Армянский словарь - Սուտ-կամ

Армянская проверка орфографии

загрузить HySpell сейчас

Nayiri

Армянский Arm | Армянско-Английский Arm-Eng | Англо - Армянский Eng-Arm | Армяно-французский Arm-Fre | Французско-Армянский Fre-Arm

Словарь

ՍՈՒՏ

ածական
1. ստայօդ, յերիւրածոյ, պատիր, ստապատիր, անհիմն, անճիշդ, սխալ, ծուռ, կեղծ, խաբուսիկ։
2. պիտակ։

ՍՈՒՏ

գոյական ստութիւն, ստախօսութիւն, խաբէութիւն, կեղծիք։

Источник: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): стр. 455

Новинка

ԿԱՄՔ

գոյական
    1. (բարի՝) կամեցողութիւն, յօժարութիւն։
    2. (չար՝) չկամութիւն։
    3. (վերջին՝) կտակ։
    4. (թոյլ՝) կամէութիւն։

Դարձուածքներ

կամքէ զուրկ

կամազուրկ, անողնայար, մեղկ, կնատ։

կամքի տէր

հաստատակամ, հաստատամիտ։

Источник: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): стр. 219

Новинка

2. ԿԱՄ կամի կմ կամնի

գոյական Երկրագործական գործիք. 1,5 մետր երկայնութեամբ, կէս մետր լայնութեամբ տախտակ, տակը, երկայնքին սուր-սուր գայլախազներ կամ երկաթեայ շեղբեր հագցրած, որին եզներ լծելով շրջեցնում են կալում և որանը մանրում։

Բաղադրեալ Բայեր

Դարձուածքներ

＋գաւառական բառ Սուտ-կամ

գոյական 3 տարեկան արջառ, որ նոր է կամի լծվում, կալեկ։

＋գաւառական բառ Ղորթ-կամ

գոյական 4 տարեկան արջառ (եզ), իսկական լծելու դարձած։

1. ԿԱՄ (արմատ Կամել՚ի)

գոյական Տե՛ս Կամք։

Պատահում է բարդութիւնների մէջ՝

‣ բարեկամ, կամակատար ևն։

3. ԿԱՄ կացի, կա՛ց

չէզոք բայ
1. Տե՛ս Կենալ։
2. Տե՛ս Կանանալ։

4. ԿԱՄ [իբրև հրամայական եղանակ Կամել՚ի]

շաղկապ
1. Կապում է մի քանի բառ կամ նախադասութիւն իբրև երկընտրանք, թողնելով մէկի կամքին, ընտրելու մէկը կամ միւսը։

‣ Վերցրու տունը կամ այգին, (= կամենաս տունը, կամենաս այգին)։
‣ Կա՛մ մեծ, կա՛մ փոքր, կամ խելօք, կա՛մ անխելք － բոլորը մէկ է (= թէկուզ… թէկուզ…)։
‣ Գնա դասերդ պատրաստիր, կամ ե՛կ, ինձ օգնիր։

2. Կապում է մի քանի բառ կամ նախադասութիւն առանց երկընտրանքի (կամեցողութեան), նշանակելով նրանցից մէկն ու մէկի հնարաւորութիւնը։

‣ Երկուսից մէկը － կա՛մ նամակս է կորել, կամ նա քաղաքից բացակայ է։
‣ Հայրն է ուղարկել կամ մայրը։
‣ Այսօր կամ վաղը կգայ։

3. Կապում է մի քանի բառ կամ նախադասութիւն՝ իբրև իրար հաւասարազօր. այլապէս, ուրիշ խօսքերով ասած։

‣ Սեւանի լիճը կամ Գեղամայ ծովը քաղցր ջուր ունի։
‣ Նա այս որոշման չհամաձայնեց, կամ, ինչպէս ասում են, առանձին կարծիքի մնաց։

(Հարցական խօսքերի մէջ կամ՚ը փոխարինվում է թէ՚ով 1 և 2 նշանակութեամբ)։

‣ Տո՞ւնը կվերցնես թէ այգին։
‣ Հա՞յրն է ուղարկել թէ մայրը։

Դարձուածքներ

շաղկապ
1. Կամ։
2. Կամ թէ չէ։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 1006

Новинка

(beta)

