Армянская проверка орфографии
загрузить HySpell сейчас
 Словарь
ՁԱԳ
գոյական
    1. կենդանիներու փոքրիկը։
    2. (կովի՝) հորթ։
    3. (գոմէշի՝) գխատակ, պլէճ։
    4. (էգը՝) աւարեկ։
    5. (ձիու՝) մտրուկ։
    6. (իշու՝) քուռակ։
    7. (ոչխարի՝) բուծ, գառնուկ։
    8. (այծի՝) ուլ։
    9. (այծի միամեայ՝) ամիկ։
    10. (այծի էգ՝) ալոչ։
    11. (խոզի՝ կինճի՝) խոճկոր, գոճի։
    12. (կատուի՝) փիսիկ։
    13. (հաւի՝) վառեակ։
    14. (աղաւնիի՝) դոխ, աղաւնեակ։
    15. (լորի՝) լորամարգի։
    16. (մուկի՝) մկնիկ։
    17. (ուղտի՝) կոզռն։
    18. (առիւծի՝ վագրի՝) կորիւն։
    19. (արջի՝) թոժիւն։
    20. (այծեամի՝) այծեմնիկ։
    21. (եղնիկի՝) եղնորթ։
    22. (փիղի՝) փղորդի։
    23. (շան՝ գայլի՝) լակոտ։
    24. (արծիւի՝) արծուաձագ։
    25. (բազէի՝) գաւազ, պիլիկ։
    26. (գորտի՝) շերեփիկ, կրօր, գտէլ։
    27. (ոջիլի՝) մաթիլ, մնիկ։
    28. (ճանճի՝) մուն։
    29. (միսի ճանճի՝) ծետուկ։
    30. (օձի՝ իժի՝) օձակորիւն, իժակորիւն։

Դարձուածքներ
(հաւի) նորածին ձագ
ճուտ։

(հաւի) պարարտ ձագ
շլփօն։

Источник: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): стр. 298
Новинка
ՍԻՒՆ
գոյական
    1. մոյթ, նեցուկ։
    2. կոթող։

Դարձուածքներ
ողնի սիւն
ողնայար, ողնասիւն։

անգլուխ սիւն
կիսասիւն, քարկոթող։

պտուտակաւոր սանդուղներու սիւն
միջնասիւն։

նուրբ սիւնակներէ շրջապատուած սիւն
տրցակասիւն։

Источник: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): стр. 448
Новинка
＋գաւառական բառ ՁԱԳ-ՍԻՒՆ
գոյական
    1. Հիմնական մեծ սեան երկու կողմից դրված մի-մի փոքր սիւն, միեւնոյն խարսխի վրայ և միեւնոյն բարձով։
‣ Ծանրութիւնը մեծ է, մի սիւնը բաւական չէ, ձագ-սիւն տանք երկու կողմից։

    2. Սիւնի հաստատութեան համար նրան իբր նեցուկ շեղակի դրված կիսասիւն։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 1304
Новинка
(beta)
1. ՁԱԳ (ու, ուց)
գոյական
    1. Թռչունի փոքրիկ, նոր դուրս եկած՝ ջահէլ թռչուն։
‣ Աղաւնու ձագ։
‣ Արտուտի ձագ։
‣ Արծուի երկու ձագ բռնեց ու կրթեց։

    2. Փոքր թռչուն, մասնաւորապէս ճնճղուկ։
‣ «Էն առաւօտուն լուսուն Ձայնըն գայ գարնան ձագերուն։ Ա՜յ իմ փոքրիկ ձագեր… Ձագ մի կայ՝ պուլպուլ կասէն»։

    3. Հաւի փոքրիկ, որին թխսամայրը ման է ածում իւր հետ։
‣ Մեր հաւը տասնեւհինգ ձագ հանեց։
‣ Ձագերը յետեւն ածած կլխտալով ման է գալիս։
‣ Ձագերն երբ մեծանում են և սկսում են ինքնագլուխ պտղալ՝ կոչվում են վառեկ։

    4. Ուրիշ կենդանիների փոքրիկներ։
‣ Կատուն ցնկնեց, երեք ձագ բերեց։
‣ Գայլը ձագին սովորեցնում էր որս անել։
‣ Իշու ձագ։ Շան ձագ (հայհոյանքներ)։

    5. Մատակ գոմէշի հորթ, արու կամ էգ։
‣ Ձագը բերէ՛ք, թող ծծէ մօրը։
‣ Ձագերը պառկել էին ջրալի ցեխի մէջ։

