Vérificateur d'orthographe arménien
téléchargez HySpell maintenant
 Morphology

Matching Word Forms

դա՛րձ → դառնալ
 Dictionnaire
դարձ գոյական Վերադարձ, շրջան * զղջում:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 95։


ԴԱՐՁ
գոյական
    1. դառնալը։
    2. վերադարձ։
    3. (հիւանդութեան մը՝) նոպայ։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 98
Nouveau!
ԴԱՌՆԱԼ
չէզոք բայ
    1. գալ, վերադառնալ։
    2. ըլլալ, հանդիսանալ։
    3. (գինին՝) թթուիլ, քացխիլ։
    4. (կառքը՝) շրջիլ, տապալիլ, գլորիլ։
    5. (արհեստաւոր՝ վաճառական՝ կրօնաւոր՝ խօսքի նիւթ՝) ըլլալ։
    6. (նշանաւոր՝) հանդիսանալ։
    7. (կաթը՝) թթուիլ, կտրիլ, թանձրանալ, մածնուլ։
    8. (կերակուրը՝) աւրուիլ։
    9. (մեքենան՝) բանիլ, գործել։
    10. (արեւին շուրջ՝) թաւալիլ։

Դարձուածքներ
աղէկի դառնալ
բարւոքիլ։

խօսքէն դառնալ
փոխուիլ։

ոտքը դառնալ
գելուլ, գալարիլ։

ետ դառնալ
վերադառնալ. նահանջել։

գլուխը դառնալ
պտուտկիլ։

գլխիվայր դառնալ
զիթկել։

արիւնը դառնալ
սրտնեղիլ, բարկանալ։

աչքը դառնալ
գլուխը կորսնցնել։

մեղքերէն դառնալ
զղջալ, ապաշխարել։

խխում դառնալ
խխմիլ, բոլորովին թրջիլ։

թշնամի դառնալ
թշնամանալ։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 96
Nouveau!
ԴԱՐՁ դարձի (դարձից) (արմատ Դառնալ՚ի)
գոյական
    1. Յետ դառնալը, վերադառնալը, յետ գալը, վերադարձ։
‣ Վաղուց է գնացել, ամեն օր դարձին ենք սպասում։
‣ Հաշիւս գրեցէք, դարձիս կվճարեմ։
‣ Դարձը կատարվեց առանց որևէ միջադէպի։

    2. Վարքը փոխելը, մի ուղղութիւնից ուրիշ ուղղութեան փոխվելը։
‣ Մեր ինտելիգենցիայի համար սա մի դարձ է դէպի իրական աշխարհն ու կեանքը։

    3. Սխալ ընթացքից հրաժարվելը, զղջալը։
‣ Նա դարձի է եկել։
‣ Նրա դարձն անկեղծ չէ։

    4. Հին հաւատից նոր հաւատի անցնելը։
‣ Հայոց աշխարհի դարձը (քրիստոնէութեան) պատահեց երրորդ դարի վերջերում։

＋գաւառական նշանակութիւն 5. Ամուսնութիւնից յետոյ նորահարսի առաջին անգամ իւր ծնողների տունը գնալը մի քանի օրով։
‣ Հարսը դարձ է գնացել։
‣ Մայրը եկաւ դարձ տարաւ։
‣ Ե՞րբ պիտի մեր աղջկանը դարձ բերենք։

＋գաւառական նշանակութիւն 6. Երգի տան այն հատուածը (սովորաբար վերջին տողը), որ կրկնվում է։
‣ Ես կերգեմ, դուք դարձը խմբով կրկնեցէք (կամ դարձ եկէք)։

＋գաւառական նշանակութիւն 7. Տան տանիքի հիմնական գերանների վրայ հակառակ ուղղութեամբ շարված փոքր գերանները։
‣ Դարձը պէտք է փոխել, փտել է։

