Армянская проверка орфографии
загрузить HySpell сейчас
 Словарь
Խ,
խ,
խէ
գոյական
    1. Հայերէն այբուբենի տասներեքերորդ գիրը և ութերորդ բաղաձայնը։
‣ Գլխագիր Խ։
‣ Շղագիր խ։
‣ Շարագիր խ։

    2. Կոկորդային անձայնեղ բաց հնչիւն, որ արտասանվում է կոկորդի վերի մասով։

⨀հին նշանակութիւն 3. Իբրեւ թուանշան՝ նշանակում էր 40։

＋գաւառական նշանակութիւն 4. Վանայ բարբառում գործ է ածվում թաւ հ հնչիւնի տեղ։
‣ Խաց, խազար = հաց, հազար։

Արաբերէնից-տաճկերէնից փոխառած այն բառերը (ինչպէս և որոշ բնահնչիւն բառեր), որ բառարանումս բերված են սկզբնագիր խ-ով, շատ բարբառներում արտասանվում են ղ-ով։

Օրինակ. խաբ = ղաբ, խալամ = ղալամ, խալաբալխ = ղալաբալխ, խահվէ = ղահվէ, խժալ = ղժալ, խժալին = ղժալին ևն։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 859
Новинка
(beta)
1. Ն (ն, նու)
գոյական


⨀հին բառ 2. Ն նի, ըն
Հին նախդիր


3. Ն
դիմորոշ յօդ Տե՛ս Ս՚ի տակ։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 1572
Новинка
(beta)
2. Ս,
Դ,
Ն
բաղաձայններից յետոյ՝ ըս, ըդ, ըն, հէրըս, վարըդ, գոյըն և ո՛չ հէրս, վարդ, գոյն, սակայն ը՚ն անհետանում է՝ երբ դիմորոշ յօդին յաջորդում է ձայնաւորով սկսվող բառ, որի ձայնաւորի հետ միանում է յօդը. հէրդ ու մէրդ եկել է = հէր-դու-մէր-դե-կել է ևն)

Դիմորոշ յօդեր առաջին, երկրորդ, երրորդ դէմքերի, արմատներ սա, դա, նա, այս, այդ, այն բառերի։

Источник: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): стр. 1929
Новинка
(beta)
Խ
    1. մեր այբուբենին տասներեքերորդ տառը եւ ութերորդ բաղաձայնը, որ մեր լեզուին մէջ թանձրագոյն հնչիւնը ունի եւ կ՚արտասանուի կոկորդի վերի մասով.

Տեսակներ
— անունը՝ խէ.

    2. գլխագիր Խ-ն, քովը կէտ (= Խ.), դասական թուական ածական է եւ կը նշանակէ քառասուներորդ, իսկ նոտրգիր կամ բոլորգիր կամ շեղագիր Խ-ն բացարձակ թուական ածական է եւ կը նշանակէ քառասուն.

    3. լծորդ է հ-ի յատկապէս Վանայ գաւառաբարբառնին մէջ. օրինակ՝
‣ խաց = հաց, խազար = հազար, խաղբք = հաղբք (= ցանք, լար), խրասախ = հրասախ (= փարսախ), Ռախաբ = Ռահաբ (= իգական յատուկ անուն Ս. Գիրքի մէջ), խոյակապ = հոյակապ, խարստի = հարստի (= սերնդագործութեան համար պահուած արու անասուն), խեց = հեց (= անիւին շրջանակը), ոսկեխուռն = ոսկեհուռն.

    4. լծորդ է նաեւ ղ-ի. օրինակ՝
‣ սանդուխ = սանդուղ, վախճան = վաղճան, մանաւանդ արաբերէնէ՝ թրքերէնէ փոխառեալ բառեր. օրինակ՝
‣ խալամ = ղալամ, խահվէ = ղահվէ, խժալ = դժալ, խժալին = ղժալին, եւ այլն.

    5. ինչ-ինչ բառերու մէջ ալ կը փոխարինուի շ-ով. օրինակ՝
‣ խրտնում = շրտնում (= ապշիլ), փխրել = փշրել, եւ այլն։

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 809
Новинка
(beta)
Ն
մեր այբուբենին 22րդ գիրը։ Բաղաձայն եւ նայ (տկար) տառ: Քմքային-ռնգային (քթային) ձայն՝ հնչիւն, որ կ՚արտասանուի լեզուին ծայրը կամ եզերքը քիմքին դնելով՝ դպցնելով եւ օդը քիթէն հանելով: Լծորդ է մ տառին՝ հնչիւնին:

Պ, բ, փ շրթնային գիրերէն առաջ կը վերածուի շրթնային - ռնգային հնչիւնի. օրինակ՝ ճանապարհ ճանպայ - ճամբայ, անբիծ - ամբիծ, բնութեան - բնութեամբ։

Կը գործածուի իբր որոշիչ, դիմորոշ եւ ստացական յօդ, փոխարինելով ը յօդը ալ եւ ու շաղկապներէն առաջ. օրինակ՝ տունը եւ կատուն, տունն ու կատուն. տունն ալ վրայ տուաւ. իր գրիչն ու տետրակը:

Գրաբարի մէջ, որոշ տեղեր, գործածուած է իբր նախդիր՝ մէջ, տակ, ներքին իմաստներով. օրինակ՝ հայիլ -նայիլ, հիւթ - նիւթ։

Իբրեւ թուանշան 400 (գլխագիր Ն առանց միջակէտի) եւ 400րդ (գլխագիր Ն. միջակէտով):

Источник: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): стр. 1651
Новинка
(beta)
 Usage beta 1 citation 

Usage of matching Word Forms

Найти слово "Խ-ն" также в следующих словарях

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Наири. Армянский cловарь содержит 17 718 главных слов
The site has 144 dictionaries and 3 books.
Русский
Նայիրի / Nayiri.com