Армянская проверка орфографии
загрузить HySpell сейчас
 Словарь
լու գոյական Մակաբոյծ միջատ մը:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 161։


ԼՈՒ
գոյական մակաբոյծ միջատ։

Источник: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): стр. 170
Новинка
Լ,
լ,
լիւն,
＋գաւառական բառ լիվոն
գոյական
    1. Հայերէն այբուբենի տասներկուերորդ գիրը և եօթներորդ բաղաձայնը։
‣ Գլխագիր Լ։
‣ Շղագիր լ։
‣ Շարքագիր լ։

    2. Առաջալեզուային ձայնեղ հնչիւն, որ արտասանվում է լեզուի կողքերով և սկզբնապէս կոշտ է, լա, լու, այնպէս որ յունական փափուկ λ՚ին համապատասխանում էր ոչ թէ լ, այլ ղ, որ արտասանվում էր իբրեւ փափուկ լ՚ (lat)։

Ներկայումս լ՚ին փափկութիւն տալու համար վրան դնում են մակակէտ, (օրինակ. լ՚ա, ասֆալ՚տ)։

⨀հին նշանակութիւն 3. Իբրեւ թուանշան՝ նշանակում էր 30։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 812
Новинка
(beta)
ՈՒ
շաղկապ Կապում է իրար հետ սերտ առնչութիւն ունեցող երկու բառ կամ նախադասութիւն, որպէս թէ կցում է նրանց, այնպէս որ առաջին բառը յաճախ չի հոլովվում երկրորդի հետ. և։
‣ Բանն ո՞վ անէ － ես ու դու. հացն ո՞վ ուտէ － ես ու դու (ասացուած)։
‣ Հաց ու պանիր՝ կեր ու բանիր (ասացուած)։
‣ Նրանց մէջ իմ ու քուկ չկայ, (չեն զանազանում ո՛րն է իմը, ո՛րն է քոնը)։
‣ Մարդ ու կնոջ մէջ գժտութիւն ձգեց։
‣ Կեր ու խումի ժամանակ չէ։
‣ Առ ու փախի օրեր էին։
‣ Հարց ու փորձից բան դուրս չեկաւ։
‣ Ինքն ու կինն եկան ու մեզ իրանց հետ վերցրին։
‣ Սար ու ձոր ընկանք և վերջապէս գտանք։

(Տաղաչափութեան մէջ երբեմն զեղչելով գրում են ւ՚, որ կարդացվում է իբրեւ փափուկ վ, առանց վանկ գրաւելու. օրինակ՝
‣ «Դու հայոց ւ՚իմ տանս առաջնորդ ըլլաս» (ու իմ տանս)։
‣ «Զինուոր հայոց ւ՚աստուծոյ» (ու աստուծոյ)։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 1738
Новинка
(beta)
⨀հին բառ 1. ԼՈՒ
արմատ Լսել՚ի, Համեմատել Լիս, Լուս։

Բաղադրեալ Բայեր
⨀հին բառ Լու առնել (արարի)
ներգործական բայ Լսելի անել, իմաց տալ։

⨀հին բառ Լու լինել
չէզոք բայ Լսելի լինել, իմացվել։

⨀հին բառ Առ լուս ունել
ներգործական բայ Լսել, ուշադրութեան առնել։

Դարձուածքներ
⨀հին բառ Լու ի լու
մակբայ Լսելի կերպով, ի լուր լսելեաց, լսելի լինելով։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 843
Новинка
(beta)
2. ԼՈՒ (լուոյ), լուի, լուաներ, լուեր
գոյական (Կենդանաբանական) Փոքրիկ անթեւ միջատ, որ իբրև մակաբոյծ ապրում է մարդկանց և տաքարիւն կենդանիների վրայ և սնվում է նրանց արիւնով։ (Pulex irritans L)։
‣ Լուն մօտ 100 տեսակ ունի, որոնք բաժանվում են չորս ընտանիքի։
‣ Կան լուաներ, որոնք խրվում են կենդանու կաշու տակ և շատ տանջում են։
‣ «Լուերն ելան ճվերն ի վեր» (ժողովրդական երգ)։

Բաղադրեալ Բայեր
Լուն ուղտ շինել, Լուից ուղտ շինել
չէզոք բայ Մի չնչին բանի մեծ նշանակութիւն տալ, մեծացնել, չափազանցել։
‣ Նա մեկնելիս մոռացաւ մնաք բարով ասել. է՛լ լուից ուղտ շինեցին, ամեն տեղ տարածեցին, թէ կռուել են իրար հետ, յարաբերութիւնները խզվել է, բարդութիւններ են սպասվում ևն։

Լուից ձէթ քամել, Լուից ճրագու հանել
չէզոք բայ Սաստիկ ժլատ լինել։
‣ Հայրը լուից աշխատում է ձէթ քամել, իսկ որդին վատնող էր։

Դարձուածքներ
＋գաւառական բառ Լու քերթող
ածական Ցածահոգի. ժլատ։

Լուի խոտ, Լուի ծաղիկ
գոյական Տե՛ս Լուածաղիկ։


＋գաւառական բառ 3. ԼՈՒ
ածական գոյական Հանգիստ, հանդարտ, (գործ է ածվում միայն կենալ բայի հետ)։

