Free Armenian spellchecker
Get HySpell now!
 Morphology

Western Armenian

ցցեր → ցցել (verb)
(Past Participle)

Matching Word Forms

ցցեր → ցից (noun)
 Dictionary
ցցել ներգործական բայ Ցից տնկել * ցիցի պէս մխել, վարսել * կանգնել:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 469։


ՑԻՑ
գոյական
    1. ձող։
    2. (ցանկի՝) շերտ։
    3. (փոքր՝) սեպ, երիթ։

Phrases
տնկուած մեծ ցից
գերան։

ուղղութեան գծի ցիցեր
նշանահար։


ՑԻՑ
ածական ցցուած, տնկուած (ժայռեր՝ մազեր)։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 508
New!
ՑՑԵԼ
ներգործական բայ
    1. վարսել, մխել, խոթել։
    2. տնկել։
    3. հանել։


ՑՑՈՒԻԼ
չէզոք բայ
    1. կանգնիլ, տնկուիլ։
    2. (մազերը՝) քստմնիլ։

Phrases
դուրս ցցուիլ
կարկառիլ, ցռկիլ։

դէմ ցցուիլ
ծառանալ։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 510
New!
1. ՑԻՑ (ցցոյ)
գոյական
    1. Փայտի ձող՝ մի ծայրը սրած, որը վարսում են գետնի մէջ։
‣ Գետնի մէջ մի ցից զարկեց, ձին ցցից կապեց։
‣ Ցանկապատ շինելիս նախ իրարուց որոշ հեռաւորութեամբ ցցեր են խփում և ապա այդ ցցերի վրայ հիւսում դալար ճիւղերը։
‣ Շատ հին ժամանակները մարդիկ, ապահովութեան համար, բնակարաններ էին շինում ծանծաղ լճերում՝ ցցերի վրայ։
‣ Վրան զարնելիս՝ վրանի թոկերը ամրացնում են ցցերի վրայ։
‣ Երկաթի ցցով գամեց պատին։

    2. Երկայն ձող՝ մի ծայրը սրած, որ մի ժամանակ արեւելքում գործ էին ածում իբրեւ սպանութեան գործիք, (մահապարտեալին ներքեւի կողմից շամփրում էին ցցին ու ձողը կանգնեցնում նախատինքի համար)։
‣ Հռոմում ծանր ոճրագործներին խաչ էին հանում, Արեւելքում՝ ցից (կամ ցցի) էին հանում (կամ ցից զարնում)։
‣ Փառանձեմ թագուհին ամենաթշուառ վախճան ունեցաւ, Շապուհի հրամանով ցից հանվեց։

＋dialectal meaning 3. Սայլի մասերից մէկը, առեղ։

＋dialectal meaning 4. Ջրաղացի երկաթէ երկայն ձող, որի վրայ մէջտեղում հագցված է անուի գունտը, իսկ վերեւում՝ տապարակի օգնութեամբ, վերի երկանաքարը։
‣ Ցիցը ջրաղացի լիսեռն է, որի վրայ պտոյտ է գալիս երկանաքարը։

ածական մակբայ
    5. Ցցի նման տնկված, ցցված։
‣ Ցից մազեր։
‣ Ցից ժայռեր։
‣ Եկել առջեւս ցից կանգնել էր։
‣ Ժայռը ցից վեր է բարձրանում։

Phrasal Verbs
Ցից անել
ներգործական բայ Ցցել, տնկել։
‣ Գաւազանդ ցից արա, շորդ վրայիցը կախի՛ր։

Կռները ցից անել, պար գալ
չէզոք բայ Շատ ուրախանալ։
‣ Նա որ մեռնի՝ ես կռներս ցից կանեմ, պար կգամ։

Ցից զարնել
չէզոք բայ Պառաւել, խիստ ծերանալ, խռֆել։

Ցից լինել
չէզոք բայ Տնկվել կանգնել։
‣ Ի՞նչ ես առջեւս ցից եղել մնացել. կորի՛ր աչքիցս։

Մաղը ցից կապել
չէզոք բայ Մէկի տունը քանդել՝ կործանել, հէրն անիծել։

Ցից մնալ
չէզոք բայ Տե՛ս Ցից լինել։

Մազերը ցից-ցից կանգնել
չէզոք բայ Քստմնել, փշաքաղվել։
‣ Սարսափելի բան է. եթէ տեսնես՝ մազերդ գլխիդ ցից-ցից կկանգնին։

Phrases
⨀old word Ի ցից
մակբայ Ցից, ցցված դրութեամբ։

Ցից-ցից
ածական մակբայ Այս և այնտեղ ցցված։
‣ Ցից-ցից աշտարակներ։
‣ Հեռուից ցից-ցից երեւում էին նաւթահորերի վիշկաները։


⨀old word 2. ՑԻՑ
գոյական Ցցունք՚ի եզակի ուղղական և հայցական հոլով Տե՛ս Ցցունք։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 2228
New!
(beta)
ՑՑԵԼ ցցեցի
ներգործական բայ
    1. Ցցի նման խրեցնել մի բանի մէջ, վարսել։
‣ Նետը ցցեց հողի մէջ։
‣ Դաշոյնս ցցեցի արջի փորը։
‣ Պատի մէջ երկու ձող ցցեց, վրան մի տախտակ դրեց, թարաք շինեց։
‣ Ասեղը կարիս մէջ ցցեցի, ինչ եղաւ՝ չգիտեմ։

