Free Armenian spellchecker
Get HySpell now!
 Morphology

Western Armenian

սրէ → սրել (verb)
Present Tense • Subjunctive Mood • Third Person • Singular
Imperative Mood • Singular
սրէ → սուր (noun)
Singular • Ablative case
 Dictionary
սրել ներգործական բայ Յեսանել, լարել (ուշադրութիւն):

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 424։
սրութիւն գոյական Սուր յատկութիւն ունեցող, սրածայրութիւն * (մտքի, աչքի) զօրութիւն:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 425։


ՍՐԵԼ
ներգործական բայ
    1. թեքել, յեսանել։
    2. (ականջները՝) ցցել, տնկել։
    3. (միտքը՝ յիշողութիւնը՝) կրթել, մարզել։
    4. (ախորժակ՝) բանալ, գրգռել։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 461
New!
ՍՈՒՐ
գոյական
    1. սուսեր, թուր, նրան։
    2. իշխանութիւն։
    3. Տե՛ս տակը։


ՍՈՒՐ
ածական
    1. սրածայր։
    2. հատու, կտրուկ։
    3. (ցաւ՝) սաստիկ։
    4. (միտք՝) կորովի։
    5. (լսողութիւն՝ հոտառութիւն՝) նուրբ։
    6. (ձայն՝) զիլ։
    7. Տե՛ս վրան։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 455
New!
ՍՐԵԼ սրեցի
ներգործական բայ
    1. Կտրող գործիքի բերանը բարակացնել, սուր դարձնել։
‣ Մկրատը բթացել է, չի կտրում, պէտք է սրել տալ։
‣ Յեսանը բե՛ր, դանակները սրեմ։
‣ Լաւ սրած գերանդին հեշտ է հնձում։

    2. Մի առարկայի ծայրը սուր դարձնել խարտելով, տաշելով։
‣ Սուինները սրեցին։
‣ Ցիցը լաւ սրիր, հեշտ կմտնէ։

    3. Ոլորելով սուր ծայր գոյացնել։
‣ Թելը սրիր որ ասեղի ծակովը մտնէ։
‣ Բեխերը սրել է։

Նմանութեամբ
＋dialectal meaning 4. Նրբացնել, բարակացնել, լեսել, հարել։
‣ Ներկը կոկ քարի վրայ ածեց, սրեց ու ձէթով շաղուեց։

＋dialectal meaning 5. Քսել մի բանի վրայ և կոկել, ծեփել։
‣ Պատը գաճով սրեցին։

＋dialectal meaning 6. Երկար քսելով՝ շփելով մաշել։
‣ Դրամը երկար գործածութիւնից սրվում է։
‣ Այնքան սրված էր դրամի երեսը, որ գիրը չէր երեւում։

Փոխաբերաբար
⨀old meaning 7. Վառել, բորբոքել։

⨀old meaning 8. Սաստկացնել բարկութիւնը, գրգռել։

    9. Մէկին գրգռել, սադրել (մի վատ բան անելու, մէկին վնասելու)։
‣ Նրան սրում էին ինձ դէմ։
‣ Այդ քեզանից չի, մէկը քեզ սրող կայ։

    10. Լարել, իրար դէմ գրգռել։
‣ Եթէ դու բարեկամ ես՝ աշխատի՛ր նրանց հաշտեցնել. դու, ընդհակառակը, նրանց յարաբերութիւնը աւելի սրում ես։

＋dialectal meaning 11. Մատով շօշափել, նայել թէ հաւը ձու ունի՞։

Phrasal Verbs
Ատամները սրել
չէզոք բայ
    1. Պատրաստվել մէկի վրայ յարձակվելու՝ վնասելու։
‣ Նրանք բոլորը ատամները վրաս սրել են, ուզում են մի կերպ ինձ գործիցս հանել։

    2. Ձգտել մի շահաւէտ բանի, հետամուտ լինել մի բան ձեռք բերելու։
‣ Լաւ պաշտօն է բացվել. շատերն ատամները սրել են, որ իրանք ստանան։

⨀old word ՍՐԵԼ (սրեցայ),
ՍՐՎԵԼ սրվեցի
կրաւորական չէզոք բայ նոյն նշանակութեամբ։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 2041
New!
(beta)
⨀old word ՍՐԱԼ (սրացի)
չէզոք բայ Սուր (1, 9) զգալ, անյագ քաղց զգալ, ուտելով չկշտանալ։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 2036
New!
(beta)
1. ՍՈՒՐ (սրոյ), սրի
գոյական

Phrasal Verbs
Սուր քաշել
չէզոք բայ Սուրը պատեանից հանել՝ մէկին սպառնալով։
‣ Նա իմ վրայ (կամ իմ դէմ) սուր քաշեց։

Սրի քաշել, Սրի անցնել, Սրէ անցնել
ներգործական բայ Բոլորին սրով կոտորել։
‣ Բոլոր գերիներին սրի քաշեցին (կամ սրէ անցրին), ոչ ոքի չխնայեցին։


2. ՍՈՒՐ
ածական գոյական մակբայ

Phrases
Սուր անկիւն
գոյական Որ 90 աստիճանից պակաս է։ Տե՛ս Անկիւն։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 2013
New!
(beta)
ՍՐԵԼ
ներգործական բայ
    1. կտրող գործիքի բերանը կամ ակռաները սուր՝ հատու դարձնել.

