Армянская проверка орфографии
загрузить HySpell сейчас
 Morphology

Matching Word Forms

մահ → մահ
 Словарь
մահ գոյական Կեանքի վերջ, անշնչացում, վախճան * անէացում, անկենդանութիւն, մեռելութիւն:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 282։


ՄԱՀ
գոյական
    1. կեանքի վախճան։
    2. բնաջնջում։
    3. կործանում։

Источник: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): стр. 319
Новинка
ՄԱՀ մահի, մահուան (և մահու, մահք, մահունք)
գոյական
    1. Կեանքի բոլոր գործունէութիւնների վերջնական դադարումը գործարանաւոր մարմնի մէջ։
‣ Մահը անխուսափելի է բոլոր գործարանաւոր մարմինների համար, թէ՛ մարդկանց, թէ՛ կենդանիներին և թէ բոյսերին։
‣ «Մահը մերն է, մենք մահինը»։
‣ «Ամենայն տեղ մահը մի է, Մարդ մի անգամ պիտ մեռնի»։
‣ («Մահ ոչ իմացեալ՝ մահ է. մահ իմացեալ՝ անմահութիւն է»)։

    2. Սպանութիւն, անձնասպանութիւն։
‣ Այդ վրէժխնդրութիւնը տարիներ է տեւում, մէկի կամ միւսի մահով կվերջանայ։
‣ Նա մահով վերջ դրեց իւր անտանելի տանջանքներին։

    3. Սպանելու դատավճիռ։
‣ Նրան դատարանը դատապարտեց մահուան՝ կախաղանով։
‣ Գիտեմ, այս ոճիրի համար ինձ մահ է սպասում։

    4. Սրածութիւն, կոտորած։
‣ Նրա սուրը մահ էր սփռում ամեն կողմ։
‣ Մահ և դժոխք էր մեր շուրջը։

    5. Համաճարակ սուր հիւանդութիւն, ժանտախտ ևն։
‣ Նա մեծ մահի տարին է ծնվել։
‣ Տաւարի մէջ մահ է ընկել, հնձում է։

Նմանութեամբ
    6. Վերջ, կործանում, դադարում։
‣ Այդ պետութեան մահը մօտ է։
‣ Պատերազմը մահ է առեւտրի համար։

    7. Տանջանք, տագնապ։
‣ Կատուին խաղ է, մկին մահ է (ասացուած)։
‣ Այնպէս սարսափեցի, կարծես թէ մահս տեսայ։

    8. Մեծ ամօթ, խայտառակութիւն։
‣ Նրանից պարտութիւն կրելը մահ է ինձ համար։

    9. Այլաբանական պատկեր, որ մարմնացնում է մահը՝ իբրեւ կեանքին վերջ դնող ոյժ և ներկայացնվում է զանազան եղանակներով, սովորաբար՝ իբրեւ մի մարդկային կմախք, որ ուսին կրում է գերանդի։
‣ Թունաւոր դեղերի սրուակների վրայ մահ են նկարում։

Տեսակներ
Կարծեցեալ մահ, Առերեւոյթ մահ
գոյական Երբ մարդը մեռած չէ, այլ ենթարկված է մահանման քնի, որից յետոյ կարող է զարթել։

Բարոյական մահ
գոյական Երբ մէկը վատ արարմունքի հետեւանքով հասարակութեան աչքում կորցնում է բարի անունը, պատուազուրկ է դառնում։

Բաղադրեալ Բայեր
Մահուան դուռը հասնել
չէզոք բայ Մահամերձ լինել, կեանքը մազից կախված լինել։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 1388
Новинка
(beta)
ՄԱՀ
գոյական
    1. մեռնիլը. հոգիին՝ իր մարմնէն բաժանումը. կեանքի վախճան, վախճանում, անշնչութիւն, յաւերժական քուն, հանգիստ.
    2. կոտորած, ջարդ, ժանտախտ.
    3. (Փոխաբերական իմաստ) կործանում.
    4. մեծ ցաւ, տառապանք.
    5. մեծ տխրութիւն։

Հակառակը՝ կեանք։

Տեսակներ
— Անակնկալ՝ յանկարծամահ։

— Անցաւ, դիւրին՝ քաղցր մահ, հեշտամահ:

— Արկածով՝ արկածամահ։

— Բռնութեան տակ՝ բռնամահ:

— Թունաւոր կազի պատճառով՝ հեղձամահ:

— Ժանտի պատճառով՝ ժանտամահ:

— Խեղդուելով (հեղուկի, ճնշումի պատճառով)՝ խեղդամահ:

— Ծեծի պատճառով՝ թոպամահ։

— Սովի պատճառով՝ սովամահ։

Բաղադրեալ Բայեր
Մահ տալ
ներգործական բայ մեռնիլ, սպաննուիլ։

Մահը աչքը առնել
չէզոք բայ գործ մը կատարելու համար պատրաստ ըլլալ ամէն զոհաբերութիւն ընելու։

Մահուան դուռը հասնիլ
չէզոք բայ մահամերձ ըլլալ։

Մահուան հասցնել
ներգործական բայ մահամերձ դարձնել:

Դարձուածքներ
Մա՛հը քեզ տանի
մեռնի՛ս։

Մահու կենաց խնդիր (մահուան եւ կեանքի խնդիր)
շատ տագնապալի հարց։

Մահուան գերանդի, մանգաղ
մահ քաղող՝ սփռող (գործիք)։ Գրական պատկեր՝ մահը բնորոշող։

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 1395
Новинка
(beta)
ՅԱՒԵՐԺԱԿԱՆ
ածական
    1. յաւիտենական, մշտնջենական. մշտատեւ.

    2. անանցական, անանց, յարակայուն, յարակայ, անմոռաց, անմոռանալի, անմահ. օրինակ՝
‣ յաւերժական սէր։

Յարակից Բառեր
— Յաւերժական քուն՝ մահ:

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 1622
Новинка
(beta)
ՆԻՆՋ
գոյական
    1. քունին նախորդող թմրութիւն. կիսաքուն վիճակ.
    2. քուն, նիրհ.
    3. (Փոխաբերական իմաստ) անդորր, խաղաղութիւն.
    4. (Փոխաբերական իմաստ) թմրութիւն։

Տեսակներ
— Թեթեւ՝ մրափ.

— վերջին՝ մահ։

Արմատ ննջել բայի։

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 1704
Новинка
(beta)
ՎԱԽՃԱՆ
գոյական
    1. այն բանը, որուն համար բան մը գոյ է կամ կը կատարուի. նպատակ՝ դիտաւորութիւն, որուն ուղղուած է ձգտում մը.
    2. վերջ, աւարտ, կատարած.
    3. կեանքի վերջ, մահ.
    4. աւարտային մաս՝ պահ.
    5. ելք, վերջաւորութիւն, յանգում.
    6. հետեւանք, արդիւնք։

Տեսակներ
— Աշխարհի՝ կատարած։

— Արգելքի մը՝ բարձում:

— Գործի մը (յաջող)՝ լրում, կատարում, պսակում։

— Ժողովի՝ հանդէսի՝ միջադէպի՝ փակում:

— Խնդիրի մը՝ լուծում:

— Կեանքի՝ մահ։

— Պատարագի՝ աւարտ։

— Վէպի մը՝ ելք, յանգում, վերջ։

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 2185
Новинка
(beta)
ՔՈՒՆ
գոյական
    1. հանգիստ՝ որուն միջոցին՝ ընթացքին, կը դադրի կենդանի էակներու կամաւոր գործունէութիւնը եւ գիտակցութիւնը, իսկ ոչ-կամաւոր գործունէութիւնը կը դանդաղի. նիրհ, նինջ, մրափ (թեթեւ).
    2. քնանալու մեծ պահանջ՝ ցանկութիւն.
    3. կարգ մը կաթնասուններու, տարուան որոշ շրջաններուն, շատ նուազած կենսագործութեան՝ գոյութեան վիճակը.
    4. շերամի որդի, ինչպէս նաեւ շատ միջատներու մաշկի՝ խորխի փոփոխութեան շրջանին անշարժանալը.
    5. (Փոխաբերական իմաստ) անգործունէութիւն, թմրութիւն.
    6. (Փոխաբերական իմաստ) անդորրութիւն, խաղաղութիւն.
    7. (Փոխաբերական իմաստ) կեանքի մոլութիւններուն՝ սեռային հարցերուն տակաւին անտեղեակ՝ անգիտակ վիճակ.
    8. (Փոխաբերական իմաստ) մահ.

