Free Armenian spellchecker
Get HySpell now!
 Morphology

Western Armenian

պարզէ → պարզ (noun)
Singular • Ablative case
պարզէ → պարզել (verb)
Present Tense • Subjunctive Mood • Third Person • Singular
Imperative Mood • Singular
 Dictionary
պարզ ածական Ջինջ, զուտ * անմեղ, անկեղծ * ոչ բարդ, յայտնի, անզարդ, անպաճոյճ:
պարզել ներգործական բայ Լուսաբանել, դիւրացնել * տարածել, երկարել (ձեռք), ծածանել (դրօշ) * զտել, յստակել:
պարզութիւն գոյական Բնականութիւն * յստակութիւն * միամտութիւն:
պարզիլ չէզոք բայ Հոսիլ, տարածուիլ, զտուիլ, յստականալ:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 388։


ՊԱՐԶԵԼ
ներգործական բայ
    1. յստակել, զտել, քամել, մզել։
    2. տարածել, փռել, բանալ։
    3. յայտնել, բացատրել, լուսաբանել։
    4. դիւրացնել։
    5. (կնճիռը՝) լուծել։
    6. (գաղտնիքը՝) մերկացնել։


ՊԱՐԶ
ածական
    1. մեկին, յայտնի, ակներեւ, բացայայտ, բացորոշ։
    2. ջինջ, վճիտ, յստակ, պայծառ, մաքուր։
    3. անզարդ, անպաճոյճ, անսեթեւեթ։
    4. միայն, սոսկ, լոկ (հաց)։
    5. միամիտ, պարզամիտ, ախամախ։
    6. աննենգ, անմանկ։
    7. մերկ (աչքով)։
    8. չորաբեկ (սեղան)։


ՊԱՐԶ
գոյական պարզկայ, պայծառ եւ ցուրտ օդ, սէրոնսիր։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 420
New!
ՊԱՐԶԵԼ պարզեցի
ներգործական բայ
    1. Քամել, քամելով մաքրել։
‣ Գետի պղտոր ջուրը նախ քան գործածելը պէտք է պարզել՝ քամելու յատուկ սարածներով։
‣ Շերտ-շերտ ածած ածուխի մանրուքն ու աւազը լաւ պարզում են ջուրը։
‣ Գինին թողնում են կարասում, որ մրուրը տակը նստի, պարզի։

    2. Աւելորդ խառնուրդները հեռացնել, զտել։
‣ Հանքերը երբ հալում են՝ նախ պարզում են խարամը և ապա պարզված հեղուկն ածում են ձեւերի մէջ։

⨀old meaning 3. Մաքրել, յստակել։

＋dialectal meaning 4. Հացահատիկը կալում յարդից բաժանել, զատել, մաքրել, քամել։
‣ Ես որ գնացի՝ կալը նոր էին սկսել պարզել։
‣ Յարմար քամի է, շտապեցէ՛ք թեղը պարզեցէք։

    5. Լայն բանալ, երկայնել։
‣ «Ես, անբարբառ մի մանուկ, Երկու ձեռքըս պարզեցի Եւ իմ անզօր թեւերով Ազատութիւն գրկեցի»։
‣ Նա ձեռքն ինձ պարզեց բարեւելու, ես ձեռք չտուի։

    6. Բաց անել, ծածանել։
‣ Նաւը բոլոր առագաստները պարզեց ու ճանապարհ ընկաւ։
‣ Այսօր մեր զօրքերը պետական սահմանի՝ Պրուտ գետի վրայ պարզեցին յաղթանակի դրօշը։

    7. Փոխաբերաբար Մութ բանը բանալ, յայտնի դարձնել։
‣ Պէտք է այդ թիւրիմացութիւնը պարզել։
‣ Ես այդ գործը կպարզեմ, այդպէս չեմ թողնի։
‣ Ես ինձ համար պարզեցի իմ բռնելիք դիրքը։

    8. Որոշ կերպով արտայայտել, բացատրել։
‣ Պարզեցէ՛ք ձեր միտքը, լաւ չենք հասկանում։
‣ Պէտք է պարզել մեր փոխադարձ յարաբերութիւնը։

չէզոք բայ, Իբրև դիմազուրկ բայ
    9. Եղանակը բացվել, ամպերը փարատվել։
‣ Եղանակը պարզեց (կամ պարզել է)։
‣ Խոտը հասել է, բայց սպասում ենք որ պարզէ, յետոյ սկսենք քաղել։
‣ Ե՞րբ պէտք է օրերը պարզեն, արեգակի երես տեսնենք։

