Armenian dictionary - Գործի մարդ

Free Armenian spellchecker

Get HySpell now!

Nayiri

Armenian Arm | Armenian-English Arm-Eng | English-Armenian Eng-Arm | Armenian-French Arm-Fre | French-Armenian Fre-Arm

Morphology

գործի մարդ → գործի մարդ

Matching Lexemes

գործի մարդ, գործի մարդիկ

Dictionary

ԳՈՐԾ (գործոյ)

գոյական
1. Ինչ որ մարդ անում է։

‣ Գործը մարդու համար է։
‣ Նա գործից փախչում է։
‣ Այդ ի՞նչ գործ էր որ արիր։
‣ Գործից աչք չեմ կարող բանալ։

2. Աշխատանք, որով ապրում է մարդ. արհեստ, պարապմունք։

‣ Առաւօտ կանուխ գործի է գնում։
‣ Այս գործից մեծ վաստակ չկայ։
‣ Գնաց որ մի գործ ճարէ։

3. Արդիւնք ֆիզիկական աշխատանքի։

‣ Գործդ բե՛ր՝ վարձդ ստացիր։
‣ Այսքա՞ն է արած գործդ։

4. Արդիւնք մտաւոր աշխատանքի։

‣ Խաչատուր Աբովեանի գործերը տպագրված են։
‣ Ռափայէլի գործերի մէջ շատ գլուխ-գործոցներ կան։

5. Մշակութիւն, արդիւնագործութիւն։

‣ Հողի գործը օրհնած գործ է։
‣ Նա փայտի գործ է անում։

6. Պաշտօն, սպասաւորութիւն։

‣ Ուսուցչի գործը չի կարելի յանձնել անհմուտ մարդկանց։
‣ Մեքենավարի գործը մեծ զգուշութիւն է պահանջում։

7. Առեւտրական՝ արդիւնաբերական ձեռնարկութիւն։

‣ Նա Պարսկաստանում մեծ գործ ունի։
‣ Գործը հետզհետէ զարգանում է։

8. Որեւէ ոյժի առաջ բերած արգասիք։

‣ Բենզինի գործը ածուխը չի կարող կատարել։
‣ Այս անձրեւը երեկուայ քամու գործն է։

9. Կռիւ, ընդհարում։

‣ Գործի տաք րոպէին նահանջի ազդանշան տրվեց։

10. Ասեղնագործութիւն, ձեռքի գործուածք։

‣ Վանեցի կանանց գործերը շատ նուրբ են։
‣ Նրանք երբէք պարապ չեն մնում, նոյն-իսկ հիւր գնացած ժամանակ ձեռներին մի գործ են ունենում։

11. Արարմունք, վարքի ընթացք։

‣ Նրա գործերից ո՞ր մէկը պատմեմ։
‣ Այդ տեսակ գործերից ձեռք քաշիր։

12. Որեւէ անցք, եղելութիւն։

‣ Այս գործը մեծ աղմուկ հանեց։
‣ Այնտեղ կարեւոր գործեր են կատարվում։

13. Բնական կարիք։

‣ Մայրի՛կ, գործ ունիմ. —Մե՞ծ գործ (փորից դուրս գնալ) ունիս, թէ փոքր (միզել)։

14. Դատական վէճ։

‣ Գործը քննվելու է դռնփակ։
‣ Նրա դէմ գործ բացեց։
‣ Գործը հաշտութեամբ վերջացրին։

15. Մի հարցի վերաբերեալ փաստաթղթերի ամբողջութիւն, գրագրութիւն։

‣ Ամբողջ գործը նայեցի, ձեր ասած թուղթը մէջը չկայ։
‣ Այս թուղթն էլ գործին կցեցէք։

16. Որակ կատարված աշխատանքի։

‣ Տե՛ս, ի՛նչ գործ է։
‣ Գործն ինքն իրան խօսում է։
‣ Առաջ գործը տես, յետոյ գնահատիր։

17. Եղանակ, որով աշխատանքը կատարվում է։

‣ Դժուար գործ։
‣ Նօսր գործ։
‣ Գեղեցիկ գործ։

18. Աշխատանք կատարելու կարգ ու կանոն։

‣ Գործին ծանօթ մարդ։
‣ Գործը պէտք է գիտնալ։

19. Գործունէութիւն, իրական աշխատանք (իբրեւ հակադրութիւն խօսքի, խոստմունքի)։

‣ Այստեղ գործ է պէտք և ոչ թէ խօսք։
‣ Շատ խօսեցանք, այժմ անցնենք գործի։
‣ Սէրդ գործով ցոյց տուր։

