Армянская проверка орфографии
загрузить HySpell сейчас
 Morphology

Western Armenian

կամքով → կամք (noun)
Singular • Instrumental case
 Словарь
կամք գոյական Ուզելու կարողութիւն * հրաման, ուզածը * կորով, եռանդ * (վերջին) կտակ:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 200։


ԿԱՄՔ
գոյական
    1. (բարի՝) կամեցողութիւն, յօժարութիւն։
    2. (չար՝) չկամութիւն։
    3. (վերջին՝) կտակ։
    4. (թոյլ՝) կամէութիւն։

Դարձուածքներ
կամքէ զուրկ
կամազուրկ, անողնայար, մեղկ, կնատ։

կամքի տէր
հաստատակամ, հաստատամիտ։

Источник: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): стр. 219
Новинка
ԿԱՄՔ (կամաց, յոգնակի), կամքի, կամքեր
(պահլաւերէն պարսկերէն kam, կամք, ցանկութիւն)

գոյական
    1. Հոգեկան կարողութիւն՝ վճռելու այս կամ այն անել, այսպէս կամ այնպէս անել։
‣ Կամքը արդեօք ազատ անձնիշխա՞ն է։
‣ Արեան շրջանադարձութիւնը կախում չունի մեր կամքից։

    2. Այս կարողութեան արտայայտութիւնը, գործադրութիւնը։
‣ Խնդրեցինք որ իւր կամքը գրաւոր յայտնէ։
‣ Ո՞վ կհամարձակի նրա կամքին հակառակ գնալ։

    3. Տոկունութիւն՝ հաստատութիւն կամեցողութեան մէջ։
‣ Աննկուն կամք։
‣ Ուժեղ կամքի տէր։
‣ Երկաթի կամք ունի։
‣ Թոյլ կամքի տէր։

    4. Ցանկութիւն, բաղձանք։
‣ Ձեր հօր կամքն այն էր, որ իւր հետ ապրէիք։
‣ Նա կամք ունի ձեր աղջիկն ուզելու։

    5. Հաճութիւն, բարեհաճութիւն, համաձայնութիւն։
‣ Թող ձեր կամքը լինի։
‣ Նա իւր կամքով այդ արաւ։

    6. Քմահաճոյք, բարք (2), քէֆ։
‣ Իւր ամեն մի կամքն ուզում է առաջ տանել։
‣ Իմ կամքս այսպէս է ուզում։

    7. Տրամադրութիւն, դիտաւորութիւն։
‣ Նրա կամքը մէկ իմացէք։
‣ Կարծեմ շատ էլ նրա կամքովը չեղաւ։

Ածանցական Բառեր
Կամաւ
մակբայ Տե՛ս Իւր տեղում։

⨀հին բառ Կամօք
մակբայ Կամքով, դիտմամբ։
‣ Կամօք կոյր է ձեւանում։

Բաղադրեալ Բայեր
⨀հին բառ Կամս առնել ումեք (արարի)
չէզոք բայ Մէկի կամքը՝ հաճոյքը կատարել։

Կամք ունենալ, Կամք չունենալ
չէզոք բայ Տրամադիր լինել՝ չլինել։
‣ Երեւում է, նա կամք չունի մեզ հետ գործելու։

Կամք տալ
չէզոք բայ Համաձայնութիւն յայտնել, յօժարել։
‣ Նա կամք տուեց որ իրան էլ քուէարկեն։
‣ Ես կամք չտուի որ նա գայ։

Կամքն առնել
չէզոք բայ Համաձայնութիւնն ստանալ, հաճեցնել։
‣ Մօրդ կամքն առ և այնպէս եկ։

Կամքը կատարել
չէզոք բայ
    1. Ցանկական կրքին բաւարարութիւն տալ, (բռնի) զուգաւորվել կնոջ հետ։
‣ Անպաշտպան աղջկան բռնաբարեց և իւր կամքը կատարեց։