⨀old meaning 10. Ձգելով շտկել՝ ուղղել։

Phrasal Verbs
⨀old word Պարզել ոգւոց
չէզոք բայ Վերջի շունչը արձակել, հոգեվարք լինել։

⨀old word Ի վեր պարզել
չէզոք բայ Ձգտել դէպի վեր։

⨀old word Պարզել մեկնել
չէզոք բայ Քաշվել հեռանալ։

ՊԱՐԶԵԼ (պարզեցայ),
ՊԱՐԶՎԵԼ պարզվեցի
կրաւորական չէզոք բայ 1－4 նշանակութեամբ։


2. ՊԱՐԶ
գոյական Տե՛ս Պարզու։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1845
New!
(beta)
1. ՊԱՐԶ (պարզոյ կամ պարզու)
(պահլաւերէն ✽ parz, պարսկերէն paludan, քամել, պարզել)

ածական
    1. Օտար խառնուրդից ազատ, անմրուր, զուտ։ Հակառակը՝ Պղտոր, խառնած։
‣ Պարզ գինի։
‣ Պարզ ձէթ։
‣ Պարզ ջուր։

    2. Մաքուր, պայծառ։ Հակառակը՝ Մութ, ամպոտ։
‣ Պարզ երկինք։
‣ Պարզ օր՝ եղանակ։

    3. Ոչ բարդ, քիչ մասերից բաղկացած։ Հակառակը՝ Բարդ։
‣ Պարզ մեքենայ։
‣ Պարզ կազմութիւն։

    4. Անպաճոյճ, զարդարանքներից զուրկ։ Հակառակը՝ Զարդարուն, շքեղ, բարդ։
‣ Պարզ զգեստ։
‣ Պարզ կահաւորութիւն։
‣ Պարզ ճարտարապետութիւն։

    5. Հասարակ, սակաւապէտ։ Հակառակը՝ Ճոխ, շռայլ։
‣ Պարզ կեանք։
‣ Պարզ կերակուրներ։

    6. Լոկ, սոսկ։
‣ Պարզ թիւրիմացութիւն։
‣ Պարզ կատակ։

    7. Նմանութեամբ Աշկարայ, անպատրուակ։
‣ Պարզ սպառնալիք։
‣ Պարզ ակնարկութիւն։

    8. Յայտնի, բացայայտ։
‣ Պարզ իրողութիւն։
‣ Պարզ գողութիւն։

    9. Հեշտ, դիւրըմբռնելի։ Հակառակը՝ Մութ, դժուար։
‣ Պարզ լեզու՝ ոճ։
‣ Պարզ խնդիր։

    10. Անկեղծ, միամիտ, առանց յետին մտքի։ Հակառակը՝ Կեղծաւոր, խորամանկ։
‣ Պարզ մարդ։
‣ Պարզ սիրտ։
‣ Պարզ խոստովանութիւն։

    11. Բնական։
‣ Պարզ բան է։
‣ Պարզ միջոց։
‣ Պարզ հաշիւ։

⨀old meaning 12. Պարզված, բացված, բաց։

գոյական
    13. Ինչ որ պարզ է, պարզ բան։
‣ Ուսանելիս պարզից գնում են դէպի բարդը։
‣ Ես պարզը ասեմ։

⨀old meaning 14. Պայծառ՝ անամպ եղանակ, պարզկայ։

մակբայ
    15. Պարզ կերպով, պարզապէս։
‣ Պարզ գրել՝ խօսել։

    16. Յայտնապէս, աշկարայ։
‣ Պարզ ասել՝ խոստովանել։

    17. Սոսկապէս, լոկ, միայն։
‣ Նա պարզ վրադ ծիծաղել է։
‣ Դու պարզ սխալվել ես։

Phrasal Verbs
＋dialectal word Պարզ բանալ
չէզոք բայ Տե՛ս Պարզպան։

Phrases
Պարզ երեքի կանոն, Պարզ երից կանոն
գոյական (Թուաբանական) Տե՛ս Երեք՚ի տակ։

Պարզ մեքենաներ
յոգնակի գոյական (Մեքենագիտական) Լծակը, ճախարակը, ոլորանը, ատամնաւոր անիւը, սեպը, պտուտակը, շեղ մակարդակը կոչվում են պարզ մեքենաներ։