Բաղադրեալ Բայեր
Լու կենալ
չէզոք բայ Հանգիստ թողնել մէկին, թոյլ տալ։
‣ Լո՞ւ է կենում որ ձեռքիս գործը վերջացնեմ։
‣ Լո՛ւ կաց, գնամ բերեմ։

(գուցէ լուռ՚ից սղված. համեմատել Սուս կենալ, սու)։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 844
Новинка
(beta)
1. ԼՈՒՔ
գոյական Տե՛ս Լօքօ։


✽հազուադէպ բառ 2. ԼՈՒՔ
(արաբերէն lu‘uq)

գոյական Բժշկական մեղմացուցիչ ըմպելիք։


✽հազուադէպ բառ 3. ԼՈՒՔ
(արաբերէն luk, պարսկերէն lāk)

գոյական Դոժի խէժ։

Տե՛ս Լայքա (2)։


✽հազուադէպ բառ 4. ԼՈՒՔ
մակբայ Իսկոյն և եթ։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 852
Новинка
(beta)
Լ
    1. մեր այբուբենին տասներկուերորդ տառը եւ եօթներորդ բաղաձայնը, որ ունի առաջալեզուային ձայնեղ հնչիւն եւ կ՚արտասանուի լեզուին երկու կողմերով. անունը լիւն.

    2. գլխագիր լ-ը, քովը կէտ (= Լ.), դասական թուական ածական է եւ կը նշանակէ երեսուներորդ, իսկ նոտրգիր կամ բոլորգիր կամ շեղագիր լ-ը բացարձակ թուական ածական է եւ կը նշանակէ երեսուն.

    3. մեր լեզուին նայ տառերէն մէկն է, որ սկզբնապէս աւելի թանձր էր քան ղ-ը, որ սակայն խորթ արտասանութեամբ յետագային եղած է բոլորովին կոկորդային տառ մը.

    4. զ, ժ, խ, ղ, շ, ռ, ր, ս, վ եւ ա՛յլ բաղաձայններու պէս լ-ը համարուած է կրկնակ կամ կրկնաւոր (double) տառ՝ նայելով իր ձայնի երկարաձգման կամ թրթռացման կամ մէկէ աւելի ձայնակից տառերով հնչման.

    5. լծորդ է ղ-ի. օրինակ՝
‣ ղուղակ = լուղակ,
‣ լեղի = ղեղի,
‣ աղի = անլի, անալի,
‣ մառախուղ = մառախլապատ,
‣ ծիլ = ծիղ,
‣ ջիլ = ջիղ,
‣ ճապաղիլ = ծաւալիլ,
‣ ղենջակ = իբր՝ լանջակ, եւ այլն.

    6. կարելի է լծորդ համարել նաեւ ր-ի հետ, կամ կը շփոթուի երբեմն ր-ի հետ՝ յատկապէս թլուատ մարդոց մօտ կամ մանուկներու խօսուածքին մէջ. օրինակ՝
‣ գուլպայ = գուրպայ.
‣ նկատի առնել նաեւ արեւելահայերէն տուել եմ բայը, որ արեւմտահայերէնի մէջ տուեր եմ ձեւով կը գործածուի:

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 759
Новинка
(beta)
ՈՒ
շաղկապ
    1. կը կապէ նախադասութեան մը համազօր՝ համադաս բառերը՝ անդամները, եւ.

    2. կը կապէ համադաս նախադասութիւններ.

    3. իրարու կը կապէ իրարու յաջորդող գործողութիւններ՝ ապա, որմէ ետք նշ.

    4. կը գործածուի նախադասութեան մը սկիզբը՝ հետեւանքային յարաբերութիւն ցոյց տալով՝ ուստի նշ. օրինակ՝
‣ որոշած էինք ամէն գնով փախչիլ։ Ու փախանք.

    5. կրկնութեամբ կը գործածուի թէ՛ ... թէ՛, ե՛ւ ... ե՛ւ իմաստով. օրինակ՝
‣ ո՛ւ կը խօսէր, ո՛ւ կը քալէր.

    6. կը կապէ հակադիր նախադասութիւններ՝ ժխտելով սպասուող հետեւանքը՝ եւ սակայն, սակայն եւ այնպէս նշ.

    7. կը կապէ հակադիր նախադասութիւններ՝ իսկ նշ.

    8. հովին ոռնոցը՝ օդանաւին հռնդիւնը եւ նման միալար եւ տեւական սուր ձայն.

ձայնարկութիւն
    9. սաստիկ ցուրտէ՝ մսելէ եւ այլն արձակուող բացագանչութիւն։

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 1894
Новинка
(beta)
ԼՈՒ
գոյական փոքրիկ՝ անթեւ՝ ցատկռտող՝ մակաբոյծ միջատ՝ որ կ՚ապրի մարդոց ու տաքարիւն կենդանիներու վրայ եւ կը սնանի անոնց արիւնով.

(Ֆրանսերէն puce, Թրքերէն փիրէ):

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 788
Новинка
(beta)
Найти слово "լ-ու" также в следующих словарях

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Наири. Армянский cловарь содержит 17 718 главных слов
The site has 144 dictionaries and 3 books.
Русский
Նայիրի / Nayiri.com