Free Armenian spellchecker
Get HySpell now!
 Dictionary
չու գոյական Երթ, գաղթ:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 375։


ՉՈՒ
գոյական
    1. երթ, մեկնում, գնացք։
    2. գաղթ։
    3. ընթացք։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 403
New!
1. Չ,
չ,
չա,
չայ
գոյական
    1. Հայերէն այբուբենի քսան և հինգերորդ գիրը և տասնևիններորդ բաղաձայնը։
‣ Գլխագիր Չ։
‣ Շղագիր չ։
‣ Շարագիր չ։

    2. Անձայնեղ թաւ սկզբնափակ հնչիւն, որ արտասանվում է՝ լեզուն տափակ ծայրով քիմքին փակցնելով ու պայթեցնելով։

⨀old meaning 3. Իբրև թիւ՝ նշանակում էր 700։
‣ Է-հո-չա-ւիւն։ (7, 70, 700, 7000)։


2. Չ (ձայնաւորից առաջ՝ չ, բաղաձայնից առաջ չը)
(բացասական մասնիկ, առաջ եկած Ոչ՚ի սղումից)

մակբայ

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1770
New!
(beta)
ՈՒ
շաղկապ Կապում է իրար հետ սերտ առնչութիւն ունեցող երկու բառ կամ նախադասութիւն, որպէս թէ կցում է նրանց, այնպէս որ առաջին բառը յաճախ չի հոլովվում երկրորդի հետ. և։
‣ Բանն ո՞վ անէ － ես ու դու. հացն ո՞վ ուտէ － ես ու դու (ասացուած)։
‣ Հաց ու պանիր՝ կեր ու բանիր (ասացուած)։
‣ Նրանց մէջ իմ ու քուկ չկայ, (չեն զանազանում ո՛րն է իմը, ո՛րն է քոնը)։
‣ Մարդ ու կնոջ մէջ գժտութիւն ձգեց։
‣ Կեր ու խումի ժամանակ չէ։
‣ Առ ու փախի օրեր էին։
‣ Հարց ու փորձից բան դուրս չեկաւ։
‣ Ինքն ու կինն եկան ու մեզ իրանց հետ վերցրին։
‣ Սար ու ձոր ընկանք և վերջապէս գտանք։

(Տաղաչափութեան մէջ երբեմն զեղչելով գրում են ւ՚, որ կարդացվում է իբրեւ փափուկ վ, առանց վանկ գրաւելու. օրինակ՝
‣ «Դու հայոց ւ՚իմ տանս առաջնորդ ըլլաս» (ու իմ տանս)։
‣ «Զինուոր հայոց ւ՚աստուծոյ» (ու աստուծոյ)։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1738
New!
(beta)
1. ՉՈՒ (չուոյ), չուի (արմատ Չուել՚ի)
գոյական
⨀old meaning 1. Ընդհանրապէս՝ տեղից տեղ գնալը, տեղափոխութիւն ցամաքով կամ ջրով։

⨀old meaning 2. Մեծ բազմութեամբ և աղխով մի տեղից ուրիշ տեղ գնալը, գաղթականութիւն։

    3. Զօրքի ճանապարհ գնալը կազմով, և ճանապարհը։
‣ Բանակը չուի պատրաստութիւն էր տեսնում։
‣ Զօրքի չուն սովորական ժամանակ օրական քսան-քսաներկու կիլոմետր է։

    4. Թռչունների տեղափոխութիւնը աշնանը դէպի տաք երկիրներ, և գարնանը դէպի հիւսիս։
‣ Կանգնել դիտում էինք կռունկների չուն։
‣ Չուի ժամանակ անթիւ թռչուններ են ոչնչանում։

⨀old meaning 5. Գաղթող՝ տեղափոխվող բազմութիւն, կարաւան, բանակ։

Phrasal Verbs
⨀old word Չու առնել (արարի), ⨀old word Ի չու անկանել
չէզոք բայ Տե՛ս Չուել։


＋dialectal word 2. ՉՈ՛Ւ
միջարկութիւն
    1. Ձայնարկութիւն, որով քշում են էշը կամ ձին։
‣ Շարունակ չո՜ւ-չո՜ւ ասելու տեղ մի անգամ գաւազանով հասցրո՛ւ քամակին, տես ի՛նչպէս կգնայ։