Պարզ արմատ
գոյական (Քերականական) Բայերի մէջ՝ բուն արմատը առանց որևէ մասնիկի։
‣ Գործ-ել, տես-այ ձեւերում «գործ», «տես» պարզ արմատներ են, իսկ գործեց-ի, տեսն-ել ձեւերում «գործ-եց», «տես-ն» բաղադրեալ արմատներ են։

Պարզ բառ
գոյական (Քերականական) Արմատական բառ, առանց որևէ յաւելուածի։
‣ Լոյս պարզ բառ է, անլոյս բաղադրեալ բառ է. լուսաւոր ածանցված բառ է, լուսաբեր բարդ բառ է։

Պարզ ձեւ
գոյական (Քերականական) Բայերի մէջ՝ երբ բայաձեւը մի բառ է, առանց օժանդակ բայի։
‣ Խօսեցի, խօսի՛ր պարզ ձեւեր են, խօսում էի, խօսելու եմ բաղադրեալ ձեւեր են։

Պարզ նախադասութիւն
գոյական (Քերականական) Որ միտք է արտայայտում և ըստ կազմութեան լինում է՝ պարզ, համառօտ, որ բաղկացած է մի ենթակայից և մի ասացուածից (կամ ստորոգեալից)։
‣ Արամը եկաւ, աշակերտները խաղում են՝ պարզ համառօտ նախադասութիւններ են, իսկ Արամը եկաւ տուն, աշակերտները խաղում են այգում ուրախ ու զուարթ՝ պարզ ընդարձակ նախադասութիւններ են, որովհետև բացի ենթակայից ու ստորոգեալից (ասացուածից) ունին և լրացումներ։
‣ Բայց երբ ասենք՝ Արամն ու ընկերը եկան, Արամը գնաց ու եկաւ կամ Արամը եկաւ, որ գնանք խաղալու՝ բաղադրեալ (կամ բարդ) նախադասութիւններ են։

Պարզ մարմիններ
յոգնակի գոյական (Քիմիական) Որոնք բաղադրված չեն, որոնց ամբողջ նիւթը միևնոյն տեսակի ատոմներից է բաղկացած։
‣ Ոսկին, երկաթը, թթուածինը, ազոտը ևն պարզ մարմիններ են։
‣ Մինչև այժմ յայտնի պարզ մարմինների թիւը հասնում է 90-ի։

⨀old word Ի պարզոյ, ⨀old word Ի պարզի
մակբայ Պարզ եղանակին, պարզ ժամանակ։

⨀old word Պարզ ուղիղ
մակբայ Պարզապէս և ուղղակի։

Պարզ ի պարզոյ
մակբայ Պարզապէս, բացարձակ կերպով, առանց թաքցնելու կամ քաշվելու։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1844
New!
(beta)
ՊԱՐԶԵԼ
ներգործական բայ
    1. քամելով մաքրել, քամել, մզել.
    2. աւելորդ խառնուրդները առանձնացնել. զտել, յստակել, զուլալել.
    3. հասկնալի՝ ըմբռնելի դարձնել. բացատրել, լուսաբանել, մեկնաբանել, պարզաբանել.
    4. բացայայտել, յայտնաբերել.
    5. երեւան հանել, որոշել, լուծել (հարց, խնդիր).
    6. մերկացնել, բանալ (գաղտնիք).
    7. լայն բանալ, կարկառել.
    8. օդին մէջ բարձրացնել (դրօշ՝ պաստառ եւ այլն).
    9. փռել, տարածել.
    10. պարզ նախադասութեան վերածել։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2020
New!
(beta)
ԳԻՐ
գոյական
    1. արմատ գրել բայի.

    2. որեւէ ձեւի գծագրութիւն՝ նշան, որ կ՚արտայայտէ լեզուի մը որեւէ մէկ հնչիւնը, այբուբենի ամէն մէկ նշանը, տառ, նշանագիր.

    3. գրուած բան, գրութիւն, գրուածք.

    4. գրականութիւն.

    5. նամակ, թղթակցութիւն.

    6. միանալով ա՛յլ բառերու հետ՝ կը կազմէ բարդ եւ ածանցեալ բառեր։

Phrasal Verbs
Գրի առնել
ներգործական բայ գրել.

գիր կապել
ներգործական բայ հեգել.