ածական
    9. քունի մէջ գտնուող. քնացած։

Տեսակներ
— Երեխայի՝ 1. նանիկ. 2. մշիկ-մշիկ քուն։

— Երկարաթմփիր՝ քնափութիւն, մահաքուն:

— Թեթեւ՝ մրափ։

— Խոր՝ ադամաքուն։

— Կէս՝ կիսատ՝ կիսաքուն։

— Մեծ՝ մահ, վախճան:

— Յաւիտենական՝ մահ, վախճան:

— Սուտ՝ աղուեսաքուն, հաւքուն, հաւաքուն, կատուաքուն, արջաքուն։

Բաղադրեալ Բայեր
Քուն բերել
ներգործական բայ քնանալու պահանջ յառաջացնել. քնացնել։

Քուն չունենալ
չէզոք բայ չկարենալ քնանալ, քունը կորսնցնել:

Քուն քաշել
չէզոք բայ
    1. լաւ՝ խորունկ քնանալ.
    2. հանգստանալ, հանդարտիլ, քունը առնել։

Քունը աչքէն կաթիլ, Քունը աչքերէն կաթիլ
չէզոք բայ քունը շատ եկած ըլլալ, քնանալու մեծ՝ զօրաւոր պահանջ զգալ, քունը տանիլ։

Քունը առնել
չէզոք բայ
    1. քնանալու՝ քունի պահանջը ամբողջութեամբ գոհացնել.
    2. բաւարար չափով քնանալէ ետք՝ այլեւս քունի պէտք չունենալ՝ քուն չունենալ.
    3. հանդարտիլ, հանգստանալ։

Քունը գալ
չէզոք բայ քնանալու պահանջ զգալ։

Քունը դնել
չէզոք բայ ինքզինք քնացած ձեւացնել։

Քունը թափ տալ
չէզոք բայ քնանալու պահանջը վանել։

Քունը ծախել
չէզոք բայ քնանալու փոխարէն ժամանակ անցընել՝ աշխատելով կամ վատնելով։

Քունը կոտրել
չէզոք բայ քնանալու սաստիկ պահանջը մեղմացնել՝ քիչ մը քուն քաշելով:

Քունը կորսուիլ
չէզոք բայ
    1. որեւէ պատճառով չկարենալ քնանալ.
    2. մտատանջութիւններու՝ մտահոգութիւններու մէջ ըլլալ։

Քունը կտրել
չէզոք բայ թոյլ չտալ որ քնանայ, քունը խլել։

Քունը տանիլ
չէզոք բայ
    1. քնանալու պահանջ զգալ.
    2. կարողանալ քնանալ.
    3. անզգալաբար քնանալ երկար աստեն՝ ժամանակ.
    4. պատահաբար քնանալ՝ առանց քնանալու, մտադրութիւն ունենալու:

Քունը փախչիլ
չէզոք բայ Տե՛ս Քունը կորսուիլ:

Քունի դնել
ներգործական բայ քնացնել։

Քունի մտնել
չէզոք բայ քնանալ։

Քունով անցընել
չէզոք բայ
    1. երկար ատեն քնանալ.
    2. անհոգ վիճակի մէջ ըլլալ։

Դարձուածքներ
Դուն՝ քուն, բախտդ՝ արթուն
    1. անհոգ՝ ապուշ մարդ.
    2. առանց բան մը ընելուն բախտ ունեցող՝ մեծ շահ մը ապահովող. լաւ լուր մը անակնկալօրէն առնող։

Քունը աչքերուն
քնաթաթախ:

Քունը գլուխը, Քունը գլխին
    1. քնաթաթախ, կէս քուն ըլլալ.
    2. դեռ քունը առած՝ կշտացած չըլլալ:

Քունը քուն կը բերէ
    1. մէկուն քնանալը մեր ներկայութեան՝ քունի պահանջ կը յառաջացնէ մեր մէջ.
    2. ո՛րքան քնանանք, ա՛յնքան տակաւին քունի պահանջ կը զգանք։

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 2438
Новинка
(beta)

Похожие слова
նայ
 Usage beta 544 citations 

Usage of matching Word Forms

Usage of matching Lexemes

Найти слово "Մահ" также в следующих словарях

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Наири. Армянский cловарь содержит 17 718 главных слов
The site has 144 dictionaries and 3 books.
Русский
Նայիրի / Nayiri.com