20. Գործք առաքելոց

գոյական Նոր Կտակարանի մի գիրքը, որի մէջ պատմված են առաքեալների և մասնաւորապէս Պօղոսի գործերը։

21. ⨀old word Գործք
22. Բարդութիւնների երկրորդ մասում —

    1. Գործող (օրինակ՝ գաղտնագործ, չարագործ)։
    2. Գործված (օրինակ՝ անձեռագործ, ոսկեգործ անօթ)։
    3. Արհեստաւոր (օրինակ՝ այգեգործ, պղնձագործ)։

Derivatives

մակբայ Իրականապէս, արդեամբ։

‣ Խոստացածդ գործով կատարիր, ապացուցի՛ր։

Phrasal Verbs

⨀old word Գործ առնել (արարի)

չէզոք բայ Ջանք անել։

⨀old word Գործ դնել ումեք

ներգործական բայ Յանձնել մէկին։

Գործ ածել

ներգործական բայ Գործածել։

Գործ բռնել

չէզոք բայ Մի աշխատանք սկսել, խանութ բանալ, առեւտուր անել։

Գործը բռնել

չէզոք բայ Յանձն առնել որեւէ աշխատանք կատարել, կապալով վերցնել։

‣ Երկու ընկերով այս գործը բռնեցինք։

Գործ գտնել

չէզոք բայ Մի գործ՝ աշխատանք գտնել, մի արհեստի մտնել։

Գործ դնել

ներգործական բայ Տե՛ս Գործադրել։

Գործին գալ

չէզոք բայ Պիտանի լինել, յարմարել։

‣ Ձեր առաջարկած պայմանը իմ գործիս չի գալիս։
‣ Այդ՝ մեր գործին կգայ։

Գործի դնել

ներգործական բայ Մէկին գործի վրայ կանգնեցնել, մէկի համար գործ՝ աշխատանք գտնել։

Գործի լինել, Գործի կանգնել, Գործի մտնել

չէզոք բայ Գործ՝ աշխատանք գտնել։

‣ Սպասիր, գործի լինիմ (կանգնեմ, մտնեմ)՝ բոլոր պարտքս կվճարեմ։

Մեծ գործի լինել

չէզոք բայ Չնչին բանով զբաղվել (ծաղրական)։

Գործի կպչել, Գործին տաք-տաք կպչել

չէզոք բայ Եռանդով գործը ձեռնարկել, սկսել։

Phrases

⨀old word Այր գործոյ

գոյական Տե՛ս Գործի մարդ։

⨀old word Գո՛րծ է

Դժուար բան է, մեծ բան է՝ եթէ։

Ի՞նչ գործի ես

Ի՞նչ ես անում։

Մե՜ծ գործի ես

Երեւելի բան ես անում (հեգնական)։

Գործի անունն ի՞նչ

Նա պարապ է, անզբաղ է, ուրիշ գործ չունի բացի…

‣ Առաւօտից երեկոյ թափառում է փողոցներում. գործի անունն ի՞նչ։

Գործի օր

գոյական Աշխատանքի օր, լի օր։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 484

New!

(beta)

ՄԱՐԴ (մարդոյ, մարդք, մարդոց, աւելի սովորական՝ մարդիկ, մարդկան), մարդի կմ մարդու, մարդեր, սովորաբար մարդիկ, մարդկանց, մարդկանցից, մարդկանցով

գոյական
1. Ողնաշարաւոր կաթնասուն կենդանի, երկու ձեռքով, երկու ոտքով, հինգ-հինգ մատներով, մատների ծայրերին տափակ եղունգներով, լայն ճակատով, բարձր կառափով, երկու ոտների վրայ գագաթնահայեաց կանգնող ու քայլող, երեք տեսակի ատամներով, որոնց թիւը, չափահասութեան ժամանակ, հասնում է 32-ի։

‣ Կենդանաբանական դասակարգութեան մէջ՝ մարդը պատկանում է առաջակարգերի (պրիմատների) տոհմին, որի մի ընտանիքն է կազմում, իսկ միւս չորս ընտանիքները կազմում են կապիկները։
‣ Բոլոր կենդանիների մէջ մտաւորապէս ամենազարգացածն է մարդը և միայն նա ունի յօդաւոր լեզու։
‣ Մարդու հիմնական և ամենաէական զանազանութիւնը բարձրագոյն կապիկներից՝ նրա գագաթնահայեաց դիրքն է, որի հետեւանքն են միւս գլխաւոր տարբերութիւնները,－ ձեռքերը՝ իբրեւ աշխատելու գործիքներ, բերանը՝ իբրեւ խօսարան, զարգացած ուղեղը՝ իբրեւ զգայական և մտաւորական անօթ ևն։
‣ Մարդկանց հասակը 1.60 մետրից հասնում է մինչեւ 1.82-ի, պատահում են աւելի բարձր՝ հսկաներ, և աւելի ցած՝ գաճաճներ։