գիրին սեւն ու ճերմակը զանազանել
չէզոք բայ քիչ թէ շատ կարդալ-գրել գիտնալ։

Types
Գիրի ներկայ տեսակներ.－
— Շիտակ եւ սպիտակ՝ արամեան (կոչում Պոլսահայերու),

— շեղ եւ սեւ դիւրընթեռնլի՝ բոլորգիր, ըստ Պոլսահայերու՝ գէորգեան, ըստ Պէյրութահայերու՝ պարզ.

— գեղագիր՝ ձեռագիր, որուն եղափոխութիւնը կատարուած է արդի աշխարհաբարի զարգացման շրջանին (ԺԹ. դարու Բ. կէսէն սկսեալ).

— ուղղաձիգ երկար ու բարակ՝ եղէգնագիր.

— սեւ եւ հաստ՝ երկաթագիր.

— բարակ եւ երկայն՝ երկայն անթիք (որ մի՛այն գլխագիր ունի).

— զուգահեռական գիծերով, ընդհանրապէս դուրսի գիծը աւելի բարակ՝ զարդագիր.

— Միջին Դարու ձեռագիր Աւետարաններու ճակատի եւ թռչունի պատկերներով՝ թռչնագիր,

— երկաթագիրէն նուազ սեւ եւ Եգիպտահայերու կոչումով՝ լայն անթիք (որ մի՛այն գլխագիր ունի) .

— ասկէ աւելի սեղմ՝ բայց նո՛յն երկայնքը ունեցող՝ նեղ անթիք (որ մի՛այն գլխագիր ունի).

— Միջին Դարերու գրչագիրներուն գործածած եւ ծաղիկներով ու նախշերով՝ ծաղկագիր,

— շեղ եւ երկար, որուն թէ՛ գլխագիրը եւ թէ նոտրը ունին Եգիպտահայեր՝ յոբելեան.

— սեւ մանրագիր եւ առհասարակ տողատակերու մէջ գործածուած՝ նոտրգիր.

— նոտր երկաթագիր, զոր Եգիպտահայեր կոչած են՝ 8 բունթօ նորման.

— շեղ եւ ֆրանսական իթալիք գիրերուն նման՝ շեղագիր.

— ասորա-բաբելական գրութեան նշաններուն նման՝ սեպագիր, որուն ամենապարզը պարսկականն էր, իսկ ամենաբարդը՝ հայկականը։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 404
New!
(beta)
ՊԱՐԶ
ածական
    1. օտար խառնուրդէ՝ նիւթերէ զերծ. անմրուր, զուտ.
    2. վճիտ, զուլալ, ջինջ, յստակ, ականակիտ, պարզորակ.
    3. պայծառ, անամպ, անմշուշ, պարզկայ.
    4. թարմ, մաքուր.
    5. անպաճոյճ, անսեթեւեթ, անզարդ.
    6. բացորոշ, պարզորոշ, բացայայտ, յայտնի, մեկին.
    7. դիւրին, դիւրըմբռնելի, հեշտ.
    8. առանց կեղծիքի՝ նենգութեան. անկեղծ, աննենգ, միամիտ, պարզամիտ, անմանկ.
    9. միայն, սոսկ, լոկ.
    10. բնական, սովորական.
    11. հասարակ, ոչ-ճոխ, ոչ-շռայլ.
    12. յստակ, թափանցիկ.
    13. բաց, ոչ-մութ, ոչ-մուգ.
    14. մէկ տեսակ տարրէ կազմուած. ոչ-բաղադրեալ (նիւթեղէն).
    15. (Քերականական) միայն մէկ դիմաւոր բայ ունեցող (նախադասութիւն).
    16. դիւրընթեռնլի.
    17. չորաբեկ (սեղան).
    18. առանց ակնոցի, մերկ (աչքով).
    19. շիտակ, ճշմարիտ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2018
New!
(beta)
ՊԱՐԶ
մակբայ
    1. պարզ կերպով, պարզապէս, շիտակ.
    2. յայտնապէս, բաց կերպով:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2019
New!
(beta)

Similar words
պարսէ
 Usage beta 3 citations 

Usage of matching Word Forms

New! Explore the usage of the word form պարզէ in the Corpus of Western Armenian.
Also search for "պարզէ" in these imaged dictionaries:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Armenian dictionary contains 17,718 words.
The site has 144 dictionaries and 3 books.
English
Նայիրի / Nayiri.com