Nayiri.com

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 895

Nouveau!

(beta)

ՀՆՉԵԼ

ներգործական բայ 1. հնչիւն կամ ձայն հանել, արտաբերել, արտասանել, առոգել, ոգել.

չէզոք բայ 2. զնգալ, զրնգալ, թնդալ, ղօղանջել, արձագանգ տալ, ձայն հանել, ճնկալ, ճնկացնել (ներգործական բայ), ճնկլտալ, ճնկճնկալ, ճնգալ, ճնգճնգալ, ճնգացնել (ներգործական բայ)։

Արմատն է հունչ։

Տեսակներ

— Սալի՝ խոշոր զանգակի՝ ղօղանջել.

— ականջ՝ դռնչել, խօսիլ.

— բառ՝ արտասանել.

— տառը ՝ բառը (զօրաւոր)՝ շեշտել.

— երգ՝ երգել.

— նուագարանով՝ նուագել.

— զօրաւոր՝ թնդալ, թնդացնել։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1260

Nouveau!

(beta)

ԳՈՐԾԵԼ

ներգործական բայ
    1. գործ՝ աշխատանք ընել.

    2. աշխատիլ, բանիլ, պարապիլ, զբաղիլ.

    3. արդիւնաւորել, յառաջ բերել. օրինակ՝

‣ դրամը այս աշխարհի մէջ հրաշքներ կը գործէ.

4. ներգործել, ազդել. օրինակ՝

‣ դեղը սկսաւ գործել.

5. վարուիլ, ընթացք բռնել. օրինակ՝

‣ պէտք է խոհեմութեամբ գործել.

6. հիւսել. օրինակ՝

‣ գուլպայ գործել, ընել.

օրինակ՝

‣ ի՞նչ կը գործես հոդ։

Հակառակը՝ սլքտալ, դադրիլ (գործելէ)։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 422

Nouveau!

(beta)

ՇԱՐԺԻԼ

չէզոք բայ
    1. տատանիլ, երերալ, տարուբերիլ, ցնցուիլ, սասանիլ.
    2. տեղափոխուիլ.
    3. (Փոխաբերական իմաստ) յուզուիլ, լեցուիլ, համակուիլ.
    4. (Փոխաբերական իմաստ) կեցուածք՝ վերաբերում ցոյց տալ.
    5. (Փոխաբերական իմաստ) վարուիլ, ղեկավարուիլ, առաջնորդուիլ.
    6. (Փոխաբերական իմաստ) գործ ընել.
    7. դառնալ։

Տեսակներ

— Անիւի՝ գլորիլ։

— Դրօշի՝ ծածանիլ, ծփալ:

— Երկնային մարմնի՝ թաւալիլ:

— Երկրաշարժէ՝ սասանիլ, ցնցուիլ։

— Նաւակը հովէն՝ տարուբերիլ:

— Պարագային համեմատ՝ վարուիլ, գործել:

— Սիրտին՝ յուզուիլ, զգացուիլ։

— Սողունի պէս՝ սողալ։

Բաղադրեալ Բայեր

Ի գութ շարժիլ

չէզոք բայ արգահատիլ, խանդաղատիլ, գթալ, խղճալ, մեղքնալ։

Nouveau!

(beta)

ՔԱԼԵԼ

չէզոք բայ
    1. ոտքերը փոխնիփոխ գործածելով՝ յառաջ երթալ. յառաջանալ, շարժիլ, երթալ, ընթանալ.
    2. զբօսանք կատարել, պտըտիլ, ճեմել.
    3. սկսուած աշխատանք մը՝ խաղ մը շարունակել.
    4. (Փոխաբերական իմաստ) բնական բանիլ՝ աշխատիլ՝ գործել.
    5. (Փոխաբերական իմաստ) զարգանալ, յառաջդիմել։

Տեսակներ

— Աննպատակ՝ թափառիլ, աստանդել, յածիլ, սլքտալ։

— Առնել՝ նեղանալով հեռանալ:

— Առջեւէն՝ առաջնորդել:

— Արագ՝ շտապել, աճապարել, ճեպել։

— Գործերը՝ երթալ, ընթանալ։

— Ետեւէն՝ հետեւիլ։

— Զօրքը՝ 1. տողանցել. 2. արշաւել։

— Թշնամիին վրայ՝ յարձակիլ, արշաւել։

— Ժամանակը՝ սահիլ, անցնիլ:

— Ժամացոյցը՝ մեքենան՝ բանիլ, աշխատիլ, գործել։

— Կոտրտուելով՝ սամսարել, սիգաճեմել։

— Մեծաքայլ՝ շեքռկել։

— Միասին՝ ընկերակցիլ, ուղեկցիլ:

— Յոխորտալով՝ սիգալ:

— Օրօրուելով՝ ճորճորալ:

Յարակից Բառեր

— Արմատը՝ քայլ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2393

Nouveau!

(beta)

ԳՈՐԾՈՒԻԼ

չէզոք բայ կրաւորական բայ
1. հիւսուիլ, բանուիլ, ասեղնագործուիլ.
2. կատարուիլ, տեղի ունենալ։

Nouveau!

(beta)

Usage beta 1 citation