    8. Փոխարէն, փոխարինութիւն։
‣ Ես որ այս տամ, դու դարձը ի՞նչ պիտի տաս։

մակբայ
⨀հին նշանակութիւն 9. Տե՛ս Դարձեալ։

գոյական
⨀հին նշանակութիւն 10. Տե՛ս Դարձուած (6)։

Բաղադրեալ Բայեր
⨀հին բառ Դարձ առնել (արարի)
չէզոք բայ Դառնալ։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 521
Nouveau!
(beta)
ԴԱՌՆԱԼ դարձայ, դարձի՛ր (կամ դա՛րձ), մի՛ դառնար, դարձող, դարձած, դառնալու, (գաւառական նաեւ՝ դառայ, դառի՛ր, դառած)
չէզոք բայ
    1. Ինքն իւր շարժման ուղղութիւնը փոխել մի այլ կողմ։
‣ Մի քիչ տեղ գնաց ու դարձաւ, դէպի աջ։
‣ Նա ո՛ր կողմն ասես կդառնայ։

    2. Շարժվել առաջինին հակառակ ուղղութեամբ, վերադառնալ։
‣ Արտասահմանից նոր էի դարձել։
‣ Շատ չուշանաս, շո՛ւտ դարձիր։

    3. Փոխել ընթացքը, ուղղութիւնը (մտքի, գործունէութեան)։
‣ Չար ճանապարհից դարձէ՛ք։
‣ Բախտիս անիւը դարձաւ։

    4. Փոխել ընթացքը, ուղղութիւնը (ժամանակի, եղանակի)։

Դարձուածքներ
Օրը դարձաւ
    1. Կէս օրից անցաւ դէպի երեկոյ։

    2. Տարուայ եղանակների նկատմամբ։
‣ Տարուայ մէջ օրերն երկու անգամ են դառնում, մէկ յունիսի 21-ին, երբ ցերեկներն սկսում են կարճանալ (հիւսիսային կիսագնդի վրայ), և մէկ էլ դեկտեմբերի 21-ին, երբ ցերեկներն սկսում են երկարել։

    5. Փոխվել մի բանի, փոխարկվել։
‣ Ջուրը ջերմութեան տարբեր աստիճաններում դառնում է երբեմն պինդ մարմին և երբեմն գազ։
‣ Այն ծաղկած քաղաքն այժմ փլատակների կոյտ է դարձել։

    6. Փոխել բնութիւնը՝ յատկութիւնը (նիւթերի). թթուել, փչանալ։
‣ Կաթը դարձել է։
‣ Գինին սկսում է դառնալ։
‣ Այդքան քիչ մէրանով այսքան կաթը ե՞րբ պիտի դառնայ, (թթուի՝ պանիր մակարդելու համար)։

＋գաւառական նշանակութիւն 7. Փոխել բնութիւնը՝ յատկութիւնը (կենդանիների). կատաղել։
‣ Շունը դարձել է։
‣ Դառած գայլը կծել է նրան։

    8. Ուղղվել, դիմել։
‣ Նա դարձաւ դէպի ինձ հետեւեալ հարցով։
‣ Քիչ յետոյ կդառնանք միւս գործին։

    9. Պտոյտ գալ (առանցքի վրայ), բոլորակաձեւ շարժվել։
‣ Երկիրը դառնում է իւր առանցքի շուրջը, լուսինը՝ երկրի շուրջը։
‣ Տիւրբիններ կան, որ դառնում են հորիզոնական մակարդակով, և կան՝ որ դառնում են գագաթնահայեաց մակարդակով։
‣ Գլուխս դառնում է։

    10. Շուռ գալ այս և այն կողմը, մի երեսից միւս երեսին։
‣ Բանալին խրվել մնացել է, ոչ մի կողմ չի դառնում։
‣ Կրիան կռնակի վրայ դարձրինք, նա թաթերով աշխատեց, ու դարձաւ փորի վրայ։

    11. Շրջադարձութիւն կատարել, կրկնվել։
‣ Ձեր դրամագլուխը տարին քանի՞ անգամ է դառնում։
‣ Քիչ բարձիր, շուտ դարձիր (առած)։

    12. Հանդիսանալ, երեւել իբրեւ, լինել։
‣ Դու մարդ չես դառնայ։
‣ Ի՞նչ պիտի դառնայ մեր բանը։
‣ Եկէ՛ք մուկ ու կատու խաղանք. ես դառնամ կատու, դուք դարձէք մկներ։