2. Յատկապէս արական սեռի մարդ, տղամարդ, էրիկմարդ։

3. Իգական սեռի մարդ (քիչ դէպքերում, սովորաբար այս նշանակութեամբ գործ է ածվում կին մարդ, կնիկմարդ)։

‣ Հարիւր մարդ նստած էին սեղան, տղամարդ թէ կին։
‣ Փողոցները լիքն են երկու սեռի մարդկանցով։
‣ Կնիկ մարդիկ առանձին էին նստած։

4. Չափահաս դարձած, արբունքն առած տղամարդ։

‣ Դեռ ե՞րբ պիտի մեծանայ, մարդ դառնայ։
‣ Որդիդ կարգին մարդ է դարձել։

5. Տղամարդ ամուսին, այր։

‣ Մարդս տանը չէ։
‣ Աղջիկը մարդ է ուզում։
‣ Մարդ ու կին էին ու մի երեխայ։
‣ «Աղջի, արի՛, քեզ մարդու տամ» (ժողովրդական երգ)։
‣ Մարդուցը բաժանվել է։

    6. Մարդը, որ անասուններից տարբերվում է մտքով, լեզուով և հասարակական աշխատանքի պրոցեսում գործիք ստեղծելու և օգտագործելու կարողութեամբ։

    7. Մարդը՝ նկատմամբ իւր բարոյական ու մտաւորական յատկութիւններին։

    8. Աշխատող ոյժ, աշխատող ձեռք։

‣ Քա՞նի մարդ է հարկաւոր, որ հինգ օրում շինես. －Տասը մարդը բաւական է։
‣ Մարդկանց հաւաքի՛ր, գնանք արխը մաքրելու։

9. Զինուորական։

‣ Հինգ հազար մարդուց բաղկացած բանակով արշաւանք սկսեց։
‣ Ի՞նչպէս ես պատերազմի գնում այդքան քիչ մարդով։

10. Մարդկային մարմին։

‣ Մարդը բաղկացած է երկու մասից, գլխից և իրանից. վերջաւորութիւնները իրանի յաւելուածներն են։

Իբրեւ անորոշ դերանուն.
11. Մի ոմն, մէկը։

‣ Մարդ է գալիս, գնա՛, դուռը բա՛ց։
‣ Մարդ ընկաւ ծովը։

12. Ոքմին, որեւէ մէկը։

‣ Մարդու բան չասես։
‣ Դուռը բացի, մարդ չկար։
‣ Մարդ նրան ասէ՝ քո ի՞նչ գործն է որ խառնվում ես։

13. Անորոշ ենթակայ (ինչպէս ֆրանսերէն on, գերմաներէն man), որ ընդհանուր կերպով արտայայտում է ենթական, առանց որեւէ անհատի վերաբերելու։

‣ Մարդ քանի մտածում է՝ այնքան աւելի է համոզվում։
‣ Մարդ եթէ գիտենար, թէ վաղն իրան ի՞նչ պիտի պատահի։
‣ Մարդ չգիտէ ի՛նչ անէ։

Phrasal Verbs

Մարդու գնալ

չէզոք բայ Տե՛ս Մարդ (5)։

Մարդու տալ

ներգործական բայ Տե՛ս Մարդ (5)։

Phrases

✽rare word Մարդ անօրէնութեան

գոյական (Կրօնական) Նեռ։

⨀old word Որդի մարդոյ

գոյական (Կրօնական) Քրիստոս։

⨀old word Մարդ ի մարդոյ

մակբայ Մինը միւսից, յաջորդաբար։

Անտառի մարդ

գոյական Տե՛ս Օրանգ-ուտանգ։

Առաջին մարդ

գոյական (Կրօնական) Նախամարդ Ադամը։

Մա՜րդ աստծու

միջարկութիւն Զարմանքի ու յանդիմանութեան արտայայտութիւն։

‣ Մի րոպէ համբերութիւն ունեցիր, ի՞նչ եղաւ քեզ, մա՜րդ աստծու։

Մարդուն մէկը

դերանուն Մի մարդ, մի ինչ-որ մարդ։

‣ Մարդուն մէկը մի անգամ գանձ է գտնում։
‣ Քեզ ո՞վ ասաց. －Մարդուն մէկը։

Մարդու մօտ

ածական Տե՛ս Մարդամօտ։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1421

New!

