Free Armenian spellchecker
Get HySpell now!
 Morphology

Matching Word Forms

կալը → կալ (noun)
 Dictionary
կալ գոյական Ցորենը յարդէն զատելու տեղ կամ գործ * լուսինի բակ:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 197։


ԿԱԼ
գոյական
    1. (ցորեն կամնելու՝) կալատեղ։
    2. (լուսինի՝) բակ, ծիր։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 216
New!
1. ԿԱԼ (ոյ)
գոյական
    1. Հարթ, մաքուր, պնդացրած բոլորակ գետին, որի վրայ փռում են որանը և կամները վրան շրջեցնելով մանրում են ու հատիկները յարդից բաժանում։
‣ Կալը շինենք, պատրաստենք, որ երկուշաբթի կալ ձգենք։
‣ Եզները տարանք կալը որ լծենք կալ անենք։
‣ Կալուորները գիշերը կալում քնեցին։
‣ Գնացին կալը խաղալու։
‣ Հաւաքվել են մեր կալում։
‣ «Հեղսոն հագեր ջուխտըմ սոլեր, Հեղսոն ելաւ կերթայ կալեր»։

    2. Որանի այն քանակը, որ մի անգամ փռում են ու ծեծում։
‣ Այս կալից յոյս ունիմ կէս սոմառ գարի ստանամ։
‣ Դեռ երեք կալ ունինք։

    3. Որանը կալում ծեծելու գործողութիւնը։
‣ Միւս շաբաթ կալից կպրծնենք։
‣ Կալի ժամանակը գիւղացու զօռ ժամանակն է։
‣ Կալը կուտը վերջացնում են, գնում են խոտ քաղելու։

    4. Ձիթհանքի առագաստ (9), որի մէջ ծեծում են բոված կտաւատը։
‣ Մաղած փոխինդը ածեցին կալի մէջ ու սկսեցին ծեծել։

＋dialectal meaning 5. Նմանութեամբ Գլխի վրայ մէջ տեղում բոլորակաձեւ ածիլված՝ մազերից ազատ տեղ։
‣ «Քեանքիւլիդ կալին մեռնեմ» (ժողովրդական երգ)։
‣ Գլխի վրայ կալ թողնելու սովորութիւնը հին է մեր մէջ։

✽rare meaning 6. Լուսաւորների շուրջը կապած բակ։

Phrasal Verbs
Կալ անել
չէզոք բայ
    1. Կալի գործով զբաղվել, կալը ծեծել։
‣ Այս երկու շաբաթ է կալ ենք անում։

    2. Երկայն բարակ պտոյտ անել, չորս կողմը շրջել։
‣ Չգիտեմ ինչո՛ւ այսօր նա մեր կողմերը կալ էր անում։

Կալ գցել, Կալ ձգել
չէզոք բայ Կալի գործն սկսել։
‣ Ե՞րբ էք կալ գցելու։
‣ Առաջ խոտը քաղենք, յետոյ կալ գցենք։

Կալը եղել
չէզոք բայ Կիսածեծ կալը հորսելիով շուռ տալ՝ ծեծելը շարունակելու համար։
‣ Կալը եղենք, նստինք հաց ուտենք։

Կալը գցել, Կալը տալ
չէզոք բայ Որանը փռել՝ ծեծելու համար։
‣ Գնացէք կալը գցեցէք, ես ահա գալիս եմ։

Կալը կասել
չէզոք բայ Կալը ծեծել կամներով։
‣ Երեք կամնով ենք կասում։
‣ Տեղ-տեղ կասելիս ձիեր են վազեցնում կալի վրայ։

Կալը քամել
չէզոք բայ Թեղը հորսելիով քամուն տալ, հատիկը յարդից զատելու համար։
‣ Կալը վաղուց է եղել, բայց քամի չկայ որ քամենք։

Կալի վրայ հասնել
չէզոք բայ Մի բարեպատեհ ժամանակ գալ՝ վրայ հասնել։
‣ Հէնց նոր ենք նստել ճաշի, կալի վրայ հասար, դէ՛հ նստիր։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 997
New!
(beta)
⨀old word 2. ԿԱԼ կացի
չէզոք բայ Տե՛ս Կենալ։


⨀old word 3. ԿԱ՛Լ
հրամայական եղանակ Ունիմ－կալայ բայի. բռնի՛ր, կա՛։
‣ Վե՛ր կալ։

Phrases
Ինձանից ձեռը վեր կալ
Ինձ հանգիստ թող, ռադ եղիր ինձանից։


＋dialectal word 4. ԿԱԼ
ածական Կալնված, փակված, գոց։
‣ Երեսը կալ է։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 998
New!
(beta)
ԲԱԿ
(Վրացերէն baki)

գոյական
    1. ցանկապատով կամ պատով շրջապատուած բաց տեղ տան, դպրոցի, եկեղեցւոյ առջեւ.

    2. խաղավայր.

    3. շրջափակ.

    4. նախագաւիթ։

Types
— Լուսնի՝ կալ, ծիր.

— ոչխարներու՝ փարախ, մակաղատեղի.

— արջառներու՝ գոմ.

— էշերու՝ ձիերու՝ ախոռ.

— հաւերու՝ հաւնոց։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 289
New!
(beta)
ԿԱԼ
գոյական
    1. բոլորաձեւ եւ տափարակ տեղ՝ ցորենը կամնելու, ցորենը յարդէն զատելու տեղ, կալատեղ, կալսարան, կալսանոց.

    2. որանը կալի մէջ ծեծելու, գործողութիւնը.

    3. լուսինի բակ՝ ծիր.

    4. բռնող, պահող, տիրող. օրինակ՝
‣ կրծկալ, բռնակալ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 941
New!
(beta)
ԿԱՄՆԵԼ
ներգործական բայ ցորենը յարդէն զատել, կալսել, ծեծել (ցորենը):

Types
— Կամնելու տեղ՝ կալ.

— կամնելու սայլ՝ կամնասայլ:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 951
New!
(beta)
 Usage beta 50 citations 

Usage of matching Word Forms

Also search for "Կալը" in these imaged dictionaries:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Armenian dictionary contains 95,898 words.
The site has 144 dictionaries and 3 books.
English
Նայիրի / Nayiri.com