    2. Անձնատուր լինել տղամարդուն։
‣ Կա՛մ իմ կամքս պիտի կատարես, կամ կենդանի դուրս չես գայ այստեղից։

Կամքը շինել
չէզոք բայ Համաձայնութեան բերել, հաճեցնել, համոզել։
‣ Կարո՞ղ ես հօրդ կամքը շինել, որ քեզ թոյլ տայ մեզ հետ ամարանոց գնալ։

Կամքին թողնել
ներգործական բայ Չստիպել, թոյլ տալ որ վարուի՝ ինչպէս ինքն է ուզում։
‣ Իւր կամքին թողէք, ինչ ուզում է թող ուտէ։

Կամքովը գնալ, Կամքովը վարուել
չէզոք բայ Անել՝ ինչպէս նա է ուզում։

Դարձուածքներ
Ըստ կամի
մակբայ Իւր կամքով, ինչպէս ինքը կամենայ, ըստ իւր հաճոյքի։
‣ Նա կարող է գնալ կամ չգնալ ըստ կամի։

⨀հին բառ Ըստ կամս իւր
Կամքը ուզածին պէս, ինչպէս կամենայ։

⨀հին բառ Ի կամաց
մակբայ Կամաւ, իւր կամքով։

⨀հին բառ Յոչ կամաց
մակբայ Ոչ կամաւ, ակամայ, յակամայից։

⨀հին բառ Ըստ կամաց իւրոց
Իւր ուզածին պէս։

⨀հին բառ Ակամայ կամօք
մակբայ Կամայ թէ ակամայ, յակամայից, ճարահատեալից։

Քո կամքից է կախված
Ինչպէս դու կամենաս՝ այնպէս կլինի։
‣ Մեր գնալ կամ չգնալը քո կամքից է կախված։

Առածներ
Որտեղ կամք՝ այնտեղ ճանապարհ
Ուժեղ կամքով կարելի է դժուարութիւններ յաղթել։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 1010
Новинка
(beta)
1. ԿԱՄ (արմատ Կամել՚ի)
գոյական Տե՛ս Կամք։

Պատահում է բարդութիւնների մէջ՝
‣ բարեկամ, կամակատար ևն։


2. ԿԱՄ կամի կմ կամնի
գոյական Երկրագործական գործիք. 1,5 մետր երկայնութեամբ, կէս մետր լայնութեամբ տախտակ, տակը, երկայնքին սուր-սուր գայլախազներ կամ երկաթեայ շեղբեր հագցրած, որին եզներ լծելով շրջեցնում են կալում և որանը մանրում։
‣ Մի կալի վրայ միաժամանակ 4－5 կամ են քշում։
‣ Մեր կամի քարերից շատը թափել է, պէտք է նորոգել տալ։
‣ Երեխաները շատ են սիրում կամին նստել և կամ քշել։

Բաղադրեալ Բայեր
Կամերն առնել չոլերն ընկնել, Կամներն առնել չոլերն ընկնել
չէզոք բայ
     (երբեմն նոր լծած եզները, կալեկները, խրտելով՝ փախչում են կալից ու կամը չոլերովն են տալիս. սրանից)՝

     Նմանութեամբ Ինքն իրան կորցնել, սխալ, անհամապատասխան բաներ անել։
‣ Կամըներն առել, ղռերն են ընկել։
‣ Տեսանք թէ ինչ կամեր է առել և ընկել չոլերը։

Դարձուածքներ
＋գաւառական բառ Սուտ-կամ
գոյական 3 տարեկան արջառ, որ նոր է կամի լծվում, կալեկ։