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 2012

Новинка

(beta)

5. ԿԱՄ

գոյական Տե՛ս Կոփար։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 1007

Новинка

(beta)

ԿԱՄՔ (կամաց, յոգնակի), կամքի, կամքեր

(պահլաւերէն պարսկերէն kam, կամք, ցանկութիւն)

գոյական
1. Հոգեկան կարողութիւն՝ վճռելու այս կամ այն անել, այսպէս կամ այնպէս անել։

‣ Կամքը արդեօք ազատ անձնիշխա՞ն է։
‣ Արեան շրջանադարձութիւնը կախում չունի մեր կամքից։

2. Այս կարողութեան արտայայտութիւնը, գործադրութիւնը։

‣ Խնդրեցինք որ իւր կամքը գրաւոր յայտնէ։
‣ Ո՞վ կհամարձակի նրա կամքին հակառակ գնալ։

3. Տոկունութիւն՝ հաստատութիւն կամեցողութեան մէջ։

‣ Աննկուն կամք։
‣ Ուժեղ կամքի տէր։
‣ Երկաթի կամք ունի։
‣ Թոյլ կամքի տէր։

4. Ցանկութիւն, բաղձանք։

‣ Ձեր հօր կամքն այն էր, որ իւր հետ ապրէիք։
‣ Նա կամք ունի ձեր աղջիկն ուզելու։

5. Հաճութիւն, բարեհաճութիւն, համաձայնութիւն։

‣ Թող ձեր կամքը լինի։
‣ Նա իւր կամքով այդ արաւ։

6. Քմահաճոյք, բարք (2), քէֆ։

‣ Իւր ամեն մի կամքն ուզում է առաջ տանել։
‣ Իմ կամքս այսպէս է ուզում։

7. Տրամադրութիւն, դիտաւորութիւն։

‣ Նրա կամքը մէկ իմացէք։
‣ Կարծեմ շատ էլ նրա կամքովը չեղաւ։

Ածանցական Բառեր

մակբայ Տե՛ս Իւր տեղում։

⨀հին բառ Կամօք

մակբայ Կամքով, դիտմամբ։

‣ Կամօք կոյր է ձեւանում։

Բաղադրեալ Բայեր

Կամք ունենալ, Կամք չունենալ

չէզոք բայ Տրամադիր լինել՝ չլինել։

‣ Երեւում է, նա կամք չունի մեզ հետ գործելու։

Կամքին թողնել

ներգործական բայ Չստիպել, թոյլ տալ որ վարուի՝ ինչպէս ինքն է ուզում։

‣ Իւր կամքին թողէք, ինչ ուզում է թող ուտէ։

Կամքովը գնալ, Կամքովը վարուել

չէզոք բայ Անել՝ ինչպէս նա է ուզում։

Դարձուածքներ

Ըստ կամի

մակբայ Իւր կամքով, ինչպէս ինքը կամենայ, ըստ իւր հաճոյքի։

‣ Նա կարող է գնալ կամ չգնալ ըստ կամի։

⨀հին բառ Ակամայ կամօք

մակբայ Կամայ թէ ակամայ, յակամայից, ճարահատեալից։

Քո կամքից է կախված

Ինչպէս դու կամենաս՝ այնպէս կլինի։

‣ Մեր գնալ կամ չգնալը քո կամքից է կախված։

Առածներ

Որտեղ կամք՝ այնտեղ ճանապարհ

Ուժեղ կամքով կարելի է դժուարութիւններ յաղթել։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 1010

Новинка

(beta)

⨀հին բառ ԿԱՄՆ

գոյական Տե՛ս Կամ (2) (երկրագործական գործիք)։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 1009

Новинка

(beta)

ՍՈՒՏ

ածական
    1. ճշմարտութեան հակառակ. անընդունելի, սխալ.
    2. իրականութեան հակառակ, իրապէս տեղի չունեցած՝ գոյութիւն չունեցած.
    3. մտացածին, երեւակայական.
    4. ցոյցի համար եղած. կեղծ, ոչ-իսկական.
    5. մոլորական, մոլորեցնող.
    6. արուեստական, արուեստակեալ, շինծու, հնարովի.
    7. կեղծաւոր, խաբող, խաբեբայ.
    8. անհաւատալի, անիրականալի.
    9. ոչ-ուղիղ, խարդախուած.
    10. ստախօս.
    11. անհիմն, փուճ, սնոտի, անիմաստ.

