Армянская проверка орфографии
загрузить HySpell сейчас
 Словарь
ԲԱՅ
գոյական ընել կամ ըլլալ ցուցնող խոնարհելի բառեր։

Источник: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): стр. 59
Новинка
⨀հին բառ 1. ԲԱՅ [Բամ՚ի սահմանական եզակի երրորդ դէմք, համեմատել Բամ 1]
Մասնիկ որ դրվում էր ուղղակի յաւելեալ նախադասութիւններից առաջ. ասում է, կօսէ թէ:


⨀հին բառ 2. ԲԱՅ (ի, ից)
գոյական Գազանների՝ յատկապէս արջի որջ, որտեղ նա ձմեռն անց է կացնում քնափութեան մէջ։

Համեմատել Բայոց։


3. ԲԱՅ ի (ից)
գոյական
⨀հին նշանակութիւն 1. Արտասանված խօսք, բան։

⨀հին նշանակութիւն 2. Որեւէ բառ։

Դարձուածքներ
⨀հին բառ Բայ բան
գոյական Դատարկ խօսք, շաղփաղփութիւն։

    3. (Քերականական) Մասն բանի, որ նշանակում է ընդհանրապէս՝ անել, լինել։
‣ «Տեսնել», «ուտել», «մնալ», «լինել» բայեր են։
‣ Բայերը փոփոխվում են ըստ եղանակի (օրինակ. տեսնում եմ, տեսնեմ, տե՛ս), ըստ ժամանակի (օրինակ. տեսնում եմ, տեսայ, կտեսնեմ), ըստ թուի (օրինակ. տեսնում եմ, տեսնում ենք), ըստ դէմքի (օրինակ. տեսնում եմ, տեսնում ես, տեսնում է)։
‣ Առանց բայի խօսք չի կարող կազմվել։

Տեսակներ
Անդրադարձ բայ
գոյական Որի նշանակած գործողութիւնը փոխադրական է, օրինակ. սիրել մէկին, սիրվել մէկից։

Անցողական բայ
գոյական Որի գործողութիւնը ենթական կատարել է տալիս ուրիշին, օրինակ. պառկեցրի (այսինքն՝ ես այնպէս արի որ նա պառկեց)։

Կրաւորական բայ
գոյական Որի գործողութիւնը կողմնակի առարկայից անցնում է ենթակայի վրայ, օրինակ. Բէլն սպանվեց Հայկից։

Ներգործական բայ
գոյական Որի գործողութիւնը ենթակայից անցնում է կողմնայի առարկայի վրայ, օրինակ. Հայկ սպանեց Բէլին։

Չէզոքական բայ
գոյական Որի նշանակած գործողութիւնը փոխադրական չէ, օրինակ. մնալ, լինել, փախչել։

Անդէմ բայ
գոյական Որ միայն եզակի 3-րդ դէմքով է գործածվում. օրինակ. ցրտեց, անձրեւում է, հարկաւոր է, կարելի է։

Դիմաւոր բայ
գոյական Որ գործ է ածվում երեք դէմքով էլ, օրինակ. գրեցի, գրեցիր, գրեց։

Անկանոն բայ
գոյական Որ խոնարհման ժամանակ շեղվում է սովորական կանոններից, օրինակ. տալիս եմ, տուի, տուր։

Կանոնաւոր բայ
գոյական Որ խոնարհվում է սովորական կանոններով, օրինակ. լսում եմ, լսեցի, լսի՛ր, տեսնում եմ, տեսայ, տե՛ս։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 346
Новинка
(beta)
Ե,
ե,
եչ
գոյական
    1. Հայերէն այբուբենի հինգերորդ տառը և երկրորդ ձայնաւորը։
‣ Գլխաւիր Ե։
‣ Շղագիր ե, շարագիր ե։

    2. Բառերի սկզբում, բաղաձայնից առաջ, գրական լեզւում արտասանվում է ինչպէս սուղ իէ, հին գրութեամբ՝ յե (je), օրինակ. ես = jes, երկու = jerku։

Դրվելով ա՚ից առաջ՝ կազմում է երկբարբառ՝ հին արտասանութեամբ՝ յա, ja, (ինչպէս Հայաստան բառի մէջ յա գրութիւնը), օրինակ. մեծութեան, եար։

⨀հին նշանակութիւն 3. Իբրեւ թուանշան նշանակում է 5։
‣ ե-ծ-շ-ր (5-50-500-5000)։

    4. Թուարկութեան մէջ՝ հինգերորդ։
‣ Գլուխ Ե.։
‣ Գրիգոր Ե.։
‣ Ե. դար։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 570
Новинка
(beta)
ԲԱՅ
գոյական փոփոխական բառ, որ ցոյց կու տայ գոյութիւն, վիճակ կամ գործողութիւն։

Տեսակներ
Էական բայ
գոյական լինել կամ ըլլալ ցոյց կու տայ.