    2. Ձայնարձակութիւն, որով գոմէշներին գրգռում են իրար հետ կռուելու։

Phrasal Verbs
＋dialectal word Չո՜ւ տալ
ներգործական բայ Կռուի խրախուսել, գրգռել։


＋dialectal word 3. ՉՈՒ
գոյական Տե՛ս Ճինջի, Ճլորթի։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1792
New!
(beta)
Չ
մեր այբուբենին 25րդ տառը եւ 19րդ բաղաձայնը։

Լեզուատամնային թաւ պայթաշփական հնչիւն։

Անոր նուրբը՝ ճ, միջակը՝ ջ։

Իբրեւ թիւ կը նշանակէ 700 (գլխագիր Չ առանց միջակէտի) եւ 700րդ Չ. (գլխագիր Չ. միջակէտով)։


Չ
    1. (ձայնաւորէ առաջ չ, բաղաձայնէ առաջ չը) դիմաւոր եւ անդէմ բայի ժխտական ձեւ կազմող մասնիկ (յառաջացած ոչի սղումէն). օրինակ՝
‣ ուտել-չուտել, գրեցի-չգրեցի.

    2. Ժխտական նախածանց. օրինակ՝
‣ չտես, չբեր, չգոյ.

    3. գոյական եւ ածական անուններու սկիզբը կցուելով՝ կը հերքէ անոնց նշանակութիւնը.օրինակ՝
‣ չտեսութիւն, չկամութիւն, չախորժելի.

    4. գոյականներու սկիզբը կցուելով՝ կու տայ բառին հակառակ իմաստը, իբրեւ անպիտան, անարժան այդպէս կոչուելու. օրինակ՝
‣ չքահանայ, չաստուած, չեպիսկոպոս։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1931
New!
(beta)
ՈՒ
շաղկապ
    1. կը կապէ նախադասութեան մը համազօր՝ համադաս բառերը՝ անդամները, եւ.

    2. կը կապէ համադաս նախադասութիւններ.

    3. իրարու կը կապէ իրարու յաջորդող գործողութիւններ՝ ապա, որմէ ետք նշ.

    4. կը գործածուի նախադասութեան մը սկիզբը՝ հետեւանքային յարաբերութիւն ցոյց տալով՝ ուստի նշ. օրինակ՝
‣ որոշած էինք ամէն գնով փախչիլ։ Ու փախանք.

    5. կրկնութեամբ կը գործածուի թէ՛ ... թէ՛, ե՛ւ ... ե՛ւ իմաստով. օրինակ՝
‣ ո՛ւ կը խօսէր, ո՛ւ կը քալէր.

    6. կը կապէ հակադիր նախադասութիւններ՝ ժխտելով սպասուող հետեւանքը՝ եւ սակայն, սակայն եւ այնպէս նշ.

    7. կը կապէ հակադիր նախադասութիւններ՝ իսկ նշ.

    8. հովին ոռնոցը՝ օդանաւին հռնդիւնը եւ նման միալար եւ տեւական սուր ձայն.

ձայնարկութիւն
    9. սաստիկ ցուրտէ՝ մսելէ եւ այլն արձակուող բացագանչութիւն։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1894
New!
(beta)
ՉՈՒ
գոյական
    1. ընդհանրապէս՝ տեղէ տեղ երթալը՝ տեղափոխուիլը՝ ճամբորդելը. երթ, մեկնում, չուերթ.
    2. խումբով տեղափոխուիլը. գաղթ, գաղթականութիւն.
    3. թռչուններու տեղափոխութիւնը աշնան եւ գարնան.
    4. (Գրաբար) զօրաշարժ.
    5. (Փոխաբերական իմաստ) արշաւանք, յարձակում, գրոհ.
    6. թռիչք:

Derivatives
— Ածականը՝ Չուական:


ՉՈՒ
գոյական
    1. ձայնարկութիւն, որով կը կը քշեն էշն ու ձին.
    2. ձայնարկութիւն, որով կը գրգռեն գոմէշները, իրարու դէմ կռուելու համար։


ՉՈՒ
գոյական ճինջի, ճլորթի։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1951
New!
(beta)
Also search for "չ-ու" in these imaged dictionaries:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Armenian dictionary contains 17,718 words.
The site has 144 dictionaries and 3 books.
English
Նայիրի / Nayiri.com