Free Armenian spellchecker
Get HySpell now!
 Morphology

Western Armenian

կոխեր → կոխել (verb)
(Past Participle)
 Dictionary
կոխ ածական Կոխուած, ոտքի տակ գացած:
կոխ գոյական Ըմբշամարտ:
կոխել ներգործական բայ Ոտքը վրան դնել, քալել * ճմլել * տպել (դրամ):

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 218։


ԿՈԽԵԼ
ներգործական բայ
    1. (ոտք՝) դնել։
    2. (խաղող՝) ճզմել։
    3. (գետը՝ արտերը՝) ողողել։
    4. (երկիր մը՝ տուն մը ոտք՝) գալ, մտնել։
    5. (ամանի՝ տոպրակի մէջ՝) լեցնել, խճողել։
    6. (դրամ՝) կտրել։
    7. (օրէնքը՝) ոտնակոխել։
    8. (առաթուր՝) կոխկռտել։
    9. (տուն՝) ոստիկաններով մտնել, խուզարկել։

Phrases
վրան ծանր կոխել
ճնշել։

մութը կոխել
մթննալ։

մտմտուքը կոխել
հնհնալ, մտահոգուիլ, մտատանջուիլ։

ոտք կոխել
պնդել, ստիպել։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 241
New!
＋dialectal word ԿՈԽ (արմատ Կոխել՚ի)
գոյական
    1. Գօտեմարտութիւն, մենակռիւ։
‣ «Զուռնաչին փչեց կոխի եղանակ»։
‣ Գնանք կոխին մտիկ տանք։

Phrasal Verbs
Կոխ բռնել, Կոխ ընկնել, Կոխ կենալ, Կոխ պրծնել
չէզոք բայ Գօտեմարտել, իրար փաթաթվելով կռուել։
‣ Նրանք երեկ կոխ բռնեցին։
‣ Արի՛ կոխ պրծնենք։

    2. Քնի մէջ լլկվելը ահռելի երազներով, անհանգիստ՝ տագնապալից քուն. մղձաւանջ։
‣ Առաջ ինձ քնած ժամանակս յաճախ կոխ էր պատահում։
‣ Աւելի կոխ են լինում այն ժամանակ, երբ մէջքի վրայ են պառկում։

    3. Երեխաների հիւանդութիւն, երբ նրանք չեն կարող ոտքի վրայ կանգնել, իբրև թէ մեռելներից կոխվելով. մեռելկոխ, կոխուածք։
‣ Երեխան կոխ (կամ կոխուածք) է եղել։

ածական
    4. Կոխի (3) ենթարկված, կոխով հիւանդ։
‣ Կոխ երեխայ։

⨀old meaning 5. Տե՛ս Կոխան։

Phrasal Verbs
✽rare word Ընդկոխ առնել (արարի), ✽rare word Ընդկոխ ունել
ներգործական բայ Կոխան անել, ոտնատակ տալ, կոխկռտել։

Կոխ տալ
ներգործական բայ Ոտների տակ տրորել, կոխոտել, ոտնակոխ անել։
‣ Արտերը կոխ տալով անցան։
‣ Ցեխը լաւ կոխ տուր։
‣ Խաղողն ածում են հնձանի մէջ ու մերկ ոտներով կոխ են տալիս, ճմլում են։


ԿՈԽԵԼ կոխեցի
ներգործական բայ չէզոք բայ

Phrasal Verbs
＋dialectal word Աչքը կոխել
ներգործական բայ
    1. Սրտնեղած ասում են՝ երբ մի բան յակամայից տալիս են ուրիշին։
‣ Ահա՛, ա՛ռ, աչքդ կոխիր։

    2. Իրական ապացոյցը ներկայացնել մէկին, որ տեսնէ ու հաւատայ։
‣ Նա կասկածում էր թէ մատանին ծախել եմ, հանեցի, աչքը կոխեցի։

＋dialectal word Ծակը կոխել
ներգործական բայ Բանտը դնել, բանտարկել։
‣ Հարբած ընկած էր փողոցում, տարան ծակը կոխեցին։
‣ Պարտքի պատճառով ծակը կոխել տուեց։