գոյական
    12. ստութիւն, կեղծիք։

Բաղադրեալ Բայեր

Սուտ-բերան մը ըսել

ներգործական բայ ոչ-սրտանց հրաւէր ընել՝ տալ. միայն ձեւի համար հրաւէրի խօսքեր ըսել։

Սուտ դուրս գալ

չէզոք բայ
    1. չիրականանալ.
    2. ճիշդ չըլլալ.
    3. ոչ-արդար՝ ոչ-իրաւացի ըլլալ։

Սուտ ելլել

չէզոք բայ սուտ ըլլալը յայտնուիլ՝ հաստատուիլ:

Սուտ խաբել

ներգործական բայ ստել, կլլեցնել։

Սուտ մը փախցնել

ներգործական բայ արագօրէն սուտ մը հնարել։

Սուտը բռնել

ներգործական բայ սուտը հաստատել եւ ենթակային երեսին տալ։

Սուտը բռնուիլ

կրաւորական բայ սուտը հաստատուիլ։

Սուտը հանել

ներգործական բայ սուտը երեւան հանել՝ գտնել։

Դարձուածքներ

Պոչաւոր սուտ

ակնյայտնի սուտ, ամբողջովին անհաւատալի բան:

Սուտ ճգնաւոր

արտաքնապէս բարեպաշտ եւ առաքինի, բայց իրողապէս խաբեբայ:

Սուտ Քրիստոս

խաբեբայ, կեղծաւոր։

Սուտի պարկ, սուտ տոպրակ

շատ սուտ խօսող, ծանօթ ստախօս։

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 2149

Новинка

(beta)

ԿԱՄ

գոյական
    1. արմատ կամիլ՝ կամենալ բայերու.

    2. կամք.

    3. երկրագործական գործիք՝ զոր եզներ կը քաշեն կալին վրայէն՝ ցորենին որաները մանրելու համար.

    4. (Յունարէն) յունարէն այբուբենին երրորդ տառը, կամ, կամմա, ղամմա.

    5. (Ֆրանսերէն gamme) եւրոպական երաժշտութեան ութ ձայնանիշերու՝ ձայներու (Ֆրանսերէն note = նօթա) բնական շարքը՝ ձայնաշարը. օրինակ՝

‣ տօ, րէ, մի, ֆա, սօլ, լա, սի, տօ.

էական բայ չէզոք բայ
6. ըլլալ, ներկայ ըլլալ, կենալ, ապրիլ, գոյութիւն ունենալ. օրինակ՝

‣ կամ, կաս, կայ.

շաղկապ
7. ա) այլ խօսքով, այլ ձեւով, (այսինքն)՝ որ հաւասարազօր բառեր կամ նախադասութիւններ իրարու կը կապէ՝ կը շաղկապէ. օրինակ՝

‣ Աեւանայ կամ Գեղամայ ծով.

բ) երկուքէն մէկը՝ որ երկընտրանք կ'արտայայտէ, օրինակ՝

‣ վաղը կամ միւս օր.

գ) թէ՝ որ հարցական խօսքերու մէջ կամ-ը կը փոխարինէ. օրինակ՝

‣ ա՞յս կ'ուզես կամ այդ.

դ) յստակ հակադրութեան համար կը գործածուի կա՛մ... կամ ձեւը՝ ըսել ուզելով թէ ուրիշ ելք՝ հնարաւորութիւն չկայ. օրինակ՝

‣ կա՛մ դուն՝ կամ ես.

