Free Armenian spellchecker
Get HySpell now!
 Morphology

Western Armenian

հորթ → հորթ (noun)
Singular • Nominative case
Singular • Accusative case
 Dictionary
հորթ գոյական Կովի ձագ, մոզի, որթ:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 261։


ՀՈՐԹ
գոյական մոզի, ընջուղ, բուզ։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 293
New!
ՀՈՐԹ
գոյական
    1. Կովի և եղջերուի ձագ։
‣ Եղնիկը նորից երեւցաւ, բայց առանց հորթի։
‣ Մեր կովի հորթը այս տարի էգ է (կամ որձ է)։
‣ Գիւղացիք կովը կթելուց առաջ հորթին ծծեցնում են, սա կոչվում է հորթով կթել։
‣ Շատ կովեր կաթը քաշում են, հորթին բաժին են պահում։

    2. Քացախի տակը նստած լորձանման նիւթ, որ բաղկացած է քացախիչ մանրադիտական սունկերից (Mycoderma acetis) և իբրև մէրան քացախեցնում է ալկոհոլը։
‣ Հորթը ո՛ւր ես դէն ձգում. վրան գինի ածիր, շուտով քացախ կդարձնէ։

Phrasal Verbs
Հորթը փախցնել
չէզոք բայ Պատահաբար ձայնաւոր փուք արձակել։

Հորթը քցել
չէզոք բայ
    1. Ժամանակից առաջ ծնել՝ մեռած հորթ բերելով։
‣ Մեր կովը երկու տարի է՝ հորթը քցում է, կենդանի չի ծնում։

    2. Ուտելու սաստիկ փափագ զգալ, անժուժկալ լինել։
‣ Հորթդ մի՛ քցի, հիմայ հացը կբերեն։

Phrases
Հորթը փախաւ
Ծիծաղելով ասում են մէկին, որին այդպիսի փորձանք է պատահում (մանաւանդ երեխաներին)։

Հորթի չոպան
գոյական Աւարայ, հովարտայ տղայ։

Եզը կհանեն տակը հորթ կփնտռեն
Ասում են այն մարդկանց, որոնք սիրում են չեղած բաներով ուրիշներին բամբասել, մեղադրել։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1283
New!
(beta)
ԱՋԱՌ
գոյական երկու տարեկան արու հորթ.

Related Words
— աւելի փոքրը՝ հորթ.

— աւելի մեծը՝ եզ.

— երեք տարեկան արու գոմէշ՝ աւարեկ, աւարիկ:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 183
New!
(beta)
ԿՈՎ
գոյական
    1. ստնաւոր՝ կաթնտու՝ որոճացող՝ չորքոտանի՝ երկկճղակ՝ ընտանի՝ խոշոր էգ ցուլ՝ չորս տարեկանէն սկսեալ մարմինը ծածկուած կարճ մազերով՝ համեղ միսով՝ առատ կաթով (մա՛նաւանդ հոլանտականը)՝ օգտագործելի կաշիով.

Types
— ձագը՝ հորթ, հորթուկ, երինջ, կովիկ.

    2. խորհրդանիշ Գ. կամ Ղուկասու Աւետարանի.

    3. (Փոխաբերական իմաստ) անխելք, ապուշ, բթամիտ։

Phrasal Verbs
խենթ կով դառնալ
չէզոք բայ խենթի պէս այս ու այն կողմ վազվզել։

Phrases
Կովու գլուխ
ապուշ.

ի՞նչ կեցեր ես եւ կովու նման երես[ի]ս կը նայիս
ինչո՞ւ ապուշի պէս կեցեր երեսս կը նայիս.

կթան կով
    1. կաթնտու կով,
    2. մարդ մը որ անաշխատ՝ հեշտ եկամուտի աղբիւր է ուրիշներու.

կովը դարանը հանել մորթելու համար, փոխանակ դանակը դարանէն վար բերելու
շատ հեշտ գործ մը ի զուր տեղը դժուարացնել.

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1054
New!
(beta)
ՀՈՐԹ
գոյական հորթի ձագ, մոզի, ընջուղ, բուզ, արթուկ, հերվանիկ, հերվնեկ, հերվենակ, հերվենիկ, հերնեկ, հեռ, հեռնիկ, որթ։

Types
— Փոքր հորթ՝ հորթուկ, հորթիկ.

— մէկ տարեկան՝ հերվանաձագ.

— երկու տարեկան՝ խեռնիկ: Տե՛ս Ձագ։

Phrases
Եզը ոտքի կը հանեն եւ տակը հորթ կը փնտռեն
անհիմն բաներով մարդ կը բամբասեն՝ կը մեղադրեն.

հորթ կը փնտռեն մորթելու
քաւութեան նոխազ կը փնտռեն.

հորթի գլուխ, կովու գլուխ
ապուշ:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1283
New!
(beta)
ՁԱԳ
գոյական
    1. նոր ծնած թռչուն.

    2. պզտիկ թռչուն.

    3. նորածին կենդանիի ընդհանուր անուն։

Կը նախընտրենք որ ձագ, ձագուկ եզրերը գործածուին կենդանիներու եւ ո՛չ թէ մարդու զաւակներուն համար։ Հետեւաբար՝ աներձագի փոխարէն թելադրելի է աներորդի գործածել։

Types
— Աղաւնիի՝ դոխ, աղաւնեակ:

— Աղաւնիի (որձ)՝ վարուժնակ:

— Այծեամի՝ այծեմնիկ։

— Այծի՝ ուլ։

— Այծի (էգ)՝ ալոջ։

— Այծի (միամեայ)՝ ամիկ:

— Առիւծի, վագրի՝ կորիւն։

— Արծիւի՝ արծուաձագ:

— Արջի՝ թոժիւն, քոթոթ։

— Աւանակի՝ քուռակ:

— Բազէի՝ գաւազ, պիլիկ։

— Բորենիի՝ կոռնակ:

— Գոմէշի՝ գխատակ, պլԷճ, գոմշուկ։

— Գորտի՝ շերեփիկ, շերեփուկ, կրօր, գտէլ։

— Եղնիկի՝ եղնորթ:

— Իժի՝ իժակորիւն:

— Իշու, աւանակի՝ քուռակ։

— Լորի՝ լորամարգի։

— Խոզի, կինճի՝ խոճկոր, գոճի։

— Կատուի՝ փիսիկ:

— Կովի՝ հորթուկ, հորթ:

— Հաւի՝ վառեակ:

— Հաւի (նորածին)՝ ճուտ, մժուժ:

— Հաւի (պարարտ)՝ շլփօն:

— Ձիու՝ մտրուկ, ձիաքուռակ։

— Ճանճի՝ մուն։

— Միսի ճանճի՝ ծետուկ:

— Մուկի՝ մկնիկ։

— Շան, գայլի՝ լակոտ:

— Ոչխարի՝ բուծ, գառնուկ։

— Ոջիլի՝ մաթիլ, մնիկ, անիծ։

— Ուղտի՝ կոզռն, կոզռակ, ուղտաձագ։

— Փիղի՝ փղորդի։

— Օձի՝ օձակորիւն, իժակորիւն։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1324
New!
(beta)

Similar words
հորդ
յորդ
 Usage beta 103 citations 

Usage of matching Word Forms

Usage of matching Lexemes

New! Explore the usage of the lemma հորթ or the word form հորթ in the Corpus of Western Armenian.
Also search for "հորթ" in these imaged dictionaries:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Armenian dictionary contains 17,718 words.
The site has 144 dictionaries and 3 books.
English
Նայիրի / Nayiri.com