Армянская проверка орфографии
загрузить HySpell сейчас
 Словарь
բահ գոյական Հող վերցնելու երկրագործական գործիք:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 56։


ԲԱՀ
գոյական փորելու գործիք։

Источник: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): стр. 58
Новинка
1. ԲԱ
Տե՛ս Բամ։


2. ԲԱ՛
շաղկապ
⨀հին նշանակութիւն 1. Արդարեւ, անշուշտ։

միջարկութիւն
✽հազուադէպ նշանակութիւն 2. փոխանակ Բա՜բէ։

Տե՛ս Բա՜բէ։

＋գաւառական նշանակութիւն 3. (Կրճատված Հապա՚ից) Հապա՛, ի՞նչպէս չէ, ի հարկէ։
‣ Գնացիր տեսա՞ր. －Բա՛։

    4. Հապա, ապա ուրեմն, բաս։
‣ Բա ինչո՞ւ ներս չի գալիս։
‣ Բա՛ ես ի՛նչ եմ ասում։

    5. (փոխանակ վա՚ի կամ բօ՚ի) Զարմանքի արտայայտութիւն մի անակնկալ դէպքի առիթով։
‣ Նա մերժեց հետս խօսել. －Բա՛։
‣ Մարդ չի մնացել. բոլորը գնացել են. －Բա՜։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 324
Новинка
(beta)
Հ,
հ,
հոյ կամ,
հո
գոյական
    1. Հայերէն այբուբենի տասն և վեցերորդ գիրը և տասն և մէկերորդ բաղաձայնը։
‣ Գլխագիր Հ։
‣ Շղագիր հ։
‣ Շարքագիր հ։

    2. Երգաձայնական բաց կոկորդային հնչիւն, աւելի փափուկ քան խ, որ արտասանվում է կոկորդի ձայնական ճեղքը (հագագը) նեղացնելով։

⨀հին նշանակութիւն 3. Իբրև թուանշան՝ նշանակում էր 70։
‣ է-հոյ-չա-ւիւն (7, 70, 700, 7000)։

    4. Հոգեւորականների յատուկ անուններից առաջ՝ միջակէտով գործ է ածվում իբրև կրճատումն Հայր բառի։
‣ Հ. Արսէն Կոմիտաս Բագրատունի։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 1155
Новинка
(beta)
1. ԲԱՀ բահի (բահից, և բահու)
գոյական Ձեռքի գործիք՝ տափակ, լայն, դէպի ծայրը սրվող երկաթից, կոթով և ականջով, որ գործ է ածվում հողը փորելու և հողը դէն շպրտելու։
‣ Բահը վերցրեց գնաց բանջարանոցում աշխատելու։
‣ Մի երկու բահ այստեղ զարկ։
‣ Գնա բահը բե՛ր, արխը մաքրենք։

Բաղադրեալ Բայեր
＋գաւառական բառ Բահի տալ
չէզոք բայ, ներգործական բայ Բահով աշխատել, բահել։

Դարձուածքներ
Բահի ականջ
գոյական Փայտի փոքր ձող, որ անց են կացնում կոթի մէջ, նրան ուղղահայեաց, և որի վրայ խփում կամ յենվում են ոտով, որպէսզի բահի սայրը խոր խրվի հողի մէջ։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 341
Новинка
(beta)
2. ＋գաւառական բառ ԲԱՀ
գոյական Հոսող ջրի քանակութեան չափ. այնքան ջուր, որ կարող է անցնել մի բահի խորութեամբ և լայնքով կտրված արխով, նորմալ չափով՝ 15 քառակուսի վերշոկ, մօտ 300 քառակուսի սանտիմետր կենդանի հատածով։
‣ Երկու գիւղը միասին մի բահ ջուր ստացան։
‣ Խնդիր են տուել, որ գետից երկու բահ ջուր հանեն իրանց արտերի համար։

(ասվում է նաեւ բաշ)։


3. ԲԱ՜Հ
միջարկութիւն Զարմանքի բացագանչութիւն մի անակնկալ՝ լաւ կամ վատ բան լսելիս կամ հանդիպելիս. բա՜, վա՜։
‣ Բա՜հ, այդ ի՞նչ է պատահել որ պառկած էք։
‣ Երէկ նա իրան սնանկ յայտարարեց. ―Բա՜հ։
‣ Բա՜հ, քո տունը չքանդվի, ինչո՞ւ վաղ չասացիր։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 342
Новинка
(beta)
ԲԱ
շաղկապ
    1. եթէ, թէ, որ.

մակբայ
    2. արդարեւ, անշուշտ, իրաւ որ.

ձայնարկութիւն
    3. բա՜բէ.
    4. պա՛հ (զարմացական բացականչութիւն)։

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 271
Новинка
(beta)
Հ
    1. մեր այբուբենին տասնըվեցերորդ տառը եւ տասնըմէկերորդ բաղաձայնը, որ երգաձայնական բաց կոկորդային՝ հագագային հնչիւն ունի, աւելի փափուկ քան խ, որ կ՚արտասանուի կոկորդի ձայնական ճեղքը (= հագագը) նեղցնելով.