    13. Նորից երեւան գալ, վերադառնալ, կրկնվել։
‣ «Մանկութեան օրեր, երազի նըման Անցաք գընացիք, էլ չէք դառնալու»։

    14. Նորից սկսել, վերանորոգել։
‣ Նա որոշեց դառնալ իւր նախկին պարապմունքներին։
‣ Ինչ նիւթից էլ սկսէ՝ նա վերջ ի վերջոյ կդառնայ իւր սիրած հարցին։

    15. Կազմում է բաղադրեալ բայեր. Փոշի դառնալ, Քար դառնալ, Գոլորշի դառնալ ևն, փոշիանալ, քարանալ, գոլորշիանալ ևն։

Բաղադրեալ Բայեր
Դէմ դառնալ
չէզոք բայ Դիմադրել, հակառակել։

Անցնել-դառնալ
չէզոք բայ Պատահել, տեղի ունենալ, երթեւեկել։

Կատու դառնալ
չէզոք բայ Տե՛ս Կատու՚ի տակ։

Կռնակին դառնալ
չէզոք բայ Տե՛ս Կռնակ՚ի տակ։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 511
Nouveau!
(beta)
ԴԱՐՁ
(արմատ դառնալ բային)

գոյական
    1. գացած տեղէն ետ գալը՝ ետ դառնալը, վերադարձ.

    2. վարքը փոխելը, մէկ վիճակէն ուրիշ վիճակի անցնիլը՝ փոխուիլը.

    3. սխալ ընթացքէն հրաժարիլը, զղջում, ապաշխարութիւն.

    4. հին հաւատքէն նոր հաւատքի անցնիլը, հաւատափոխութիւն.

    5. տան տանիքի հիմնական գերաններու վրայ շարուած փոքր եւ բարակ գերաններ՝ մարդակներ՝ տանիքը բռնելու համար.

    6. փոխարէնը, փոխարինութիւն.

    7. պտոյտի գալը գացած տեղէն.

    8. կրկնութիւն երգի մը մէկ մասին.

(Ֆրանսերէն refrain).

    9. բառերու սկիզբը կամ վերջը դրուելով կը կազմէ ածանցեալ եւ բարդ բառեր. օրինակ՝
‣ դարձակէտ, դիմադարձ (բարդ),
‣ դարձեալ, դարձուցիչ (ածանցեալ)։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 469
Nouveau!
(beta)
ԱԳԻ
գոյական պոչ։

Տեսակներ
— Ականջի՝ բլթակ, ականջթոռ, բլիթ.

— Աղօրիքի, ձագարի՝ չխչխիկ.

— Գիսաւոր աստղի՝ գէս.

— Թագաւորական թագի՝ որ իբրեւ ծամակալ կը գործածուէր՝ ապարօշ.

— Թոքի՝ թոքաբոյթ.

— Թռչունի եւ ձուկի՝ տտուն.

— Լեարդի՝ լերդաբոյթ.

— Հանդերձի՝ փէշ, բէժ, քղանցք, աշխորդ, խշտուկ.

— Մազի հիւսուած՝ հիւսկէն, վարսամ.

— Մարդու՝ որ կը կազմուի ողնասիւնի վերջին տասնեակ մը ոսկորներով, որոնք ծածկուած են յետոյքի միսերուն մԷջ՝ թրքերէն փէօչ, որ համազօր է մեր պոչին։
‣ փէօչը ինկած է.

— Շան, աղուէսի, առիւծի մազոտ՝ ձետ.

— Ոլորուած թելերու (դերձան)՝ ծոպ.

— Ոչխարի՝ դմակ.

— Պատարագիչ եպիսկոպոսի կամ կաթողիկոսի վակասի՝ արտախուրակ.

— Սողունի՝ տուտ.

— Վարագոյրի՝ վրանի ծոպաւոր՝ ապարում, խանթուռ.

