Free Armenian spellchecker
Get HySpell now!
 Dictionary
պահ գոյական Ատեն, միջոց * դասաժամ * պահակի ժամ * պահեստ:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 377։


ՊԱՀ
գոյական
    1. պահպանութիւն, պահպանում։
    2. պահակերութիւն, հսկողութիւն։
    3. ատեն, ժամանակ, միջոց։
    4. վայրկեան։

Phrases
ի պահ դնել
պահել։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 406
New!
ՊԱՀՔ
գոյական պահեցողութիւն։

Phrases
մեծ պահք
աղուհացք, քառասնորդք։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 407
New!
ՊԱ
գոյական Տե՛ս Պարոյկ (5)։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1797
New!
(beta)
Հ,
հ,
հոյ կամ,
հո
գոյական
    1. Հայերէն այբուբենի տասն և վեցերորդ գիրը և տասն և մէկերորդ բաղաձայնը։
‣ Գլխագիր Հ։
‣ Շղագիր հ։
‣ Շարքագիր հ։

    2. Երգաձայնական բաց կոկորդային հնչիւն, աւելի փափուկ քան խ, որ արտասանվում է կոկորդի ձայնական ճեղքը (հագագը) նեղացնելով։

⨀old meaning 3. Իբրև թուանշան՝ նշանակում էր 70։
‣ է-հոյ-չա-ւիւն (7, 70, 700, 7000)։

    4. Հոգեւորականների յատուկ անուններից առաջ՝ միջակէտով գործ է ածվում իբրև կրճատումն Հայր բառի։
‣ Հ. Արսէն Կոմիտաս Բագրատունի։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1155
New!
(beta)
1. ՊԱՀ (պահի, պահից կմ պահու, պահուց) (արմատ պահել՚ի)
(պահլաւերէն ✽ pahr, pa պահել արմատից)

գոյական
    1. Պահելը, պահպանութիւն։
‣ Տան գոյքը դրացուն պահ տուեց և ինքը գնաց օտարութիւն։
‣ Պահ տուած իրերն ամբողջութեամբ յետ ստացաւ։

    2. Երեք ժամուայ ժամանակ, որի ընթացքում պահապանը պահպանութիւն էր անում, որին յաջորդում էր ուրիշ պահապան՝ յաջորդ պահի համար։
‣ Առաջին պահ։
‣ Գիշերուայ չորրորդ պահին (կամ պահուն)։

    3. Ընդհանրապէս՝ կարճ ժամանակ։
‣ Մէկ պահից կգամ։
‣ Պահ մը ետքը։
‣ Մէկ պահ սպասիր, ի՞նչ եղաւ քեզ։

    4. Դասաժամ։
‣ Այսօր հինգ պահ դաս ունիմ, վեցերորդ պահին ազատ եմ։

⨀old meaning 5. Պահպանութիւն զգուշութեան համար. բանտարկութիւն, արգելարան։

Phrasal Verbs
＋dialectal word Պահ դնել
չէզոք բայ Գաղտնի պահապաններ դնելով հսկել մէկի վրայ։
‣ Պահ դրէք, նայեցէ՛ք, ո՛վ է գնում գալիս մօտը։

＋dialectal word Պահ մտնել
չէզոք բայ
    1. Թաք կենալ դիտելու համար։
‣ Ծառի յետեւը պահ մտայ և լսում էի ինչ որ խօսում էին։

    2. Ընդհանրապէս թաք կենալ, ծածկվել։
‣ Այնպէս տեղ պահ մտաւ, որ սատանան էլ չէր կարող գտնել։

✽rare meaning 6. Պահապան։

Derivatives
Պահք (յոգնակի)
գոյական Տե՛ս ներքեւը իւր տեղում։

Phrasal Verbs
⨀old word Ի պահու ունել զոք, ⨀old word Ի պահու առնուլ զոք
ներգործական բայ Մէկին արգելքի տակ դնել, բանտարկել։

Phrases
Պահ դուռն
գոյական Նեղ կիրճերի մէջ ամրութիւն երկաթէ դռնով, որը պահպանում էին՝ թշնամիների արշաւանքից երկիրը պաշտպանելու համար. պահակ (4)։