    2. Ցից կանգնեցնել, տնկել։
‣ Ի՜նչ ես քիթդ վեր ցցում։
‣ Տեսնո՞ւմ ես այն մարդուն, սրած՝ ցցած բեխերով։

ՑՑՎԵԼ ցցվեցի
կրաւորական չէզոք բայ
     նոյն նշանակութեամբ։
‣ Սլաքը ցցվեց նրա սիրտը։

Դարձեալ՝
⨀old meaning 3. Տերեւ կամ ընձիւղ դուրս գալ, բողբոջել։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 2238
New!
(beta)
ՇԵՐՏ
գոյական
    1. որեւէ բանի երկար ու բարակ կտոր՝ մաս. ճղօն, երիզ, ծալք.

    2. որեւէ բանէ կտրուած՝ հանուած բարակ կտոր՝ պատառ.

    3. որեւէ տարածութեան մէջ երկայնքին ձգուող միատեսակ գօտի.

    4. որեւէ բանի զանգուած, որ կը պատէ բանի մը մակերեսը, որեւէ նիւթի զանգուածային խաւ. օրինակ՝
‣ շերտ մը փոշի.

    5. (Փոխաբերական իմաստ) հանրային խմբակցութիւն՝ խաւ.

    6. (Փոխաբերական իմաստ) լոյսի՝ բոցի ժապաւինաձեւ կտոր.

    7. ապարային հորիզոնական խաւ.

    8. հանքային նիւթի խաւ. հանքաշերտ.

    9. հողի մշակելի վերնաշերտը. հողաշերտ.

    10. կազմի գրքապանակի կողերուն եւ աստառին միջեւ եղած միջոցը՝ արանքը։

Types
— Կաշիի (կարուած եւ քիչ մը լայն)՝ զօլ, ձուղ։

— Հանքային նիւթի՝ հանքաշերտ։

— Հողի՝ 1. հողաշերտ. 2. խաւ։

— Ձմերուկի, սեխի՝ պճեղ, շղարթ, ղունջ:

— Ցանկապատի՝ ցից, ցցապատնէշ, ցցապատ:

— Փայտի՝ ճղօն, ցից, ձող։

— Փեղկ՝ շերտափեղկ, խլափեղկ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1776
New!
(beta)
ՑԻՑ
գոյական
    1. սրածայր կարճ փայտ՝ երկաթ՝ հողին մէջ գամելու համար. ձող.
    2. գետնի մէջ կամ որեւէ բանի վրայ ամրացուած այդպիսի ձող.
    3. երկար ձող՝ մէկ ծայրը սրուած, զոր մահապարտին յետոյքէն մտցնելով՝ զայն օդը կը բարձրացնէին. ցցահան.
    4. սայլի առեղ.
    5. ջրաղացի երկաթեայ ձողը, որուն կեդրոնը ագուցուած է անիւին գունդը, իսկ վերի մասին՝ վերին երկանաքարը.

ածական
    6. ցցած, ցցուած, շիտակ՝ ուղիղ կեցած, դէպի վեր ձգուած՝ խոյացած։

Types
— Ուղղութեան գիծի՝ նշանահար:

— Տնկուած՝ (խոշոր) գերան։

— Ցանկի՝ շերտ։

— Փոքր՝ երիթ, սեպ։

Phrasal Verbs
Մազերը ցից-ցից կանգնիլ
չէզոք բայ քստմնիլ, փշաքաղուիլ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2332
New!
(beta)
ՑՑԵԼ
ներգործական բայ
    1. ուղղահայեաց դիրքով մտցնել. ամրացնել, տնկել.
    2. ուղղահայեաց դիրքով կեցնել՝ դնել.
    3. ցիցի պէս տնկել, մխել, խոթել, մտցնել, վարսել.
    4. (Փոխաբերական իմաստ) ուղիղ կեցնել.
    5. (Փոխաբերական իմաստ) բարձրացնել, տնկել։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2342
New!
(beta)
ՑՑՈՒԻԼ
չէզոք բայ
    1. ցիցի նման անշարժ կենալ՝ կանգնիլ. տնկուիլ.
    2. բարձրանալ, կանգնիլ.
    3. սուր գագաթով՝ մասով դէպի վեր խոյանալ։

Types
— Դէմ՝ ծառանալ.

— դուրս՝ կարկառիլ, ցռկիլ.

— մազերը՝ քստմնիլ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2343
New!
(beta)

Similar words
ծծեր
ծծէր
ցցէր
 Usage beta 3 citations 

Usage of matching Word Forms

New! Explore the usage of the word form ցցեր in the Corpus of Western Armenian.
Also search for "ցցեր" in these imaged dictionaries:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Armenian dictionary contains 17,718 words.
The site has 144 dictionaries and 3 books.
English
Նայիրի / Nayiri.com