Free Armenian spellchecker
Get HySpell now!
 Morphology

Matching Word Forms

ուռի → ուռ
ուռի → ուռի
ուռի → ուռչել

Matching Lexemes

 Dictionary
ուռի գոյական Գետեզրի վրայ կախուող ճիւղերով ծառ:
ուռ գոյական Որթատունկի ճիւղ * ուռեցք, պալար:
ուռիլ չէզոք բայ Ծաւալով լայննալ, այտնուլ, տկռիլ (կերակուրէ) * սոնքալ:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 370։


ՈՒՌԻ
գոյական ուռենի։

Phrases
հոտաւէտ ուռի
խլեփ, եղրդի։


ՈՒՌ
գոյական
    1. (ծառի՝) մայծրայ։
    2. Տե՛ս տակը։
    3. Տե՛ս ուռեցք։


ՈՒՌ
գոյական
    1. մուրճ, կռան։
    2. (զանգակի՝) լեզու։
    3. (կոչնակի՝) թակաղ։
    4. (սալարկիչի՝) քարուրագ, քարահատ։


ՈՒՌ
գոյական
    1. (որթատունկի՝) ճիւղ, բարունակ։
    2. (կտրուած՝) յօտ, արգատ։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 398
New!
ՈՒՌԻ (ուռւոյ, ուռեաց)
գոյական (Բուսաբանական) Ուռենիների կարգին պատկանող ծառ, նշտրաձեւ՝ սրածայր և մանր ատամնաւոր տերեւներով, որոնք երբեմն տակից, երբեմն էլ երկու կողմից ծածկված են սպիտակ-մոխրագոյն մազերով. ամեն մի ծառ մի սեռի ծաղիկներ է ունենում։

Բուսնում է ջրերի մօտ և ջրոտ տեղերում։

Բարակ ճիւղերից կողովներ են հիւսում։

Սպիտակաւուն տերեւների պատճառով կոչվում է Սպիտակ ուռի (Salix alba)։
‣ Առուի երկարութեամբ ուռի տնկեց։
‣ Որտեղ ուռի է բուսնում՝ գիտցիր որ տակը ջուր կայ։

Ուռիները շատ տեսակներ ունին.

Types
Դիւրաբեկ ուռի
գոյական (Salix fragilis), լերկ տերեւներով։

Վարսաւոր ուռի, Բաբելոնական ուռի
գոյական (Salix babylonica), Գեղեցիկ ծառ՝ վար կախված երկայն ճիւղերով, որ տնկում են յաճախ գերեզմանատներում, որի պատճառով կոչվում է նաեւ սգատերեւ ուռի։

Փոկուռի (Salix cinerea), Նշտրատերեւ ուռի (Salix lanceolata)
գոյական Մազոտ ճիւղերով, կողովներ հիւսելու շատ յարմար։


ՈՒՌՆ (ուռան, ուռունք, ուռանց)
գոյական
    1. Դարբնի (մեծ) մուրճ, որով սալի վրայ ծեծում են երկաթը։
    2. Նմանութեամբ Ականջի ներսի չորս մանր ոսկորներից մէկը, որ բախում է սալին՝ երբ օդը թրթռում է։


ՈՒՌՉԵԼ (ուռեայ, ուռի՛ր, ուռուցեալ), ուռեցայ կմ ուռայ
չէզոք բայ
    1. Ծաւալը մեծանալ, ընդարձակվել, մէջը փչելուց կամ մի բան ածելուց։
‣ Տիկը փչիր, որ լաւ ուռչի։
‣ Այնքան կերայ որ ուռեցայ (կամ ուռայ)։
‣ Կաթը երբ սկսում է եռ գալ՝ ուռչում բարձրանում է։

    2. Խոնաւութիւն ծծելով ստուարանալ։
‣ Անձրեւներից դուռը ուռել է, չի փակվում։
‣ Սպունգը երբ ջրի մէջ ձգես՝ կուռչի։

    3. Վրան ուռոյց դուրս գալ։
‣ Մատս փուշ խրվեց, ուռել է ու ցաւում է։
‣ Երեխայի գեղձերն երբեմն երբեմն ուռչում են։

    4. Արտասուելուց աչքերի տակը լցվել։
‣ Այնքան լացեց որ աչքերն ուռեցան։
‣ Ուռած աչքերով ի՞նչպէս պիտի դուրս գաս հիւրերի մօտ։

Phrases
Աչքերս ուռել են
(հեգնական), Տե՛ս Աչք՚ի տակ։

⨀old meaning 5. Մրրկել, ալեկոծվել (ծովի)։

    6. Փոխաբերաբար Յանկարծ պատուի հասնելուց գոռոզանալ, փքվել, շփանալ։
‣ Նոր պաշտօնի նշանակվելուց յետոյ այնպէս ուռել է, որ լայեղ չի անում նախկին ծանօթների հետ խօսել։
‣ Շատ մի՛ ուռիր, կտրաքվիս։

