Free Armenian spellchecker
Get HySpell now!
 Dictionary
սով գոյական Սնունդի ընդհանուր չգոյութիւն * մեծ քաղց:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 416։


ՍՈՎ
գոյական
    1. պակաս, չքութիւն։
    2. քաղց, անօթութիւն։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 453
New!
1. Ս,
ս,
սէ
գոյական


2. Ս,
Դ,
Ն
բաղաձայններից յետոյ՝ ըս, ըդ, ըն, հէրըս, վարըդ, գոյըն և ո՛չ հէրս, վարդ, գոյն, սակայն ը՚ն անհետանում է՝ երբ դիմորոշ յօդին յաջորդում է ձայնաւորով սկսվող բառ, որի ձայնաւորի հետ միանում է յօդը. հէրդ ու մէրդ եկել է = հէր-դու-մէր-դե-կել է ևն)

Դիմորոշ յօդեր առաջին, երկրորդ, երրորդ դէմքերի, արմատներ սա, դա, նա, այս, այդ, այն բառերի։


⨀old word 3. Ս
Գրաբարում յոգնակի հայցականի վերջաւորութիւն

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1929
New!
(beta)
1. ՈՎ (օվ, + վօվ, + վէվ ևն) (զով, ոյր, ում, յումէ կմ յումմէ, գործիական չունի, ոյք կմ ովք, զոյս, ոյց, յոյց, գործիական չունի), հայցական տրական ում, սեռական ում կմ որի, ումից կմ ումնից, գործիական ներգործական չունի, ովքեր, ովքերի։ (երկարացած ձեւ Ո՚ի, ինչպէս Բաբելոն և Բաբելովն եւն)
անձնական յարաբեր. դերանուն (միայն մարդկանց մասին), գործ է ածվում երկրորդական նախադասութեան մէջ, որին գլխաւորի մէջ համապատասխանում է նա, որ երբեմն դրվում է, երբեմն զօրութեամբ է հասկացվում։

Derivatives
⨀old word Յո՞վ կամ, ⨀old word Յո՞
Դէպի ո՞ւր։
‣ Յո՞վ երթաս կամ Յո՞ երթաս (Սենկեվիչի նշանաւոր վէպի վերնագիրը)։

Phrases
Ո՞վ գիտէ
Յայտնի չէ, ոչ ոք չգիտէ։
‣ Ո՞վ գիտէ, թէ նա ե՞րբ կվերադառնայ։


2. Ո՜Վ (օ՜վ)
միջարկութիւն որ կցվում է գոյական անուան։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1721
New!
(beta)
ՍՈՎ (սովոյ)
գոյական
    1. Կենսամթերքների, մասնաւորապէս հացի մեծ պակասութիւն մի երկրում, առաջ եկած տարուայ չբերութիւնից կամ այլ պատճառներից, որից տառապում է ազգաբնակութիւնը։
‣ Եօթն առատ տարիներին հետեւեցին սովի եօթը տարիներ։
‣ Թրթուրը, մորեխը, երաշտը բոլոր ցանքսերը ոչնչացրին, ու սով ընկաւ երկրում։
‣ Պատերազմն ու աւերածութիւնները սով ձգեցին։
‣ Քաղաքը պաշարեցին, կենսամթերքների մուտքն արգելեցին և սովով ստիպեցին անձնատուր լինել։
‣ Սովից ստիպված ուտում էին կատու, շուն, մկներ։
‣ Սովին սովորաբար հետեւում են համաճարակ հիւանդութիւններ։
‣ Նա մեծ սովի տարին է ծնվել։

    2. Նմանութեամբ Ընդհանրապէս՝ պակասութիւն. բացակայութիւն մի կարեւոր բանի։
‣ Պատերազմների ժամանակ լուցկու սով է զգացվում։
‣ Դաշնակների ժամանակ հասարակական գործիչների սով էր, ամեն մարդ իւր մասին էր մտածում։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 2004
New!
(beta)
Ս
մեր այբուբենին 29րդ տառը եւ 23րդ բաղաձայնը։ Ատամնային շփական՝ շչական խուլ բաղաձայն։ Բառերուն սկիզբը երբ լսուող՝ հնչուող ը հնչիւնին կը հետեւին զ, շ, ս շչական բաղաձայնները, եւ ասոնց ալ՝ պայթուցիկ հնչիւններ (բ, պ, փ, գ, ք, կ, տ, թ), այդ պարագային՝ ը հնչիւնը կը լսուի շչական բաղաձայնէն առաջ եւ չի գրուիր. օրինակ՝
‣ սպասել, սկսիլ, սքանչանալ՝ սթափիլ։

Երբ վերոյիշեալ շչական բաղաձայններէն մէկուն հետեւի (բառերուն սկիզբը) ոչ-պայթուցիկ հնչիւն մը, այն ատեն ը հնչիւնը կը լսուի երկուքին միջեւ եւ դարձեալ չի գրուիր. օրինակ՝
‣ սլանալ, սրահ, սխալ։

Իբրեւ թիւ՝ թուանշան կը նշանակէ 2000 (գլխագիր Ս առանց միջակէտի) եւ 2000րդ (գլխագիր Ս. միջակէտով)։ Համառօտագրութեամբ (գլխագիրով եւ միջակէտով) կը նշանակէ սուրբ. օրինակ՝
‣ Ս. Կարապետ:


Ս
առաջին դէմքի յետադաս յօդ.