    2. առարկայի մը ծայրը խարտելով՝ տաշելով սուր ձեւ տալ, սրածայր դարձնել.

    3. բանի մը քսելով՝ շփելով սուր դարձնել.

    4. ոլորելով՝ ծայրը սուր դարձնել. օրինակ՝
‣ պեխը սրել.

    5. (Փոխաբերական իմաստ) բորբոքել, հրահրել, գրգռել, լարել (յարաբերութիւնները).

    6. (Փոխաբերական իմաստ) խոցելու՝ յօշոտելու պատրաստուիլ.

    7. (Փոխաբերական իմաստ) լարումը աւելցնել. ցցել, տնկել. սեւեռել (ականջները, աչքերը).

    8. (Փոխաբերական իմաստ) մարզել, կրթել (միտքը՝ յիշողութիւնը).

    9. (Փոխաբերական իմաստ) բանալ, գրգռել (ախորժակը).

    10. (Փոխաբերական իմաստ) սաստկացնել, ուժեղացնել, զօրացնել։

Phrasal Verbs
Ատամները սրել
ներգործական բայ
    1. պատրաստուիլ մէկուն վրայ յարձակելու՝ անոր վնասելու.
    2. շահաւէտ բանի մը ձգտիլ, բան մը ձեռք ձգելու հետամուտ ըլլալ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2175
New!
(beta)
ԿՏՐՈՒԿ
ածական
    1. լաւ կտրող, հատու, սուր.
    2. կտրուած.
    3. համառօտ, կարճ.
    4. վճռական, ազդու, ազդեցիկ։

Types
— Կտրուկ դանակ՝ սուր, հատու.

— ճամբայ՝ կարճ, ուղիղ (Արաբերէն ատումիէ).

— խօսք՝ համառօտ, վճռական:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1078
New!
(beta)
ՆՈՒՐԲ
ածական
    1. լայնական կտրուածքով շատ փոքր՝ նեղ. բարակ, աննշան հաստութիւն ունեցող.
    2. ոչ-հաստ նիւթեղէնէ պատրաստուած՝ հիւսուած. նրբաթել.
    3. թափանցիկ, անօսր (շատ նուրբ).
    4. ոչ-խոշորակազմ (մարմին). վայելուչ, շնորհալի, բարեկազմ, սլացիկ.
    5. գեղեցիկ եւ նրբագիծ.
    6. սուր, բարձր, բարակ (ձայն).
    7. մանր՝ մանրագոյն մասնիկներէ՝ հատիկներէ բաղկացած.
    8. մեծ ուշադրութիւն եւ մանրակրկիտ աշխատանք պահանջող.
    9. զգայուն եւ խորաթափանց մօտեցում պահանջող.
    10. սուր, խորաթափանց, նրբամիտ, խորիմաստ.
    11. բարձր զգացողութիւն՝ ընկալում ունեցող.
    12. մանրամասնութիւները ընդգրկող. հանգամանալից.
    13. շատ փոքր՝ թոյլ, հազիւ նշմարելի.
    14. կիրթ, բարեկիրթ, ազնիւ.
    15. զգայուն.
    16. քօղարկուած, ոչ-բացայայտ.
    17. մեղմ, քնքուշ, թեթեւ.
    18. խորամանկութեամբ նիւթուած՝ պատրաստուած.
    19. սուղ, կակուղ, լերկ (տառ).
    20. խրթին։

Types
— Ալիւր՝ գերմակ, շարմաղուն։

— Զգացում՝ գողտր:

— Կերակուր՝ համեղ, համադամ։

— Հոտառութիւն՝ տեսողութիւն՝ դատողութիւն՝ սուր:

— Ձայն, գոյն, հով՝ մեղմ, քնքուշ:

— Մարմին՝ շնորհալի, բարեկազմ:

— Միտք՝ 1. կորովի, բանիբուն. 2. նրբամիտ:

— Շատ նուրբ՝ անօսր։

— Վարմունք՝ ազնիւ, վայելուչ։

— Տառեր՝ կակուղ, լերկ։

— Տարբերութիւն՝ դոյզն, աննշան։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1735
New!
(beta)
ՍՈՒՐ
գոյական
    1. երկար դանակի նմանող՝ միասայրի կամ երկսայրի՝ կտրող կամ վիրաւորող զէնք. թուր, սուսեր, դաշոյն.
    2. ածելի, զմելի.
    3. դանակ, կտրոց.
    4. երաժշտական խազերէն մէկը, որ կեռ սուրի ձեւ ունի.
    5. (Փոխաբերական իմաստ) ուժի՝ բռնութեան միջոց.
    6. (Փոխաբերական իմաստ) արիւնահեղութիւն, կոտորած, սպանդ.
    7. (Փոխաբերական իմաստ) պատժական միջոց։

Phrasal Verbs
Սուր բարձրացնել
ներգործական բայ կռիւի ելլել, պատերազմ յայտարարել։

Սուր հանել
ներգործական բայ սպառնալ:

Սուր քաշել
ներգործական բայ սուրը պատեանէն հանել եւ մէկուն սպառնալ։

Սուրէ անցընել
ներգործական բայ
    1. կոտորել.
    2. սուրի տակով անցընել։

Սուրը մերկացնել
ներգործական բայ Տե՛ս Սուր բարձրացնել։

Սուրը յանձնել
ներգործական բայ յաղթողին անձնատուր ըլլալ։

Սուրը պատեանէն հանել
ներգործական բայ Տե՛ս Սուր բարձրացնել։

Սուրը պատեանին մէջ դնել
ներգործական բայ
    1. կռիւը դադրեցնել, հաշտութիւն կնքել.
    2. բարկութիւնը իջնել. խաղաղիլ, հանդարտիլ։

Սուրի բերան տալ
ներգործական բայ սուրի քաշել, կոտորել։

Սուրի ճարակ դառնալ, սուրի ճարակ ըլլալ
չէզոք բայ կոտորուիլ, սպաննուիլ։

Սուրի տալ
ներգործական բայ Տե՛ս Սուրի բերան տալ:

Սուրի տակով անցընել
ներգործական բայ հնազանդութիւն պարտադրել, հպատակութիւն պարտադրել։

Սուրի քաշել
ներգործական բայ կոտորել:

Phrases
Սուրով եւ հուրով
կոտորելով եւ հուրի՝ կրակի մատնելով:


ՍՈՒՐ
ածական
    1. շատ բարակ շեղբ՝ բերան ունեցող. հատու, կտրուկ, սրաբերան.
    2. շատ բարակ եւ ծակող ծայր ունեցող. սրածայր, սայրասուր, խայթող, խոցող.
    3. (Փոխաբերական իմաստ) կտրուկ, հատու, ազդու.
    4. աստիճանաբար բարակցող՝ նեղցող. սրաձեւ.
    5. (Փոխաբերական իմաստ) սաստիկ, ուժգին (ցաւ).
    6. (Փոխաբերական իմաստ) զիլ եւ բարձր (ձայն).
    7. (Փոխաբերական իմաստ) նուրբ, զգայուն (լսողութիւն՝ հոտառութիւն).
    8. (Փոխաբերական իմաստ) կորովի, թափանցող (միտք).
    9. (Փոխաբերական իմաստ) սրամիտ.
    10. (Փոխաբերական իմաստ) սրընթաց, արագ.
    11. (Փոխաբերական իմաստ) տագնապալից.
    12. (Փոխաբերական իմաստ) կտրուկ, շեշտակի:

Phrasal Verbs
Սուր աչք ունենալ
ներգործական բայ
    1. աչքին տեսողութիւնը լաւ ըլլալ.
    2. ուրիշին վերաբերմունքին ներքին՝ յետին նպատակները նախատեսելու յատկութիւն ունենալ։

Սուր ցաւեր ունենալ
ներգործական բայ սաստիկ ցաւէ տառապիլ:

Phrases
Սուր անկիւն
ուղիղ անկիւնէ՝ 90 աստիճանէ պակաս անկիւն:

Սուր գրիչ, սուր միտք
ազդեցիկ գրիչ՝ դիւրին ըմբռնող կամ բանիմաց միտք:

Սուր լեզու, սուր խօսք
    1. խոցող ու խայթող.
    2. սրամիտ եւ խայթող.
    3. ազդեցիկ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2150
New!
(beta)

Similar words
շռէ
New! Explore the usage of the word form սրէ in the Corpus of Western Armenian.
Also search for "սրէ" in these imaged dictionaries:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Armenian dictionary contains 17,718 words.
The site has 144 dictionaries and 3 books.
English
Նայիրի / Nayiri.com