‣ նստինք սպասենք մինչեւ որ վերադառնան, կամ թէ չէ (կամ թէ) ելլենք երթանք:

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 948

Новинка

(beta)

ԿԱՄՔ

(Պահլաւերէն - Պարսկերէն kam = կամք, ցանկութիւն)

գոյական
    1. հոգեկան՝ իմացական կարողութիւն, բարոյական տոկունութիւն՝ զօրութիւն՝ վճռակամութիւն՝ բան մը վճռելու.
    2. առնուած որոշումի՝ վճիռի գործադրութիւն՝ գործադրում՝ իրագործում.
    3. ուզելը՝ ուզուածը, ցանկութիւն, փափաք, բաղձանք.
    4. հաճութիւն, հաւանութիւն, յօժարութիւն, համաձայնութիւն, կամեցողութիւն՝ ընդառաջելու բանի մը.
    5. քմահաճոյք, քմայք, բարք.
    6. տրամադրութիւն, դիտաւորութիւն, մտադրութիւն.
    7. կորով, եռանդ.
    8. հրաման, պատգամ, պատուէր, թելադրութիւն, թելադրանք, առաջարկ, խրատ, ցուցմունք։

Բաղադրեալ Բայեր

կամք ունենալ

չէզոք բայ կամիլ՝ կամենալ.

կամք չունենալ

չէզոք բայ չկամիլ՝ չկամենալ.

կամքը առնել

ներգործական բայ համաձայնութիւնը՝ հաւանութիւնը առնել, հաճեցնել.

կամքը կատարել

ներգործական բայ
1. ուզածը ընել,
2. ենթարկուիլ.

կամքը շինել

ներգործական բայ համոզել.

կամքին թողուլ

ներգործական բայ չստիպել.

մէկուն կամքովը շարժիլ, մէկուն կամքովը վարուիլ

ներգործական բայ անոր ուզածին համաձայն ընել։

Դարձուածքներ

ըստ կամի

ինչպէս ինքը կը կամի՝ կը կամենայ.

ուր կամք՝ այնտեղ ճանապարհ՝ կամ՝ կամքին առջեւ լեռներն անգամ կը հալին

ուժեղ կամքով ամէն դժուարութիւն կը հարթուի.

իր կամքէն կախուած է

իրմով կը լրանայ ամէն բան.

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 952

Новинка

(beta)

Найти слово "Սուտ-կամ" также в следующих словарях

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

(1976) Новинка Հայոց լեզվի հանգաբառարան

Word Structural

(2014) Դպրոցական բառակազմական բառարան

Etymological

(2010) Հայերեն ստուգաբանական բառարան
(2010) Հին հայերենի վերջածանցների ծագումը - [Հայերեն ստուգաբանական բառարան]
(2004) Հայերէն ստուգաբանական առձեռն բառարան
(1995) Մեր արմատները նոր լոյսի տակ
(1926) Հայերէն արմատական բառարան

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

(2009) Միջին հայերենի բառարան

Early Modern Armenian

(2014) Նորահայտ բառեր վաղաշխարհաբարյան աղբյուրներում

Foreign word

Names

(2010) Հայոց ազգանունների բառարան
(2005) Новинка Ծածկանուններ (հայերեն և հայատառ) հայոց պարբերական մամուլում և գրականության մեջ - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
(2005) Новинка Ծածկանուններ ձեռագիր և խմորատիպ մամուլում (Հայերեն և հայատառ) - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
(2005) Новинка Հեղինակներ - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
(1973) Новинка Կենսագրական բառարան (հայ մշակույթի գործիչներ)
(1968) Արական Անձնանուններ - [Հայոց լեզուի նոր բառարան]
(1968) Իգական Անձնանուններ - [Հայոց լեզուի նոր բառարան]
(1942) Հայոց անձնանունների բառարան

Place names

(2011) Տարածված աշխարհագրական տեղանունների ցանկ - [Արեւմտահայերէն-արեւելահայերէն նոր բառարան]
(1986) Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան

Plant names

Specialized

(2015) Հայկական խոհանոցի բառարան
(2013) Новинка Ֆիզիոլոգիական տերմինների հայերեն-անգլերեն-ռուսերեն բառարան-տեղեկատու
(1987) Հայերենագիտական բառարան
(1979) Տէրունի տօներ - [Ծիսական Բառարան]
(1979) Եկեղեցական իրեղէններ եւ նիւթական առարկաներ - [Ծիսական Բառարան]
(1975) Լեզվաբանական բառարան

Abbreviations

(2021) Новинка Տառային հապավումներ - [Նոր բառեր. Զ պրակ]
(2020) Новинка Տառային հապավումներ - [Նոր բառեր. Ե պրակ]
(2007) Հայերենում գործածվող տառային հապավումների բառարան
(1996) Հապավումներ - [Նոր բառերի բացատրական բառարան]