＋dialectal meaning 7. Մի բանից վիրաւորված լինելով սառը պահել իրան, սրտնեղութիւն ցոյց տալ։
‣ Կարծես՝ նա մեզանից ուռել է, մի քանի ժամանակ է՝ հետս քթով է։
‣ Ինչո՞ւ ես ուռել ինձանից, բարեկամ, քեզ ի՞նչ վատ բան եմ արել։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1754
New!
(beta)
1. ՈՒՌ (ոյ)
գոյական
⨀old meaning 1. Խաղողի որթի ողկուզաբեր ճիւղը։

⨀old meaning 2. Խողողի որթի կամ այլ ծառի բարակ ճիւղ։

✽rare meaning 3. Գեղձի (ծառ)։

    4. Տե՛ս Ուռի կամ ուռենի։
‣ Ուլն ելաւ ուռին ծառին, ոռըքով ուռն ոլըրեց (շուտասելուկ)։
‣ Ուռից պսակներ էին հիւսում և գլխներին դնում։
‣ Ուռից կողովներ են գործում, խուրձեր են կապում, ցախաւել են պատրաստում։


2. ՈՒՌ
գոյական Ոչխարի, մատակի, մանաւանդ կովի ստինք. ծիծ, կուրծ։
‣ Դու ուռի մեծութիւնից մի՛ խաբվիր. շատ անգամ ուռը մեծ է լինում, բայց կաթը քիչ։
‣ Կովի ուռը ցաւում է, կաթը պակասել է։


＋dialectal word 3. ՈՒՌ
գոյական
    1. Մարմնի վրայ դուրս եկած ուռոյց, ուռէցք։
‣ Երեսը ուռ մը ելեր է։

    2. Ծառի բունի վրայ դուրս եկած ուռէցք։

    3. Գործուածքների վրայ երկայն բարակ գիծ, զօլ։

(Համեմատել Ուռ 1, 2)։


⨀old word 4. ՈՒՌ
գոյական Տե՛ս Ուռն։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1753
New!
(beta)
＋dialectal word 1. ՈՒՌՔ
գոյական Ցնորք։

Phrasal Verbs
Ուռքի ուրդել
չէզոք բայ Ցնորվել, խելագարվել։


✽rare word 2. ՈՒՌՔ
գոյական Տե՛ս Ոռ, Ոռք։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1755
New!
(beta)
ՈՒՌԵՆԻ,
ՈՒՌԻ
գոյական ուռազգիներու ընտանիքին պատկանող ծառաբոյս (Ֆրանսերէն saule, Անգլերէն willow): Ունի շուրջ 200 տեսակ: Նշենք մէկ քանին.

Types
— Բաբելոնեան՝ սգաւոր ուռի, լացող ուռի, խոնարհուող ուռի, վարսաւոր ուռի.

— Բեշկուռի. Բիճուռի. Դիւրաբեկ (դիւրաբեկ տերեւներով)՝ ճաթուռի.

— Եգիպտական՝ խլեփ.

— Զամբիւղային՝ ծիպանուկ, ճլուռի.

— Կապռաղ. Հնգառէջ՝ հոտաւէտ ուռի, եղրդի, դափնուռի.

— Փոկուռի. Փշիկ՝ այծուռի, որձուռի։

Ոզորի, Ջրուռի. Սպիտակ
սպիտակաւուն տերեւներու պատճառով.


ՈՒՌ
գոյական Տե՛ս ՈՒՌՆ:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1917
New!
(beta)
ՈՒՌԻ
գոյական Տե՛ս ՈՒՌԵՆԻ:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1918
New!
(beta)
ԿՈՒՐԾՔ
գոյական
    1. վիզէն մինչեւ փոր տարածուող մարմինի մաս, լանջք, կիներու ստինք՝ ծիծ.

Types
— կենդանիներու՝ երբուծ, ուռ.

    2. զգեստի կամ շապիկի լանջքը ծածկող մասը։

Phrasal Verbs
կուրծք տալ
չէզոք բայ խիզախել, դիմագրաւել, դիմանալ, տոկալ, ծառանալ.

Phrases
կուրծք-կուրծքի դէմ
դէմ առ դէմ, գիրկընդխառն (կռիւ)։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1067
New!
(beta)
ՃԻՒՂ
գոյական
    1. ծառի փոքր ոստ. ուղէշ, ճիղ, բարունակ, կողր.
    2. հազար ոչխար.
    3. որեւէ գիտութեան առանձին մէկ մասը.
    4. որեւէ ստորաբաժանում.
    5. մազի հիւսք.
    6. տոհմէ յառաջացած իւրաքանչիւր սերունդը:

Types
— Ազգաբանական՝ զարմ:

— Առեւտրական ընկերութեան՝ մասնաճիւղ:

— Բարակ՝ ծառաճիւղ:

— Բունէն բուսած (բարակ)՝ մոլ:

— Բունէն բուսած (հաստ)՝ կնճակ։

— Գրական՝ սեռ:

— Գալար՝ շառաւիղ, մորճ, ոստ, ուղէղ, ընձիւղ, շիւղ, ծիւղ։

— Թութի՝ շմալ:

— Ծառի բոլոր ճիւղերը՝ ճեղան:

— Կտրուած (տերեւոտ)՝ տեւ։

— Մանր (չոր)՝ կրկուտ:

— Նորածիլ՝ շաքիլ, ջով։

— Որթի՝ բարունակ, ուռ։

— Որթի (կարուած)՝ արգատ:

— Ուռենիի՝ ոզոր:

— Պատուաստի՝ երիթուռ, պատրուսանի, կտրօն:

— Տնկելի՝ ած, չաչ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1375
New!
(beta)
ՈՒՌ
գոյական
    1. խաղողի ողկուզաբեր ճիւղ. մատ.
    2. խաղողի որթի կամ այլ ծառի բարակ ճիւղ. ոստ, բարունակ.
    3. դեղձի.
    4. ուռի՝ ուռենի.
    5. ծայրը սրուած ձողիկ. սեպ, երիթ, պատրոյս։


ՈՒՌ
գոյական ոչխարի՝ կովու եւ այլն ստինք. ծիծ, կուրծ, նուռ։


ՈՒՌ
գոյական
    1. մարմնի վրայ դուրս եկած ուռոյց ՝ ուռեցք. ախտաբանական պատճառներով գերաճած հիւսկէններու տրուած ընդհանուր անուն (Ֆրանսերէն tumeur). այտոյց, այտուցք, պալար, շտիկ, շուտ.
    2. ծառի վրայ դուրս եկած ուռեցք.
    3. գործուածքներու վրայ երկար բարակ դուրս ցցուած գիծ:

Մարմնի զանազան մասերուն վրայ գերաճումներ՝ ուռեր-աճառամսուռ, աճառուռ, անօթուռ, արգանդի ուռ. (տեսակ մը մսագունդ, որ կը կազմուի առաւելապէս արգանդին մէջ), արիւնային ուռ (Ֆրանսերէն hématome), արիւնով լեցուած պարկ, բշտիկ, բջիջուռ, գանկռուկ, գարիկ (գարիի հատիկի ձեւով եւ մեծութեամբ փոքրիկ ուռ, որ ի յայտ կու գայ կոպերուն վրայ, մեկնակէտ ունենալով թարթիչի մը տակի իւղի գեղձերը), գեղձուռ (ստինքի), գլխոռոյց, գլանուռ, դեղնոռիկ (դեղնորակ փոքրիկ ուռ - chsantome), խիւսուռ (շնչերակներու - athérome), խլնաճառ ուռ, խուլամսուռ, խուլնեարդուռ, խուլուռ (adénome), կոծիծ (ձեռքի մատներուն կռնակին ու եզերքին, դէմքին եւ թարթիչներուն, կամ ոտքին ներբանին վրայ ուռեր։ Ժողովուրդը գորտնուկ կ՚ըսէ, սակայն, բժշկական գրականութեան մէջ՝ լեզուի տակի լորձնային գեղձերու մէկ տեսակ ուռին կ՚ըսեն), հատճուռ, հոյզուռ (myxoédème), ճանճագլուխ (աչքի ուռ մը), մաղձաճարպուռ մկնոռ (furoncle), մկնուռ (myome), մսաբոյս (մորթի կամ հուզաթաղանթներու ծալքերուն մէջ հաստատուող անբնական գերաճումներ - végétation), նեարդուռ՝ նեարդուռոյց (fibrome), նեարդակմնուռ (fibromyome), նորակազմ ուռ՝ հիւսկէն - (néoplasme), ոսկրուռ, չարուռ՝ խլիրդ (carcinome), պտկուռ (papillome), ջղայտոյց, ջրուռեց (oedème), սերմնուռ (spermatocele), սեւ ուռ՝ այտոյց (mélanome), սնկայտոյց (mycosis), ֆրանկախտուռ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1916
New!
(beta)
ՈՒՌՆ
գոյական
    1. դարբինի խոշոր մուրճ, որով սալի վրայ կը ծեծէ երկաթը. կռան.
    2. ականջի ներսի մանր չորս ոսկորներէն մէկը, որ կը զարնէ սալին՝ երբ օդը կը թրթռայ։

Types
— Դրան՝ ուռնակ։

— Զանգակի՝ լեզու:

— Կոչնակի՝ թակաղ։

— Ճամբու սալարկիչի՝ քարուրագ, քարահատ:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1919
New!
(beta)
 Usage beta 36 citations 

Usage of matching Word Forms

Usage of matching Lexemes

Also search for "ուռի" in these imaged dictionaries:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Armenian dictionary contains 17,718 words.
The site has 144 dictionaries and 3 books.
English
Նայիրի / Nayiri.com