1) իբրեւ ստացական՝ եզակի թիւով գոյականի կամ գոյականաբար գործածուող խօսքի այլ մասի պատկանող բառի հետ՝ իմ նշ. օրինակ՝
‣ տունս։

2) Իբրեւ դիմորոշ յօդ՝ ես՝ մենք. օրինակ՝
‣ ես՝ ստորագրեալս. մենք՝ ուսուցիչներս.

3) Իբրեւ ցուցական յօդ՝ այս. օրինակ՝
‣ ծովս՝ այս ծովը. շրջանիս՝ այս շրջանին։


Ս
գրաբարի մէջ յոգնակերտ մասնիկներէն մէկը, հայցական հոլովի վերջաւորութիւն, որ իր նախընթաց բաղաձայնին կը կապուէր ըով (հնչուելով՝ բայց չգրուելով). օրինակ՝
‣ հարք-հարըս (ո՛չ հարս), տունք-տունըս (ո՛չ տունս):

Ներկայ աշխարհաբարին մէջ քանի մը բառի մէջ պահպանուած է քարացած ձեւով, սկզբնապէս գործածուած ըլլալով իբրեւ հայց. հոլով. օրինակ՝
‣ աւետիս, ծախս։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2089
New!
(beta)
ՈՎ
դերանուն
    1. այն մարդը որ. օրինակ՝
‣ ով անմեղ է, արքայութեան պիտի արժանանայ.

    2. ամէն մարդ, ամէն ոք. օրինակ՝
‣ ով ներկայ էր, իր բաժինը առաւ.

    3. ոեւէ մէկը, անորոշաբար. օրինակ՝
‣ ո՞վ կ՚ուզէ թող գանգատի.

    4. իբրեւ հարցական դերանուն կը գործածուի հարցական նախադասութիւններու մէջ (ո՞ր մարդը, ո՞ր մէկը). օրինակ՝
‣ ո՞վ էր դուռը թակողը.

    5. հարցական խօսք՝ դիմացինին ըսածը կրկնել տալու նպատակով (իբր թէ չէ հասկցած). օրինակ՝
‣ Ղուկասը եկաւ։ Ո՞վ.

    6. նոյնպիսի հարցական խօսք՝ զարմանք արտայայտելու համար (իբր թէ չի հաւատար լսածին). օրինակ՝
‣ քեզ ալ կ՚ամբաստանեն: = Զո՞վ : Զի՞ս.

    7. կիսահարցական խօսքերու (անուղղակի հարցում) երկրորդական նախադասութիւններու մէջ (այս պարագայէն կը գրուի շեշտով). օրինակ՝
‣ չըսաւ թէ ո՛վ է.

    8. ո՛չ ոք, ոեւէ մէկը. օրինակ՝
‣ ո՞վ սիրտ ունէ լալու.

    9. բաշխական նշանակութեամբ՝ մէկը... մէկը, ոմանք . . . ոմանք. օրինակ՝
‣ բազմաթիւ մարդիկ եկան. ով՝ հետիոտն, ով՝ ինքնաշարժով, ով՝ ուղղաթիռով.

    10. հակադրական-ժխտական իմաստով՝ ցոյց կու տայ հակադրուող անձերէն մէկուն անարժանութիւնը. օրինակ՝
‣ ո՞վ պայքարեցաւ, ո՞վ վարձատրուեցաւ։


Ո՜Վ
ձայնարկութիւն
    1. կոչական ձայնարկութիւն, որ կը դրուի այն բառէն (սովորաբար գոյական) առաջ, որուն ուղղուած է. ա՜յ, է՜յ. օրինակ՝
‣ ո՜վ մարդկային արդարութիւն, թող ես թքնեմ քո ճակատէն (Սիամանթօ).

    2. հիացումի՝ զարմանքի բացագանչութիւն.

    3. վիշտի՝ աղէտի բացագանչութիւն. օրինակ՝
‣ ո՜վ դարք, ո՜վ բարք.