ԿՈԽԵԼ (եցայ),
ԿՈԽՎԵԼ վեցի
կրաւորական չէզոք բայ


＋dialectal word ԿՈԽՎԵԼ վեցի (կրաւորական չէզոք ձև Կոխել՚ի, անարգական)
ներգործական և չէզոք բայ
    1. Բերանը կամ փորը ճխտել, լցնել, անչափ ուտել։
‣ Ա՛ռ, այս էլ կոխվիր, տեսնենք պիտի կշտանա՞ս։
‣ Այնքան կոխվեց, էլի աչքը հացի վրայ էր։

    2. Տե՛ս Երազակոխ լինել։

Տե՛ս եւ Կոխել։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1091
New!
(beta)
ԿՈԽ
գոյական
    1. արմատ կոխել բայի.
    2. գօտեմարտութիւն, գօտեմարտ, ըմբշամարտութիւն, ըմբշամարտ, մենակռիւ.
    3. քունի մէջ չարչարուիլը ահռելի երազներով, անհանգիստ՝ տագնապալից քուն.
    4. մանկական հիւանդութիւն՝ երբ մանուկը չի կրնար ոտքէ կայնիլ՝ իբրեւ թէ մեռելներէն կոխուելով, մեռելկոխ, կոխուածք.

ածական
    5. կոխի ենթարկուած, կոխով հիւանդ.
    6. Տե՛ս ԿՈԽԱՆ:


ԿՈԽԵԼ
ներգործական բայ
    1. ոտքը գետին կամ բանի մը վրայ դնել.

    2. ոտքի տակ առնել, կոխկռտել.

    3. ոտքով ճմլել, տրորել (խաղողը).

    4. բան մը ծակի մէջ ուժով թխմել՝ խոթել.

    5. զուգաւորուիլ, պղծել կին մը.

    6. բերնէ-բերան լեցնել (բան մը տոպրակին մէջ).

    7. կնիքը թուղթի վրայ ճնշելով տպել.

    8. ընկղմել, մտցնել (գլուխը ջուրին մէջ).

    9. պաշարել (տուն՝ քաղաք՝ երկիր).

    10. ջուրով ողողել (դաշտը).

    11. գօտեմարտի մէջ գետին տապալել.

    12. մեռելկոխ ընել, հիւանդացնել.

    13. կտրել, ձուլել (դրամ).

չէզոք բայ
    14. վրայ հասնիլ. օրինակ՝
‣ մութը կոխել (= մթննալ):

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1041
New!
(beta)
ՃՄԼԵԼ
չէզոք բայ
    1. ճզմել, ճմռել, սեղմել, տրորել.
    2. (Փոխաբերական իմաստ) նեղել, ճնշել։

Types
— Թաղիք՝ լմել:

— Լեմոն, թաց լաթ՝ քամել:

— Խաղողը (հնձանի մէջ)՝ կոխել:

— Կաւ՝ շաղել:

— Մարմինը՝ շփել, մարձել:

— Սիրտը՝ մորմոքել, ցաւցնել, կսկծացնել, խշխշացնել:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1378
New!
(beta)
ԿՈԽՈՒԻԼ
կրաւորական բայ չէզոք բայ
    1. ոտքի տակ առնուիլ, կոխկռտուիլ.
    2. ոտքով ճմլուիլ՝ տրորուիլ (խաղողը).
    3. բան մը ծակի մը մէջ թխմուիլ՝ խոթուիլ.
    4. պղծուիլ, լլկուիլ (կիներու).
    5. բան մը բերնէ-բերան ճնշումով լեցուիլ.
    6. ճնշելով տպուիլ (կնիքը).
    7. ընկղմուիլ, ընկղմիլ, մտցուիլ (գլուխը ջուրին մէջ).
    8. յարձակում կրել, պաշարուիլ (տուն՝ քաղաք՝ երկիր).
    9. ողողուիլ (ջուրով).
    10. գետին տապալիլ, պարտուիլ (գօտեմարտի ատեն).
    11. մեռելկոխ ըլլալ, հիւանդացուիլ, հիւանդանալ.
    12. ձուլուիլ, կտրուիլ (դրամ)։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1042
New!
(beta)

Similar words
գողեր
գողէր
կոխէր
կողեր
քողեր
քօղեր
New! Explore the usage of the word form կոխեր in the Corpus of Western Armenian.
Also search for "կոխեր" in these imaged dictionaries:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Armenian dictionary contains 17,718 words.
The site has 144 dictionaries and 3 books.
English
Նայիրի / Nayiri.com