✽rare word 2. ՊԱՀ
գոյական Տե՛ս Վախ։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1800
New!
(beta)
ՊԱՀՔ (պահոց, յոգնակի)
գոյական Տե՛ս Պաս։
‣ Պահոց օրեր։
‣ Մեծի պահոց առաջին շաբաթը։
‣ Պահոց կերակուր։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1804
New!
(beta)
ՊԱ
ձայնարկութիւն զարմանքի բացագանչութիւն, պա՜հ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1956
New!
(beta)
Հ
    1. մեր այբուբենին տասնըվեցերորդ տառը եւ տասնըմէկերորդ բաղաձայնը, որ երգաձայնական բաց կոկորդային՝ հագագային հնչիւն ունի, աւելի փափուկ քան խ, որ կ՚արտասանուի կոկորդի ձայնական ճեղքը (= հագագը) նեղցնելով.

լեզուաբաններու կարծիքով տառ մը ըլլալէ ասելի թաւացումի նշան մըն է ձայնաւորով սկսող կարգ մը բառերու վրայ.

յունարէն այբուբենը, որուն հետ ընդհանրապէս կը համեմատուի մեր այբուբենը, հ գիրը չունի եւ անոր դերը կը կատարէ տասի՛ա կոչուող սա նշանը (՚), որ կը դրուի յատուկ կամ հասարակ անունի մը սկզբնատառ ձայնաւորին վրայ՝ նոյն թաւ շունչը արտաբերելու համար, ինչ որ H տառը կ՚ընէ լատիներէնի մէջ եւ հ-ն՝ հայերէնի մէջ. անունը հօ.

    2. գլխագիր հ-ն, քովը կէտ (= Հ.), դասական թուական ածական է եւ կը նշանակէ եօթանասուներորդ, իսկ նոտրգիր կամ բոլորգիր կամ շեղագիր հ-ն բացարձակ թուական ածական է եւ կը նշանակէ եօթանասուն.

    3. լծորդ է խ-ի. օրինակ՝
‣ կոհակ=կոխակ, խոյ = հոյ, հաղբք = խաղբք, եւ այլն.

    4. յունարէն սկզբնատառ բի (n) տառը հ-ով փոխանակուած է մեր լեզուին հին բառերուն մէջ. օրինակ՝
‣ բադէր = հայր, եւ այլն.

    5. որոշ բառերու սկիզբը սաստկացուցիչ դեր կը կատարէ. օրինակ՝
‣ հզօր, հպարտ, հմուտ, հլու, հուժկու, եւ այլն.

    6. կան բառեր ալ, որոնք սկզբնատառ հ-ն երբեմն կը պահեն եւ երբեմն ալ առանց անոր կը գործածուին. օրինակ՝
‣ համբառնալ = ամբառնալ, հարբենալ = արբենալ, հսկայ = սկայ, համբարել = ամբարել, հաւատ = աւատ, հանդերձապետ = անդերձապետ, եւ այլն.

    7. որոշ ժողովրդական կամ ռամկօրէն լեզուի բառերուն վրայ անիկա աւելցուած կը գործածուի. օրինակ՝
‣ որթ = հորթ, ունդ = հունտ, ագանիլ = հագնիլ, արբած = հարբած, եւ այլն. համեմատել նաեւ օդ [իք] = հօտ, ոգի = հոգի.

    8. պարսկերէն կամ պահլաւերէն բառերու սկզբնատառ. ֆ-ն հ-ով փոխանակուած է մեր մէջ. օրինակ՝
‣ ֆէրհէնկ = հրահանգ, ֆէրման = հրաման, Ֆրասախ = հրասախ (= փարսախ), ֆրավարտակ = հրովարտակ. ֆրաշա = հրաշք, ֆէրիշտէ = հրեշտակ, ֆրամատար = հրամատար (= հրամանատար), ֆրավարտիկան = Հրոտից (ամիս), ֆրաշոկըրըտի = հրաշակերտ.