լեզուաբաններու կարծիքով տառ մը ըլլալէ ասելի թաւացումի նշան մըն է ձայնաւորով սկսող կարգ մը բառերու վրայ.

յունարէն այբուբենը, որուն հետ ընդհանրապէս կը համեմատուի մեր այբուբենը, հ գիրը չունի եւ անոր դերը կը կատարէ տասի՛ա կոչուող սա նշանը (՚), որ կը դրուի յատուկ կամ հասարակ անունի մը սկզբնատառ ձայնաւորին վրայ՝ նոյն թաւ շունչը արտաբերելու համար, ինչ որ H տառը կ՚ընէ լատիներէնի մէջ եւ հ-ն՝ հայերէնի մէջ. անունը հօ.

    2. գլխագիր հ-ն, քովը կէտ (= Հ.), դասական թուական ածական է եւ կը նշանակէ եօթանասուներորդ, իսկ նոտրգիր կամ բոլորգիր կամ շեղագիր հ-ն բացարձակ թուական ածական է եւ կը նշանակէ եօթանասուն.

    3. լծորդ է խ-ի. օրինակ՝
‣ կոհակ=կոխակ, խոյ = հոյ, հաղբք = խաղբք, եւ այլն.

    4. յունարէն սկզբնատառ բի (n) տառը հ-ով փոխանակուած է մեր լեզուին հին բառերուն մէջ. օրինակ՝
‣ բադէր = հայր, եւ այլն.

    5. որոշ բառերու սկիզբը սաստկացուցիչ դեր կը կատարէ. օրինակ՝
‣ հզօր, հպարտ, հմուտ, հլու, հուժկու, եւ այլն.

    6. կան բառեր ալ, որոնք սկզբնատառ հ-ն երբեմն կը պահեն եւ երբեմն ալ առանց անոր կը գործածուին. օրինակ՝
‣ համբառնալ = ամբառնալ, հարբենալ = արբենալ, հսկայ = սկայ, համբարել = ամբարել, հաւատ = աւատ, հանդերձապետ = անդերձապետ, եւ այլն.

    7. որոշ ժողովրդական կամ ռամկօրէն լեզուի բառերուն վրայ անիկա աւելցուած կը գործածուի. օրինակ՝
‣ որթ = հորթ, ունդ = հունտ, ագանիլ = հագնիլ, արբած = հարբած, եւ այլն. համեմատել նաեւ օդ [իք] = հօտ, ոգի = հոգի.

    8. պարսկերէն կամ պահլաւերէն բառերու սկզբնատառ. ֆ-ն հ-ով փոխանակուած է մեր մէջ. օրինակ՝
‣ ֆէրհէնկ = հրահանգ, ֆէրման = հրաման, Ֆրասախ = հրասախ (= փարսախ), ֆրավարտակ = հրովարտակ. ֆրաշա = հրաշք, ֆէրիշտէ = հրեշտակ, ֆրամատար = հրամատար (= հրամանատար), ֆրավարտիկան = Հրոտից (ամիս), ֆրաշոկըրըտի = հրաշակերտ.

    9. բարդուած կրկնաւոր թառերու երկրորդ արմատին հ-ն կը կորսուի ընդհանրապէս. օրինակ՝
‣ հեղ + հեղ = հեղեղ, հեծ + հեծ = հեծեծել, եւ այլն.

    10. հարկանել եւ հատանել բայերու արմատով բարդուած բառերու մէջ ալ հ-ն ինկած կը տեսնենք. օրինակ՝
‣ փողար = փողհար = փողահար, փայտատ = փայտհատ = փայտահատ, եւ այլն.

    11. սովորաբար երկու նոյն ձայւանորներու միջեւ հ կ՚ասելցուի. օրինակ՝
‣ Աբրա՛ամ = Աբրահամ, գեհեն, գեհեան, եւ այլն, ինչպէս նոյն դերը կը կատարեն նաեւ յ եւ ւ տառերը Միքայէլ եւ Աւովդ եւ ասոնց նման անուններու, տառադարձութեան մէջ:

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 1094
Новинка
(beta)
ԲԱՀ
գոյական
    1. հողը փորելու ձեռքի գործիք երկար փայտէ կոթով.
    2. հոսող ջուրի քանակութեան չափ, որ կրնայ անցնիլ բահով բացուած նրբուղիի մէջէն.

ձայնարկութիւն
    3. (վրան երկար), բա՜, վա՜, եա՜, ի՜նչ կ'ըսես, զարմանալի՜:

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 290
Новинка
(beta)

Похожие слова
բա-յ
պա-հ
Найти слово "բա-հ" также в следующих словарях

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Наири. Армянский cловарь содержит 17 718 главных слов
The site has 144 dictionaries and 3 books.
Русский
Նայիրի / Nayiri.com