— Վրանոցի՝ դարձք։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 10
Nouveau!
(beta)
ԴԱՌՆԱԼ
չէզոք բայ
    1. ինքնիր վրայ թաւալիլ. օրինակ՝
‣ անիւը ինքնիր վրայ կը դառնայ.

    2. ուղղութիւնը փոխել. օրինակ՝
‣ աջ կողմը կ՚երթար՝ ձախ դարձաւ.

    3. հակառակ ուղղութեամբ շարժիլ, ետ գալ, վերադառնալ. օրինակ՝
‣ Պէյրութէն հազիւ Փարիզ հասաւ, ետ Պէյրութ դարձաւ.

    4. ուրիշ բանի փոխուիլ՝ վերածուիլ. օրինակ՝
‣ կաթը մակրդուելով մածուն դարձաւ.

    5. ուրիշ բանի մը շուրջ թաւալիլ. օրինակ՝
‣ երկիրը արեւուն շուրջ կը դառնայ.

    6. ըլլալ, հանդիսանալ. օրինակ՝
‣ թագաւոր դառնալ.

    7. գլտորիլ, շրջիլ, տապալիլ. օրինակ՝
‣ կառքը քարի մը զարնուելով՝ մէկ կողմին վրայ դարձաւ.

    8. գոյականներու ետին դրուելով կը կազմէ բաղադրեալ բայեր. օրինակ՝
‣ փոշի դառնալ՝ փոշիանալ. քար դառնալ՝ քարանալ, գոլորշի՝ շոգի դառնալ գոլորշիանալ, շոգիանալ, մութ՝ խաւար դառնալ՝ մթնել՝ խաւարիլ, խենթ դառնալ՝ խենթենալ, եւայլն։

Բաղադրեալ Բայեր
Դէպի աղէկը դառնալ
չէզոք բայ ա) աղէկնալ, բ) բարւոքիլ.

գլուխը դառնալ
ներգործական բայ գլխապտոյտ ունենալ.

աչքը դառնալ
ներգործական բայ գլուխը կորսնցնել.

արեւին շուրջ դառնալ
չէզոք բայ թաւալիլ.

արիւնը դառնալ
չէզոք բայ սրտնեղիլ, բարկանալ.

գինին դառնալ
չէզոք բայ թթուիլ, քացխիլ.

գլխիվայր դառնալ
չէզոք բայ զիթկել.

ետ դառնալ
չէզոք բայ վերադառնալ, նահանջել.

թշնամի դառնալ
չէզոք բայ թշնամանալ.

խխում դառնալ
չէզոք բայ սաստիկ թրջուիլ.

խօսքէն դառնալ
ներգործական բայ դրժել.

խօսքի նիւթ դառնալ
ներգործական բայ խծբծուիլ.

կաթը դառնալ
չէզոք բայ ա) թթուիլ, բ) մակրդուիլ, գ) կտրիլ.

կառքը դառնալ
չէզոք բայ տապալիլ, գլտորիլ.

կերակուրը դառնալ
չէզոք բայ աւրուիլ.

մեղքերէն դառնալ
չէզոք բայ զղջալ, ապաշխարել.

մեքենան դառնալ
չէզոք բայ բանիլ, աշխատիլ, գործել.

նշանաւոր դառնալ
ներգործական բայ հռչակուիլ.

ոտքը դառնալ
ներգործական բայ գելուլ.

աղիքը դառնալ
ներգործական բայ գալարուիլ.

սիրտը դառնալ
ներգործական բայ փսխել.

մոմ դառնալ
չէզոք բայ կակուղնալ.

աչք դառնալ
ներգործական բայ արթուն հսկել.

մարդ դառնալ
չէզոք բայ մարդու կարգ անցնիլ.

էշ դառնալ
չէզոք բայ իշանալ, իշու բնութիւն ունենալ.

բռունցք դառնալ
չէզոք բայ ա) դիմադրել, բ) վրիժառու ըլլալ.

ազգային դառնալ
չէզոք բայ ազգայնանալ.

Հայ դառնալ
չէզոք բայ հայանալ.

լոյս դառնալ
ներգործական բայ լուսաւորել.

