Free Armenian spellchecker
Get HySpell now!
 Morphology

Matching Word Forms

մեծ → մեծ (noun)
մեծ → մեծ (adjective)
մեծ → մեծ (adverb)

Matching Lexemes

 Dictionary
մեծ ածական (մարմնով) խոշոր, հսկայ * (մտքով) վեհ, վսեմ * (քանակով) ընդարձակ, շատ, կարեւոր, ուժգին, տարիքոտ:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 292։
մեծ գոյական Պետ, երէց:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 293։


ՄԵԾ
ածական
    1. խոշոր, յաղթ, ստուար, մեծղի։
    2. ընդարձակ, լայնատարած։
    3. բարձր, վեհ։
    4. (եղբայր՝ քոյր՝) երէց. գլխաւոր. աւագ։
    5. (մարդ՝ դէմք՝) կարեւոր. նշանաւոր։
    6. (էշ՝ ձի՝) խարստի։

Phrases
խիստ մեծ
վիթխարի։

հոգւով մեծ
մեծահոգի, վեհանձն։

(գիւղին) մեծերը
ջոջերը։

մեծ տոմար
մայր հաշիւ։

տարապայման մեծ
սոսկավիթխար։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 328
New!
ՄԵԾ մեծի (մեծաց, յոգնակի աւելի յաճախ՝ մեծամեծ)
ածական
    1. Ընդարձակ տարածութիւն ունեցող, լայնատարած։ Հակառակը՝ Փոքր։
‣ Մեծ ծով։
‣ Մեծ դաշտ։
‣ Մեծ անտառ։
‣ Մեծ երկիր։

    2. Ընդարձակ ծաւալ՝ տարողութիւն ունեցող։
‣ Մեծ տակառ։
‣ Մեծ աման։
‣ Մեծ շտեմարան։
‣ Մեծ գետ։

    3. Բարձր հասակ ունեցող։
‣ Մեծ կայմ։
‣ Մեծ սանդուխ։
‣ Երեխան տարիքին նայելով, շատ մեծ է։

    4. Բազմամարդ։
‣ Մեծ քաղաք։
‣ Մեծ բանակ։
‣ Մեծ ազգ։

Փոխաբերաբար
    5. Աչքի ընկնող, ականաւոր, նշանաւոր։
‣ Մեծ մարդ։
‣ Մեծ գիտնական՝ արուեստագէտ։
‣ Մեծ ոճիր։

    6. Սաստիկ, ուժգին։
‣ Մեծ փոթորիկ։
‣ Մեծ կոտորած։
‣ Մեծ վիշտ՝ ուրախութիւն։

    7. Կարեւոր։
‣ Մեծ նշանակութիւն։
‣ Մեծ զանազանութիւն։
‣ Մեծ ազդեցութիւն։

    8. Շատ, զգալի քանակութեամբ։
‣ Մեծ գումար։
‣ Մեծ հարստութիւն՝ կարողութիւն։
‣ Մեծ արտադրութիւն։
‣ Մեծ հունձ է սպասվում։

    9. Ճոխ, հանդիսաւոր։
‣ Մեծ հրաւէր։
‣ Մեծ սեղան։
‣ Մեծ տօն՝ հանդէս։

Իբրեւ գոյական
    10. Չափահաս մարդ։
‣ Չէին խնայում ո՛չ մեծին, ոչ փոքրին։
‣ Մեծերը թող մնան, փոքրերը հեռանան։

    11. Աւագ՝ տարիքով կամ պաշտօնով։
‣ Այս երեխաներից մեծը ո՞րն է։
‣ Մեծի պատիւը պահեցէ՛ք։
‣ Ձեզ հետ չեմ ուզում խօսել, ձեր մեծին կանչեցէք։
‣ Ո՞վ է այստեղ մեծը։

    12. (յոգնակի ձեւով) Նախնիք, մեծունանք։
‣ Մենք մեր մեծերից այսպէս ենք տեսել։
‣ Մեծերի դրած կարգն է։