Ներգործական բայ
գոյական որուն ենթական գործողութիւնը կը կատարէ ուրիշի մը վրայ. օրինակ՝
‣ սիրել.

Անցողական բայ
գոյական որուն ենթական գործողութիւնը ուրիշի մը կատարել կու տայ. օրինակ՝
‣ սիրցնել.

Կրաւորական բայ
գոյական որուն ենթական գործողութիւնը իր վրայ կը կրէ՝ ուրիշի մը կողմէ. օրինակ՝
‣ սիրուիլ.

Չէզոք բայ
գոյական որուն գործողութիւնը ուրիշի մը վրայ չի կատարուիր, այլ կը մնայ ենթակային վրայ. օրինակ՝
‣ վազել.

Փոխադարձ բայ
գոյական գործողութիւնը կը կատարուի երկու հոգիի միջեւ. օրինակ՝
‣ գգուըտիլ.

Անդրադարձ բայ
գոյական որ թէեւ յաճախ կրաւորականի ձեւ ունի, բայց տէր բային գործողութիւնը փոխանակ ուրիշէ մը կրելու, ինք իր վրայ կը կատարէ, օրինակ՝
‣ հագուիլ:

Անդէմ բայ
գոյական միայն եզակի Գ. դէմքը կը գործածուի. օրինակ՝
‣ պէտք չէ։

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 293
Новинка
(beta)
Ե
    1. մեր այբուբենին հինգերորդ տառը եւ. երկրորդ ձայնաւորը. անունը եէչ. բառին սկիզբը կը կարդացուի երկբարբառի մը արժէքով (= յե. օրինակ՝ երջանիկ. ա-ի հետ կը կազմէ երկբարբառ = եա. բառամէջի ե-ը լծորդ է է-ի. օրինակ՝ սէր = սեր, = մէզ, վէր[f]= վեր. հին ատեն ե եւ է անշուշտ ունեցած են յստակ զանազանութիւն, որ հիմա չունին.

    2. գլխագիր ե-ը, քովը կէտ (= Ե.), դասական թուական ածական է եւ կը նշանակէ հինգերորդ, իսկ նոտրգիր կամ բոլորգիր կամ շեղագիր ե-ը բացարձակ թուական ածական է եւ կը նշանակէ հինգ.

    3. բարդութեան մէջ կը գործածուի իբրեւ յօդակապ, երբ նախորդ բառը ի-ով վերջացած է, եւ կը նկատուի իբրեւ սղումը իա-ի. օրինակ՝
‣ ոսկի + մայր = ոսկեմայր՝ իբր ոսկիամայր. իսկ է-ի կը փոխուի, երբ երկրորդ բառը ձայնաւորով սկսի. օրինակ՝
‣ ոսկի + օղ = ոսկէօղ.

    4. եղ վերջաւորող քանի մը բառերու մէջ, ուր եղ-ը գովական (Ֆրանսերէն laudatif) մասնիկը չէ (օրինակ՝ հանճարեղ, ընչեղ, զօրեղ), ե-ը փոխուած կը տեսնենք ի-ի. օրինակ՝
‣ շառաշեղ = շառաշիղ, շառաւեղ = շառաւիղ, տաշեղ = տաշիղ.

    5. այ երկբարբառը ե-ի կը փոխուի ինչ-ինչ բառերու մէջ. օրինակ՝
‣ գայլիկոն = գելիկոն, հայթայթանք = հեթեթանք.

    6. ր սկզբնատառով փոխառիկ բառերու առաջեւ ե գիրը կ՚աւելցուի իբրեւ նեցուկ կամ յառաջադիր. օրինակ՝
‣ (հետեւեալ պարսկերէն բառերուն մէջ, համաձայն իրենց նշանակութեան) րէկ = երակ, րէմ = երամ, րան = երանք, րէնկ = երանգ, րէսթէ = երաստ, եւայլն:

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 531
Новинка
(beta)

Похожие слова
բա-յ
Найти слово "բայ-ե" также в следующих словарях

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Наири. Армянский cловарь содержит 17 718 главных слов
The site has 144 dictionaries and 3 books.
Русский
Նայիրի / Nayiri.com