պայծառ դառնալ
չէզոք բայ պայծառանալ.

խենթ դառնալ
չէզոք բայ խենթենալ.

իմաստուն դառնալ
չէզոք բայ իմաստնանալ.

արժէք դառնալ
ներգործական բայ արժէւորուիլ.

Աստուած դառնալ
չէզոք բայ աստուածանալ.

վկայ դառնալ
չէզոք բայ վկայել.

նահատակ դառնալ
չէզոք բայ նահատակուիլ.

հերոս դառնալ
չէզոք բայ հերոսանալ.

զինուոր դառնալ
ներգործական բայ զինուորիլ, զինուորագրուիլ.

հսկայ դառնալ
չէզոք բայ հսկայանալ.

մարմին դառնալ
չէզոք բայ մարմնանալ.

հայր դառնալ
չէզոք բայ հայրանալ.

մայր դառնալ
չէզոք բայ մայրանալ.

եղբայր դառնալ
չէզոք բայ եղբայրանալ, եւայլն, եւայլն։

Հակառակը՝ երթալ, անշարժանալ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 455
Nouveau!
(beta)
ՊԱՏԵԼ
ներգործական բայ
    1. բոլոր կողմերէն ծածկել, սեղմ կերպով բան մը փաթթելով պարփակել՝ ծածկել. փակել, գոցել.

    2. իր շերտով որեւէ բանի երեսը ծածկել.

    3. պատ՝ ցանկապատ քաշել. պարսպել, պարսպապատել, որմել, որմապատել, պատ շինել.

    4. ծածկելով պաշտպանել.

    5. ամբողջապէս գրաւել՝ տեղ առնել՝ զբաղեցնել. բռնել, լեցնել.

    6. չորս կողմը բռնել. պաշարել, շրջապատել, օղակել.

    7. շրջապատել, շրջափակել.

    8. (Փոխաբերական իմաստ) տարածուելով ծածկել. պարուրել, փռուիլ.

    9. (Փոխաբերական իմաստ) տոգորել, համակել, լեցնել, տիրել.

    10. եզերել, սահմանափակել.

    11. օղակներու՝ գալարներու մէջ առնել. փաթթել.

    12. ծաւալելով՝ տարածուելով իր մէջ առնել. ընդգրկել.

    13. (Փոխաբերական իմաստ) բանի մը շուրջը դրուելով զարդարել՝ պսակել.

    14. պատով պատնէշով՝ վարագոյրով գոցել.

    15. (Գրաբար) փաթթել, կապել.

    16. բանի մը մակերեսը որեւէ նիւթի շերտով օծել.

    17. ոյժ՝ կարողութիւն եւ այլն բառերուն հետ՝ բաւել, բաւարար ըլլալ. օրինակ՝
‣ ուժս չի պատեր զայն զգետնելու համար.

    18. ծեփել, բռել։

Տեսակներ
— Աշխարհի շրջանը՝ ընել, դառնալ։

— Աստառով՝ աստառել:

— Արծաթի լուծոյթով՝ արծաթօծել։

— Բուռով՝ բռել։

— Դրուագներով՝ դրուագել:

— Երախան (խանձարուրով)՝ խանձարուրել:

— Լռութիւն՝ տիրել:

— Խնամքներով՝ խնամել, դարմանել, գուրգուրալ:

— Ծեփով՝ ծեփել:

— Կուրծքը զրահով՝ զրահաւորուիլ:

— Մշուշը՝ մշտանալ, մշուշապատել։

— Ոսկի լուծոյթով՝ ոսկեզօծել։

— Պարիսպով՝ պարսպել, պարսպապատել:

— Վէրքը՝ կապել, պատատել, փաթթել, փաթաթել։

— Օծանելիքով՝ օծել։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1993
Nouveau!
(beta)
 Usage beta 2 citations 

Usage of matching Word Forms

Aussi la recherche pour "դա՛րձ" dans ces dictionnaires:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. dictionnaire arménien contient 17 718 mots
The site has 144 dictionaries and 3 books.
Français
Նայիրի / Nayiri.com