Իբրեւ մակբայ
⨀old meaning 13. Մեծ չափով, մեծ-մեծ։
‣ Շատ մեծ խօսել գիտես։

    14. Իբրեւ մակդիր շատ աշխարհագրական անունների (զանազանելու համար նոյնանուն ուրիշ հողամասից), օրինակ՝

Phrases
Մեծ Բրիտանիա
գոյական (Անգլիա, Շոտլանդիա, իսկ Փոքր Բրիտանիան կամ լոկ Բրիտանիան գտնվում է Լամանշից հարաւ, Ֆրանսիայի մասը)։

⨀old word Մեծ Հայք
գոյական Հայաստանի հիմնական երկիրը, որ պարունակում էր 15 նահանգ. (կային նաեւ Փոքր Հայք, Առաջին Հայք ևն)։

Մեծ Հնդկաստան
գոյական Արեւելեան Հնդկաստան, Ասիայում. (Փոքր Հնդկաստանը ընկնում է Միջին Ամերիկայում)։

Մեծ Մասիս
գոյական որի կողքին է Փոքր Մասիսը։

    15. Իբրեւ մակդիր շատ նշանաւոր անձերի, (այս նշանակութեամբ մեծը գրվում է գլխագրով, նախադաս դրվելիս յաճախ գործ է ածվում ն յօդով կամ գրվում է յատուկ անունից յետոյ). օրինակ՝
‣ Մեծ Լենին, Մեծ Ստալին։
‣ Մեծն Աղեքսանդր Մակեդոնացի, Մեծն Տիգրան կամ Տիգրան Մեծը, Կարոլոս Մեծը, Մեծն Պետրոս կամ Պետրոս Մեծը ևն։

Derivatives
⨀old word Մեծ, ⨀old word Մեծ իմն, ⨀old word Մեծս, ⨀old word Մեծաւ, ✽rare word Մեծու
մակբայ Մեծապէս, կարի, շատ։

Phrasal Verbs
Մեծ խօսել
չէզոք բայ Յանձնապաստան կերպով՝ բարձր խօսել։

Մեծ-մեծ բրդել, Մեծ-մեծ խօսել, Մեծ-մեծ ձեւել, Մեծ-մեծ ջարդել, Մեծ-մեծ վրայ տալ
չէզոք բայ
    1. Մեծաբանել, իւր ոյժից վեր բաներ խոստանալ կատարել, պարծենալ։
‣ Նա մեծ-մեծ բրդում է, մի՛ հաւատաք, ձեռքիցը բան չի գայ։
‣ Ի՞նչ ես մեծ-մեծ ջարդում, թէ անող ես՝ արա՛։

    2. Յախուռն կերպով քննադատել ուրիշին, մեծ բերան բանալ։
‣ Դու միայն մեծ-մեծ խօսել գիտես, ապա՛ մէկ փորձիր ինքդ անել։
‣ Ուրիշին քննադատելիս մեծ-մեծ բրդում է, բայց ինքն ինչա՞ցու է։

Phrases
Մեծ կարիք, Մեծ գործ
գոյական Փորից դուրս գնալը։

Մեծ հայր
գոյական Պապ։

Մեծ մայր
գոյական Մամ։

Մեծ մահ
գոյական Ժանտախտ։

Մեծ մատ
գոյական Բութ մատ։

Մեծով-պզտիկով, Մեծ ու փոքր
մակբայ բոլորը։
‣ Մեծով-պզտիկով դուրս թափեցան։

Մեծ-մեծ
ածական Մեծ (յոգնակի գոյականի մօտ), խոշոր։
‣ Այս ի՜նչ մեծ-մեծ ձուաներ են։
‣ Մեծ-մեծ կտորներ՝ քարեր։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1438
New!
(beta)
ՄԵԾ
ածական
    1. ընդունուած եւ մեր միտքին մէջ եղած բնական ծաւալէն, չափերէն աւելին. խոշոր, մեծղի, հսկայ, հսկայական, ահագին, աժդահա, ստուար, յաղթ.