(beta)

ԳՈՐԾ

գոյական
    1. աշխատանք.
    2. արհեստ, զբաղում, զբաղմունք, պարապմունք, պարապում.
    3. ձեռնարկ.
    4. ֆիզիքական աշխատանքի արդիւնք.
    5. մտային աշխատանքի արդիւնք, երկ, երկասիրութիւն.
    6. պաշտօն.
    7. արարք, արարմունք.
    8. անցք, եղելութիւն.
    9. գործունէութիւն:

Հակառակը՝ անգործ։

Phrasal Verbs

Գործ բռնել

չէզոք բայ աշխատանքի սկսիլ.

գործը բռնել

չէզոք բայ
1. յանձն առնել որեւէ աշխատանք կատարել.
2. գործը կապալով ստանձնել.

գործ գտնել

չէզոք բայ աշխատանք ճարել.

գլխուն գործ բանալ, գլխուն գործ հանել

չէզոք բայ իրեն համար աւելորդ նեղութիւն ստեղծել.

գործին գալ

չէզոք բայ պիտանի ըլլալ, յարմարիլ.

գործի դնել

ներգործական բայ աշխատանք գտնել.

գործին փակիլ

չէզոք բայ եռանդով աշխատիլ.

գործէն ընել

ներգործական բայ ժամանակ կորսնցնել տալ, ժամավաճառ ընել։

Phrases

ատիկա քու գործդ չէ

քեզի չի վերաբերիր.

գործի մարդ

ընդունակ.

գործի օր

աշխատանքի օր.

գործէն աչքս չի բացուիր

շատ զբաղած եմ.

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 420

New!

(beta)

Usage beta 8 citations

Usage of matching Word Forms

Usage of matching Lexemes

Hold phone in landscape mode or decrease zoom in order to view Usage results

Also search for "Գործի մարդ" in these imaged dictionaries:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

(1976) New! Հայոց լեզվի հանգաբառարան

Word Structural

(2014) Դպրոցական բառակազմական բառարան

Etymological

(2010) Հայերեն ստուգաբանական բառարան
(2010) Հին հայերենի վերջածանցների ծագումը - [Հայերեն ստուգաբանական բառարան]
(2004) Հայերէն ստուգաբանական առձեռն բառարան
(1995) Մեր արմատները նոր լոյսի տակ
(1926) Հայերէն արմատական բառարան

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

(2009) Միջին հայերենի բառարան

Early Modern Armenian

(2014) Նորահայտ բառեր վաղաշխարհաբարյան աղբյուրներում

Foreign word

Names

(2010) Հայոց ազգանունների բառարան
(2005) New! Ծածկանուններ (հայերեն և հայատառ) հայոց պարբերական մամուլում և գրականության մեջ - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
(2005) New! Ծածկանուններ ձեռագիր և խմորատիպ մամուլում (Հայերեն և հայատառ) - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
(2005) New! Հեղինակներ - [Հայոց ծածկանունների բառարան]
(1973) New! Կենսագրական բառարան (հայ մշակույթի գործիչներ)
(1968) Արական Անձնանուններ - [Հայոց լեզուի նոր բառարան]
(1968) Իգական Անձնանուններ - [Հայոց լեզուի նոր բառարան]
(1942) Հայոց անձնանունների բառարան

Place names

(2011) Տարածված աշխարհագրական տեղանունների ցանկ - [Արեւմտահայերէն-արեւելահայերէն նոր բառարան]
(1986) Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան

Plant names

Specialized

(2015) Հայկական խոհանոցի բառարան
(2013) New! Ֆիզիոլոգիական տերմինների հայերեն-անգլերեն-ռուսերեն բառարան-տեղեկատու
(1987) Հայերենագիտական բառարան
(1979) Տէրունի տօներ - [Ծիսական Բառարան]
(1979) Եկեղեցական իրեղէններ եւ նիւթական առարկաներ - [Ծիսական Բառարան]
(1975) Լեզվաբանական բառարան

Abbreviations

(2021) New! Տառային հապավումներ - [Նոր բառեր. Զ պրակ]
(2020) New! Տառային հապավումներ - [Նոր բառեր. Ե պրակ]
(2007) Հայերենում գործածվող տառային հապավումների բառարան
(1996) Հապավումներ - [Նոր բառերի բացատրական բառարան]