չի կարելի հուն ելնել։

2. ՀՈՒՆ

գոյական Տե՛ս Հոյն, Հոն։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 1285

Новинка

(beta)

ՀԻՆ

ածական
1. ժամանակով մեզմէ շատ առաջ գոյութիւն ունեցող, վաղեմի, նախկին, նախնական, հինաւուրց, վաղնջական, հնադարեան, նախնադարեան, հնագոյն, հնամենի, հնամեայ, հնօրեայ, հնաւուն. Հակառակը՝ ներկայ, արդի, այժմեան։

2. գործածուած, մաշած, հինցուած. Հակառակը՝ նոր։

Դարձուածքներ

օթեկ, աղտուճ, քարթու.

հին գաղափար

բրածոյ, ծթռած.

հին օրերէն մնացած

մեզի հասած՝ հնաւանդ.

հին շէնք

խարխուլ, խարխլած.

հին ճշմարտութիւն

հին մարդ, հին վարորդ, հին ուսուցիչ

փորձառու, հմուտ, վարպետ.

1. ծերերու սերունդը,
2. նախնիք.

հին գայլ

վարպետ կեղեքիչ.

հին աղուէս

շատ խորամանկ, վարպետ խաբեբայ:

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 1244

Новинка

(beta)

ԱՆՑՔ

գոյական
1. անցնելու տեղ՝ նեղ ու երկայն, ելք.

2. անցնելու գործողութիւն, գնացք, ընթացք, տողանցք. օրինակ՝

‣ պատշգամ ելայ անցքը դիտելու.

3. ճամբայ.

4. դէպք, պատահար, իրադարձութիւն. օրինակ՝

‣ ի՜նչ անցքեր անցան:

Տեսակներ

— Գետի՝ հուն.

— զինուորներու՝ սկաուտներու՝ տողանցք. (Ֆրանսերէն բարատ)։

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 161

Новинка

(beta)

ՀՈՒՆ

գոյական
    1. գետի մէջ ծանծաղ տեղ՝ ուրկէ կարելի է ոտքով անցնիլ, ծանծաղուտ.

    2. ա՛յն տեղը՝ ուրկէ ջուրը, կը հոսի, ջուրի ճամբայ՝ անկողին՝ յատակ.

    3. անցք, բաց մնացած տեղ, բացուածք (չորցած ջուրի).

    4. սահման. Հակառակը՝ անհուն։

    5. (Փոխաբերական իմաստ) ուղի, ուղղութիւն, ընթացք (կեանքի գործունէութեան ու զարգացման).

    6. Տե՛ս ՀՈՅՆ, ՀՈՆ։

Բաղադրեալ Բայեր

Հունի մէջ իյնալ՝ մտնել

չէզոք բայ սովորական՝ բնական ընթացքը ստանալ, կանոնաւոր ընթացքի՝ վիճակի մէջ մտնել.

հունէն դուրս գալ՝ ելլել

չէզոք բայ սովորական՝ բնական ընթացքէն շեղիլ, կանոնաւոր վիճակը՝ ուղղութիւնը խախտուիլ, ուղղութիւնը խախտիլ:

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 1285

Новинка

(beta)

Usage beta 8 citations

Usage of matching Word Forms

Hold phone in landscape mode or decrease zoom in order to view Usage results

Новинка Explore the usage of the word form հնի in the Corpus of Western Armenian.

Найти слово "հնի" также в следующих словарях

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

(1976) Новинка Հայոց լեզվի հանգաբառարան

Word Structural

(2014) Դպրոցական բառակազմական բառարան

Etymological

(2010) Հայերեն ստուգաբանական բառարան
(2010) Հին հայերենի վերջածանցների ծագումը - [Հայերեն ստուգաբանական բառարան]
(2004) Հայերէն ստուգաբանական առձեռն բառարան
(1995) Մեր արմատները նոր լոյսի տակ
(1926) Հայերէն արմատական բառարան

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

(2009) Միջին հայերենի բառարան

Early Modern Armenian

(2014) Նորահայտ բառեր վաղաշխարհաբարյան աղբյուրներում

Foreign word

Names

(2010) Հայոց ազգանունների բառարան
(2005) Новинка Ծածկանուններ (հայերեն և հայատառ) հայոց պարբերական մամուլում և գրականության մեջ - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
(2005) Новинка Ծածկանուններ ձեռագիր և խմորատիպ մամուլում (Հայերեն և հայատառ) - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
(2005) Новинка Հեղինակներ - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
(1973) Новинка Կենսագրական բառարան (հայ մշակույթի գործիչներ)
(1968) Արական Անձնանուններ - [Հայոց լեզուի նոր բառարան]
(1968) Իգական Անձնանուններ - [Հայոց լեզուի նոր բառարան]
(1942) Հայոց անձնանունների բառարան

Place names

(2011) Տարածված աշխարհագրական տեղանունների ցանկ - [Արեւմտահայերէն-արեւելահայերէն նոր բառարան]
(1986) Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան

Plant names

Specialized

(2015) Հայկական խոհանոցի բառարան
(2013) Новинка Ֆիզիոլոգիական տերմինների հայերեն-անգլերեն-ռուսերեն բառարան-տեղեկատու
(1987) Հայերենագիտական բառարան
(1979) Տէրունի տօներ - [Ծիսական Բառարան]
(1979) Եկեղեցական իրեղէններ եւ նիւթական առարկաներ - [Ծիսական Բառարան]
(1975) Լեզվաբանական բառարան

Abbreviations

(2021) Новинка Տառային հապավումներ - [Նոր բառեր. Զ պրակ]
(2020) Новинка Տառային հապավումներ - [Նոր բառեր. Ե պրակ]
(2007) Հայերենում գործածվող տառային հապավումների բառարան
(1996) Հապավումներ - [Նոր բառերի բացատրական բառարան]