    9. բարդուած կրկնաւոր թառերու երկրորդ արմատին հ-ն կը կորսուի ընդհանրապէս. օրինակ՝
‣ հեղ + հեղ = հեղեղ, հեծ + հեծ = հեծեծել, եւ այլն.

    10. հարկանել եւ հատանել բայերու արմատով բարդուած բառերու մէջ ալ հ-ն ինկած կը տեսնենք. օրինակ՝
‣ փողար = փողհար = փողահար, փայտատ = փայտհատ = փայտահատ, եւ այլն.

    11. սովորաբար երկու նոյն ձայւանորներու միջեւ հ կ՚ասելցուի. օրինակ՝
‣ Աբրա՛ամ = Աբրահամ, գեհեն, գեհեան, եւ այլն, ինչպէս նոյն դերը կը կատարեն նաեւ յ եւ ւ տառերը Միքայէլ եւ Աւովդ եւ ասոնց նման անուններու, տառադարձութեան մէջ:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1094
New!
(beta)
ՊԱՀ
ձայնարկութիւն զարմանքի՝ հիացումի՝ ափսոսանքի բացագանչութիւն. վա՜խ, վա՜, վա՜հ, օ՜հ:


ՊԱՀ
(Արմատ՝ պահել, պահպանել բայերու)

գոյական
    1. կարճ՝ կարճատեւ ժամանակ. վայրկեան, րոպէ, ականաքթիթ.

    2. որեւէ բանի տեղի ունենալու՝ վրայ հասնելու՝ պատահելու ժամանակը.

    3. որեւէ երեւոյթի՝ գործունէութեան ՝ դէպքի զուգադիպող ժամանակը. օրինակ՝
‣ իր խօսելու պահուն.

    4. պատմութեան՝ որեւէ բանի ընթացքի՝ զարգացման առանձին շրջան՝ ժամանակաշրջան.

    5. յարմար առիթ՝ ժամանակ.

    6. երեք ժամուան ժամանակ, որուն ընթացքին պահապանը պահպանութիւն կ՚ընէր, որուն կը յաջորդէր ուրիշ պահապան՝ յաջորդ պահին համար.

    7. պահելը, պահպանութիւն, հսկողութիւն.

    8. դասաժամ. օրինակ՝
‣ հայերէնի պահուն.

    9. ընդհանրապէս՝ կարճ ժամանակ.

    10. պահպանութիւն զգուշութեան համար. բանտարկութիւն, արգելարան.

    11. պահող, հսկող, պահպանող. օրինակ՝
‣ սահմանապահ։

Phrasal Verbs
Պահ դնել
ներգործական բայ
    1. պահել՝ պահպանել.
    2. պահել՝ շահելու հեռանկարով.
    3. ժամանակաւորապէս յանձնել: Կ՚ըսուի նաեւ Ի պահ դնել։

Պահ մտնել
չէզոք բայ
    1. պահուիլ, թաքչիլ, թաքնուիլ.
    2. բանի մը ետեւ մտնել, ծածկուիլ:

Պահ տալ
չէզոք բայ
    1. պահելու՝ պահպանելու համար մէկը՝ բան մը մէկուն՝ տեղ մը յանձնել.
    2. զետեղել, յանձնել, դնել, պահ դնել։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1960
New!
(beta)
ՊԱՀՔ
գոյական ինքզինք բանէ մը կամաւոր զրկում. ժուժկալում, զգուշացում։ Հին Կտակարանի եւ Աւետարանի մէջ՝ պահքը կը նշանակէր պարզապէս՝ կերակուրէ զգուշանալ, չուտել, ծոմ բռնել:

Phrasal Verbs
Պահք բռնել
ներգործական բայ
    1. որոշ օրերու մսեղէն իւղ ուտելէ հրաժարիլ.
    2. ընդհանրապէս՝ ինքզինք զրկել հաճոյքէ (նաեւ սեռային):

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1967
New!
(beta)

Similar words
բա-հ
բա-յ
Also search for "պա-հ" in these imaged dictionaries:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Armenian dictionary contains 17,718 words.
The site has 144 dictionaries and 3 books.
English
Նայիրի / Nayiri.com