    6. Մեղուների պար, որ հին թագուհու հետ դուրս է գալիս մայր փեթակից՝ նոր ընտանիք կազմելու համար։
‣ Այս փեթակն այս տարի երեք անգամ ձագ տուեց։
‣ Ձագը բռնեցինք, նոր փեթակի մէջ տեղաւորեցինք։
‣ Ձագը փախաւ։

Դարձուածքներ
Ձագոց մեղր, Ձագուց մեղր
գոյական Որը պատրաստել է նոր փեթակը և որ շատ յարգի է համարվում։

    7. Մարդու փոքրիկ, մանր երեխայ (իբրև փաղաքշական), կոչական ձագօ՛. գործ են ածում մանաւանդ մամերը՝ պապերը թոռներին կոչելիս։
‣ Խնձորը քեզ չեմ տայ, ձագիս համար եմ պահել։
‣ Ձագօ՛, դու ո՞ւմ տնէն ես։

＋գաւառական նշանակութիւն 8. Զգեստի անութի տակ ձգված կարկատան։
‣ Թեւիդ տակը մաշվել է, ձագ ձգիր։

＋գաւառական նշանակութիւն 9. Այն կտորը, որ ձգում են վարտիքի կամ շալվարի երկու տոտերն իրար միանալու տեղում՝ լայնացնելու համար, կամ, առանց կտորի, լայն՝ կախ ընկած տեղը երկու տոտերի միացած տեղում։
‣ Եռանկիւնի կտորը կոչվում է թումբանի ձագ։
‣ Շալվարիդ ձագը պատռվել է, տուր կարկատեմ։

＋գաւառական նշանակութիւն 10. Պարեգօտի քղանցքի օժանդակ մասը։

＋գաւառական նշանակութիւն 11. Փէշով վերարկու։

＋գաւառական նշանակութիւն 12. Վարակիչ վէրքի գլխաւոր բզուկի մօտերը առաջ եկած մանր բզուկները։
‣ Վէրքը լաւանում է, բայց նոր ձագեր է հանում։

(Այս նշանակութեամբ համեմատել նաեւ Ձագմաճ, Ձագմատ, Ձագ-սիւն)։

＋գաւառական նշանակութիւն 13. (Սնոտիապաշտական) Առասպելական ոգի թռչունի ձեւով, որ մտնում է այն տները, ուր աղի և ջրի երեսները բաց են թողնում, և հայելիով տունը լուսաւորելով՝ խեղդում է տան մէջ եղած երեխային ու փախչում։
‣ Ջրի խուփը ծածկեցէք, թէ չէ ձագը կգայ երեխան կխեղդէ։

(հաւանօրէն՝ Սատանի ձագ կամ Սատանի ճուտ, զգուշանալով սատանայ բառը գործածելուց)։

    14. (Տպարանական) Տպարանական շարուածքի տառեր, որ ձուլվում են մայրերից։
‣ Մայրեր որ ունենանք՝ ձագեր ձուլելը շատ հեշտ է։

Բաղադրեալ Բայեր
Ձագ տալ
չէզոք բայ Մեղուների նոր պար արձակել իւր միջից։
‣ Այս փեթակը մի անգամ ձագ է տուել։
‣ Մեղուապահներն աշխատում են, որ մի փեթակը մի քանի անգամ ձագ չտայ, որպէսզի շատ չթուլանայ։

Դարձուածքներ
⨀հին բառ Ձագի լեզու
գոյական Տե՛ս Ճնճղկի լեզու։

＋գաւառական բառ Ձագի ոսպ, ＋գաւառական բառ Ձագի սիսեռ
գոյական Անորոշ տեսակի լեռնային ուտելի բանջարներ (?)։


✽հազուադէպ բառ 2. ՁԱԳ
գոյական Առաջին ձայնին (ԱՁ), երկրորդ ձայնին (ԲՁ), վառ ձայնին (ԳԿ) և վերջ ձայնին (ԴԿ) պատկանող մի եղանակի անուն։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 1303
Новинка
(beta)
ՍԻՒՆ սեան (սեանց) կմ սիւնի, + սնի
գոյական

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 1985
Новинка
(beta)
ՁԱԳ
գոյական
    1. նոր ծնած թռչուն.

    2. պզտիկ թռչուն.