    4. ծաղրի՝ հեգնանքի բացագանչութիւն:

Ովը երկարած ձեւն է Ո՚ի. օրինակ՝ Հռոմ - Հռովմ: Գաւառաբարբառներու մէջ ունինք վով ձեւը:

Անձնական յարաբերական դերանուն (միայն մարդոց մասին), որ կը գործածուի երկրորդական նախադասութեան մէջ:

Phrases
Ո՞վ գիտէ
յայտնի չէ, ոչ ոք գիտէ, չեմ գիտեր։

Ո՞վ ըսես
ամէնքը, անխտիր կերպով, ամէն մարդ:

Ո՛վ կ՚ուզէ թող ըլլայ
որեւէ խտրութիւն՝ ընտրութիւն չեմ ըներ. բոլորն ալ ինծի համար միեւնոյնն են:

Ով որ
    1. ամէն մէկը, իւրաքանչիւրը, ան որ, այն մարդը որ.
    2. մէկը, անծանօթ մարդ մը։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1869
New!
(beta)
ԱՆՕԹՈՒԹԻՒՆ
գոյական քաղց։

Types
— Հացի՝ ուտելիքի պակասը՝ սով:

Հակառակը՝ յղփացում։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 163
New!
(beta)
ԱՌԱՏՈՒԹԻՒՆ
գոյական
    1. ճոխութիւն, լիութիւն, շատութիւն, յորդութիւն.
    2. յղփութիւն, փարթամութիւն.
    3. շռայլութիւն։

Հակառակը՝ նուազութիւն, պակասութիւն։

Types
— ուտելիքի՝ սով։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 191
New!
(beta)
ՀԱՐՈՒԱԾ
գոյական
    1. զարկ.

Types
— ձեռքով (երեսին)՝ ապտակ, կոփոց.

— ձեռքով (դրան)՝ բաղխում, բաղխիւն.

— բռունցքով՝ բռնխէթ, կռուփ.

— միջնեմատի ծայրով՝ պոնդ, պլնտրիկ.

— ոտքով՝ կից, աքացի.

— գաւազանով՝ ծեծ, գան, գանակոծում.

— մտրակով՝ մտրակում.

— թոպով՝ թոպահարում, թոպամահ.

— բիրով՝ բրածեծ.

— ափով՝ գաւազանով (թմբուկին)՝ դափ, դափիւն, դափում.

— մուրճով՝ մրճահարում.

— ուռնակով (դրան)՝ թակում.

— քարով՝ քարկոծում.

— գնդակով՝ գնդակոծում.

— փամփուշտով՝ գնդակահարում.

— ռումբով՝ թնդանօթով՝ ռմբահարում, ռմբակոծում.

— գնդասեղով՝ կճում.

— գլուխով՝ գլխահարում, գլխամարտ.

— եղջիւրներով՝ եղջերահարում, խեթկում.

— սիրտի՝ բաբախիւն, բաբախում, տրոփիւն, տրոփում.

— սիրտի ծանր՝ կաթուած.

— դէմ-դէմի՝ ընդհարում, կռփամարտ, բռնցքամարտ.

— աթոռներով՝ աթոռամարտ.

    2. (Փոխաբերական իմաստ) հասարակաց աղէտ, չարիք, պատուհաս.

Related Words
— պատերազմի դաշտի վրայ՝ կորուստ, պարտութիւն, կոտորած, ջարդ.

— գերութեան շրջանի՝ չարչարանք, տանջանք, զրկանք.

    3. (Փոխաբերական իմաստ) ծանր վնաս, ձախորդութիւն.

    4. պատուոյ՝ արժանապատուութեան վիրաւորանք՝ նախատինք, վիշտ.

    5. բնական աւեր՝ աւերած, քանդում, կործանում.

Types
— երկրաշարժի՝ ցնցում.

— ջուրի ՝ ծովու ալիքներու՝ ողողում.

— ծանր՝ տեղատարափ անձրեւի՝ ջրհեղեղ.

— երկնային՝ պատիժ.

— ուտելիքի՝ խմելիքի՝ սով, երաշտ։

Phrases
Պետական հարուած
բռնի միջոց, բռնահարուած՝ որով որոշ հոսանք մը իշխանութիւնը անարիւն կամ արեամբ ձեռք կը ձգէ երկրի մը մէջ:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1194
New!
(beta)
ՍՈՎ
գոյական
    1. սննդամթերքի, մասնաւորաբար հացի մեծ պակասութիւն (երաշտի պատճառով). պարէնի նուազութիւն.
    2. այդ պատճառով՝ անօթութիւն, երկար ժամանակ թերասուն ըլլալը.
    3. (Փոխաբերական իմաստ) անհրաժեշտ որեւէ բանի պակասութիւն՝ բացակայութիւն:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2145
New!
(beta)

Similar words
զ-ով
Also search for "ս-ով" in these imaged dictionaries:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Armenian dictionary contains 17,718 words.
The site has 144 dictionaries and 3 books.
English
Նայիրի / Nayiri.com