＋գաւառական բառ Ղորթ-կամ
գոյական 4 տարեկան արջառ (եզ), իսկական լծելու դարձած։


3. ԿԱՄ կացի, կա՛ց
չէզոք բայ
    1. Տե՛ս Կենալ։
    2. Տե՛ս Կանանալ։


4. ԿԱՄ [իբրև հրամայական եղանակ Կամել՚ի]
շաղկապ
    1. Կապում է մի քանի բառ կամ նախադասութիւն իբրև երկընտրանք, թողնելով մէկի կամքին, ընտրելու մէկը կամ միւսը։
‣ Վերցրու տունը կամ այգին, (= կամենաս տունը, կամենաս այգին)։
‣ Կա՛մ մեծ, կա՛մ փոքր, կամ խելօք, կա՛մ անխելք － բոլորը մէկ է (= թէկուզ… թէկուզ…)։
‣ Գնա դասերդ պատրաստիր, կամ ե՛կ, ինձ օգնիր։

    2. Կապում է մի քանի բառ կամ նախադասութիւն առանց երկընտրանքի (կամեցողութեան), նշանակելով նրանցից մէկն ու մէկի հնարաւորութիւնը։
‣ Երկուսից մէկը － կա՛մ նամակս է կորել, կամ նա քաղաքից բացակայ է։
‣ Հայրն է ուղարկել կամ մայրը։
‣ Այսօր կամ վաղը կգայ։

    3. Կապում է մի քանի բառ կամ նախադասութիւն՝ իբրև իրար հաւասարազօր. այլապէս, ուրիշ խօսքերով ասած։
‣ Սեւանի լիճը կամ Գեղամայ ծովը քաղցր ջուր ունի։
‣ Նա այս որոշման չհամաձայնեց, կամ, ինչպէս ասում են, առանձին կարծիքի մնաց։

(Հարցական խօսքերի մէջ կամ՚ը փոխարինվում է թէ՚ով 1 և 2 նշանակութեամբ)։
‣ Տո՞ւնը կվերցնես թէ այգին։
‣ Հա՞յրն է ուղարկել թէ մայրը։

Դարձուածքներ
Կա՛մ-կամ
Գործ է ածվում, երբ կամենում են խիստ որոշ հակադրել բառերը կամ նախադասութիւնները, ցոյց տալով թէ ուրիշ ելք կամ հնարաւորութիւն չկայ։
‣ Կա՛մ դու, կա՛մ ես, (= երկուսիցս միայն մէկը)։
‣ Աղեքսանդր Մակեդոնացին տեսնելով մի երկչոտ զինուորի, որ Աղեքսանդր անունն էր կրում՝ ասաց. կա՛մ անունդ փոխիր կամ սիրտդ։

Կամ թէ
շաղկապ
    1. Կամ։
    2. Կամ թէ չէ։

Կամ թէ չէ
շաղկապ Գործ է ածվում՝ երբ ուղղումն է մտցնվում առաջին բառի կամ նախադասութեան վերաբերմամբ. (եթէ այդ չես ուզում՝ ապա, այն դէպքում)։
‣ Նստինք սպասենք մինչև վերադառնան, կամ թէ չէ, յետեւներից գնանք հասնենք։
‣ Անձնատուր եղէք կամ թէ չէ բոլորդ կսպանվիք։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 1006
Новинка
(beta)
5. ԿԱՄ
գոյական Տե՛ս Կոփար։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 1007
Новинка
(beta)
ԿԱՄՔ
(Պահլաւերէն - Պարսկերէն kam = կամք, ցանկութիւն)

գոյական
    1. հոգեկան՝ իմացական կարողութիւն, բարոյական տոկունութիւն՝ զօրութիւն՝ վճռակամութիւն՝ բան մը վճռելու.
    2. առնուած որոշումի՝ վճիռի գործադրութիւն՝ գործադրում՝ իրագործում.
    3. ուզելը՝ ուզուածը, ցանկութիւն, փափաք, բաղձանք.
    4. հաճութիւն, հաւանութիւն, յօժարութիւն, համաձայնութիւն, կամեցողութիւն՝ ընդառաջելու բանի մը.
    5. քմահաճոյք, քմայք, բարք.
    6. տրամադրութիւն, դիտաւորութիւն, մտադրութիւն.
    7. կորով, եռանդ.
    8. հրաման, պատգամ, պատուէր, թելադրութիւն, թելադրանք, առաջարկ, խրատ, ցուցմունք։

Բաղադրեալ Բայեր
կամք ունենալ
չէզոք բայ կամիլ՝ կամենալ.