    2. ընդարձակ, լայնատարած.

    3. բարձր, վեհ, վսեմ.

    4. աւագ, երէց, տարեց.

    5. գլխաւոր, պետ, առաջնորդ.

    6. կարեւոր, նկատողութեան արժանի, տագնապալի.

    7. ուժգին, սաստիկ, զօրեղ.

    8. շատ, բազմաթիւ.

    9. չափազանց.

    10. շքեղ. օրինակ՝
‣ մեծահանդէս.

    11. տարիքաւոր, տարիքոտ, մեծահասակ.

գոյական
    12. նախնիք.

    13. վերակացու։

Մեծ ու խոշոր ածականները մեր լեզուին մէջ թէեւ տրուած են որպէս հոմանիշներ, սակայն աւելի լաւ է նրբութիւն մը դնել անոնց միջեւ. մեծին տալ որակական արժէք. օրինակ՝ մեծ մարդ (արժէքով). իսկ խոշորին՝ քանակական արժէք. օրինակ՝ խոշոր տուն (ընդարձակ):

Phrasal Verbs
Մեծ էշը ախոռը մոռնալ
ներգործական բայ
    1. ամենէն կարեւորը մոռնալ.
    2. կարեւոր անձ մը անտեսել՝ առանց ուզելու։

Մեծ կտորը ականջը ձգել
ներգործական բայ կտրատել անհատ մը, այնպիսի ձեւով որ ականջը ամենէն խոշորը մնայ. սպաննել, հաշմանդել։

Մեծ-մեծ բրդել, մեծ-մեծ խօսիլ, մեծ-մեծ ձեւել, մեծ-մեծ ջարդել, մեծ-մեծ վրայ տալ
ներգործական բայ մեծխօսիկութիւն ընել, մեծաբանել։

Մեծ պահք շինել
ներգործական բայ շատ երկարել, շատ ձգձգել։

Phrases
Գիւղին մեծերը
ջոջերը։

Հոգիով մեծ
մեծահոգի, վեհանձն։

Մեծ արջ
սայլ համաստեղութիւն։

Մեծ բերան
մեծաբերան:

Մեծ բողկ
վայրի բողկ, ժախուկ։

Մեծ դրախտածառ
մեծ կենածառ:

Մեծ եղբայր, Մեծ քոյր
երէց, աւագ, անդրանիկ:

Մեծ կենածառ
մեծ դրախտածառ:

Մեծ հայր
պապ։

Մեծ մահ
ժանտախտ:

Մեծ մայր
մամ։

Մեծ մատ
բութ մատ, բթամատ:

Մեծ մարդ, Մեծ դէմք
կարեւոր, հռչակաւոր, անուանի, հանրածանօթ:

Մեծ շուն
համաստեղութիւն մը:

Մեծ ուղեղ
գլխուղեղ:

Մեծ պահք
Զատիկը կանխող եօթը շաբաթուան պահեցողութեան շրջանը. քառասնօրեայ պահք։

Մեծ սիրտի տէր
մեծահոգի։

Մեծ տոմար
մայր հաշիւ։

Մեծ քուն
մահ:

Շատ մեծ
վիթխարի:

Մեծ մասամբ, մեծաւ մառամբ
    1. մեծ մասով, գլխաւորաբար, գլխաւորապէս.
    2. առաւելաբար։

Մեծին հետ՝ մեծ, պզտիկին հետ՝ պզտիկ
ամէն հասակի, դիրքի եւ արժանիքի մարդոց հետ ըստ արժանւոյն վարուիլ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1451
New!
(beta)
 Usage beta 4,194 citations 

Usage of matching Word Forms

Usage of matching Lexemes

Also search for "մեծ" in these imaged dictionaries:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Armenian dictionary contains 17,718 words.
The site has 144 dictionaries and 3 books.
English
Նայիրի / Nayiri.com