    3. նորածին կենդանիի ընդհանուր անուն։

Կը նախընտրենք որ ձագ, ձագուկ եզրերը գործածուին կենդանիներու եւ ո՛չ թէ մարդու զաւակներուն համար։ Հետեւաբար՝ աներձագի փոխարէն թելադրելի է աներորդի գործածել։

Տեսակներ
— Աղաւնիի՝ դոխ, աղաւնեակ:

— Աղաւնիի (որձ)՝ վարուժնակ:

— Այծեամի՝ այծեմնիկ։

— Այծի՝ ուլ։

— Այծի (էգ)՝ ալոջ։

— Այծի (միամեայ)՝ ամիկ:

— Առիւծի, վագրի՝ կորիւն։

— Արծիւի՝ արծուաձագ:

— Արջի՝ թոժիւն, քոթոթ։

— Աւանակի՝ քուռակ:

— Բազէի՝ գաւազ, պիլիկ։

— Բորենիի՝ կոռնակ:

— Գոմէշի՝ գխատակ, պլԷճ, գոմշուկ։

— Գորտի՝ շերեփիկ, շերեփուկ, կրօր, գտէլ։

— Եղնիկի՝ եղնորթ:

— Իժի՝ իժակորիւն:

— Իշու, աւանակի՝ քուռակ։

— Լորի՝ լորամարգի։

— Խոզի, կինճի՝ խոճկոր, գոճի։

— Կատուի՝ փիսիկ:

— Կովի՝ հորթուկ, հորթ:

— Հաւի՝ վառեակ:

— Հաւի (նորածին)՝ ճուտ, մժուժ:

— Հաւի (պարարտ)՝ շլփօն:

— Ձիու՝ մտրուկ, ձիաքուռակ։

— Ճանճի՝ մուն։

— Միսի ճանճի՝ ծետուկ:

— Մուկի՝ մկնիկ։

— Շան, գայլի՝ լակոտ:

— Ոչխարի՝ բուծ, գառնուկ։

— Ոջիլի՝ մաթիլ, մնիկ, անիծ։

— Ուղտի՝ կոզռն, կոզռակ, ուղտաձագ։

— Փիղի՝ փղորդի։

— Օձի՝ օձակորիւն, իժակորիւն։

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 1324
Новинка
(beta)
ՍԻՒՆ
գոյական
    1. գետնէն՝ տախտակամածէն դէպի առաստաղ բարձրացող գլանաձեւ գերան, որուն վրայ կը հանգչին առաստաղին գերանները. յենարան, յեցարան, մոյթ, նեցուկ.
    2. միակտուր կամ չափածոյ քարերէ գլանաձեւ բարձր սիւն, խարիսխով, խոյակով եւ այլ զարդերով, որ շինութեան ճակտօնին, կողերուն եւ կտուրներուն իբրեւ յենարան կը ծառայէ.
    3. բաց վայրերու՝ հրապարակներու վրայ բարձրացուած կոթող (ի յիշատակ դէպքի մը՝ անձի մը).
    4. ճամբաներու եզերքին քարէ՝ փայտէ կոթողներ, որոնց վրայ հեռաւորութիւնները կը նշուին.
    5. հեռագրական՝ ելեկտրական ուղղահայեաց ձող.
    6. ընդհանրապէս՝ ցից.
    7. զօրքի՝ մարզիկներու եւ այլնի յաջորդական շարք(շարքեր). զօրասիւն.
    8. ողնաշար, ողնասիւն.
    9. տպագրութեան պարագային՝ մէկ էջի ուղղահայեաց բաժանումներէն իւրաքանչիւրը.
    10. նոյնը մամուլի (թերթեր) պարագային. սիւնակ.
    11. (Փոխաբերական իմաստ) որեւէ բանի (ամպ՝ բոց՝ փոշի եւ այլն) բարձրացող սիւնանման զանգուած.
    12. (Փոխաբերական իմաստ) նեցուկ, յենարան, հովանաւոր, պաշտպան.
    13. սնդիկի՝ ջուրի եւ այլնի մաս որ դրուած է խողովակի մէջ եւ սիւնի ձեւ ունի:

Տեսակներ
— Առանց գլուխի՝ կիսասիւն, քարկոթող։

— Զօրքի՝ զօրասիւն, շարասիւն։

— Ողնի՝ ողնայար, ողնաշար, ողնասիւն։

— Պտուտկաւոր սանդուխներու՝ միջնասիւն:

— Սիւնի առանցք՝ սիւնաբուն:

— Սիւնի գլուխ՝ խոյակ, սիւնագլուխ։

— Սիւնի ոտք՝ խարիսխ, պատուանդան։

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 2132
Новинка
(beta)
 Usage beta 2 citations 

Usage of matching Word Forms

Найти слово "Ձագ-սիւն" также в следующих словарях

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Наири. Армянский cловарь содержит 17 718 главных слов
The site has 144 dictionaries and 3 books.
Русский
Նայիրի / Nayiri.com