կամք չունենալ
չէզոք բայ չկամիլ՝ չկամենալ.

կամքը առնել
ներգործական բայ համաձայնութիւնը՝ հաւանութիւնը առնել, հաճեցնել.

կամքը կատարել
ներգործական բայ
    1. ուզածը ընել,
    2. ենթարկուիլ.

կամքը շինել
ներգործական բայ համոզել.

կամքին թողուլ
ներգործական բայ չստիպել.

մէկուն կամքովը շարժիլ, մէկուն կամքովը վարուիլ
ներգործական բայ անոր ուզածին համաձայն ընել։

Դարձուածքներ
ըստ կամի
ինչպէս ինքը կը կամի՝ կը կամենայ.

ուր կամք՝ այնտեղ ճանապարհ՝ կամ՝ կամքին առջեւ լեռներն անգամ կը հալին
ուժեղ կամքով ամէն դժուարութիւն կը հարթուի.

իր կամքէն կախուած է
իրմով կը լրանայ ամէն բան.

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 952
Новинка
(beta)
ԿԱՄ
գոյական
    1. արմատ կամիլ՝ կամենալ բայերու.

    2. կամք.

    3. երկրագործական գործիք՝ զոր եզներ կը քաշեն կալին վրայէն՝ ցորենին որաները մանրելու համար.

    4. (Յունարէն) յունարէն այբուբենին երրորդ տառը, կամ, կամմա, ղամմա.

    5. (Ֆրանսերէն gamme) եւրոպական երաժշտութեան ութ ձայնանիշերու՝ ձայներու (Ֆրանսերէն note = նօթա) բնական շարքը՝ ձայնաշարը. օրինակ՝
‣ տօ, րէ, մի, ֆա, սօլ, լա, սի, տօ.

էական բայ չէզոք բայ
    6. ըլլալ, ներկայ ըլլալ, կենալ, ապրիլ, գոյութիւն ունենալ. օրինակ՝
‣ կամ, կաս, կայ.

շաղկապ
    7. ա) այլ խօսքով, այլ ձեւով, (այսինքն)՝ որ հաւասարազօր բառեր կամ նախադասութիւններ իրարու կը կապէ՝ կը շաղկապէ. օրինակ՝
‣ Աեւանայ կամ Գեղամայ ծով.

բ) երկուքէն մէկը՝ որ երկընտրանք կ'արտայայտէ, օրինակ՝
‣ վաղը կամ միւս օր.

գ) թէ՝ որ հարցական խօսքերու մէջ կամ-ը կը փոխարինէ. օրինակ՝
‣ ա՞յս կ'ուզես կամ այդ.

դ) յստակ հակադրութեան համար կը գործածուի կա՛մ... կամ ձեւը՝ ըսել ուզելով թէ ուրիշ ելք՝ հնարաւորութիւն չկայ. օրինակ՝
‣ կա՛մ դուն՝ կամ ես.

ե) կամ թէ, կամ թէ չէ ձեւերը կը գործածուին՝ երբ սրբագրութիւն՝ ուղղում կը կատարուի առաջին բառին կամ նախադասութեան մէջ՝ ապա, այդ պարագային, այլապէս նշանակութեամբ. օրինակ՝
‣ նստինք սպասենք մինչեւ որ վերադառնան, կամ թէ չէ (կամ թէ) ելլենք երթանք:

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 948
Новинка
(beta)
 Usage beta 108 citations 

Usage of matching Word Forms

Новинка Explore the usage of the word form կամքով in the Corpus of Western Armenian.
Найти слово "կամքով" также в следующих словарях

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Наири. Армянский cловарь содержит 17 718 главных слов
The site has 144 dictionaries and 3 books.
Русский
Նայիրի / Nayiri.com