Free Armenian spellchecker
Get HySpell now!
 Morphology

Western Armenian

Գործ → գործ (noun)
Singular • Nominative case
Singular • Accusative case
 Dictionary
գործ գոյական Աշխատանք, արհեստ, աշխատանքի արդիւնք:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 85։


ԳՈՐԾ
գոյական
    1. աշխատութիւն, զբաղում, պարապում։
    2. ձեռնարկ։
    3. պաշտօն։
    4. արարք։
    5. (հեղինակի՝) երկ, երկասիրութիւն։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 88
New!
ԳՈՐԾ (գործոյ)
գոյական
    1. Ինչ որ մարդ անում է։
‣ Գործը մարդու համար է։
‣ Նա գործից փախչում է։
‣ Այդ ի՞նչ գործ էր որ արիր։
‣ Գործից աչք չեմ կարող բանալ։

    2. Աշխատանք, որով ապրում է մարդ. արհեստ, պարապմունք։
‣ Առաւօտ կանուխ գործի է գնում։
‣ Այս գործից մեծ վաստակ չկայ։
‣ Գնաց որ մի գործ ճարէ։

    3. Արդիւնք ֆիզիկական աշխատանքի։
‣ Գործդ բե՛ր՝ վարձդ ստացիր։
‣ Այսքա՞ն է արած գործդ։

    4. Արդիւնք մտաւոր աշխատանքի։
‣ Խաչատուր Աբովեանի գործերը տպագրված են։
‣ Ռափայէլի գործերի մէջ շատ գլուխ-գործոցներ կան։

    5. Մշակութիւն, արդիւնագործութիւն։
‣ Հողի գործը օրհնած գործ է։
‣ Նա փայտի գործ է անում։

    6. Պաշտօն, սպասաւորութիւն։
‣ Ուսուցչի գործը չի կարելի յանձնել անհմուտ մարդկանց։
‣ Մեքենավարի գործը մեծ զգուշութիւն է պահանջում։

    7. Առեւտրական՝ արդիւնաբերական ձեռնարկութիւն։
‣ Նա Պարսկաստանում մեծ գործ ունի։
‣ Գործը հետզհետէ զարգանում է։

    8. Որեւէ ոյժի առաջ բերած արգասիք։
‣ Բենզինի գործը ածուխը չի կարող կատարել։
‣ Այս անձրեւը երեկուայ քամու գործն է։

    9. Կռիւ, ընդհարում։
‣ Գործի տաք րոպէին նահանջի ազդանշան տրվեց։

    10. Ասեղնագործութիւն, ձեռքի գործուածք։
‣ Վանեցի կանանց գործերը շատ նուրբ են։
‣ Նրանք երբէք պարապ չեն մնում, նոյն-իսկ հիւր գնացած ժամանակ ձեռներին մի գործ են ունենում։

    11. Արարմունք, վարքի ընթացք։
‣ Նրա գործերից ո՞ր մէկը պատմեմ։
‣ Այդ տեսակ գործերից ձեռք քաշիր։

    12. Որեւէ անցք, եղելութիւն։
‣ Այս գործը մեծ աղմուկ հանեց։
‣ Այնտեղ կարեւոր գործեր են կատարվում։

    13. Բնական կարիք։
‣ Մայրի՛կ, գործ ունիմ. —Մե՞ծ գործ (փորից դուրս գնալ) ունիս, թէ փոքր (միզել)։

    14. Դատական վէճ։
‣ Գործը քննվելու է դռնփակ։
‣ Նրա դէմ գործ բացեց։
‣ Գործը հաշտութեամբ վերջացրին։

    15. Մի հարցի վերաբերեալ փաստաթղթերի ամբողջութիւն, գրագրութիւն։
‣ Ամբողջ գործը նայեցի, ձեր ասած թուղթը մէջը չկայ։
‣ Այս թուղթն էլ գործին կցեցէք։

    16. Որակ կատարված աշխատանքի։
‣ Տե՛ս, ի՛նչ գործ է։
‣ Գործն ինքն իրան խօսում է։
‣ Առաջ գործը տես, յետոյ գնահատիր։

    17. Եղանակ, որով աշխատանքը կատարվում է։
‣ Դժուար գործ։
‣ Նօսր գործ։
‣ Գեղեցիկ գործ։

    18. Աշխատանք կատարելու կարգ ու կանոն։
‣ Գործին ծանօթ մարդ։
‣ Գործը պէտք է գիտնալ։

    19. Գործունէութիւն, իրական աշխատանք (իբրեւ հակադրութիւն խօսքի, խոստմունքի)։
‣ Այստեղ գործ է պէտք և ոչ թէ խօսք։
‣ Շատ խօսեցանք, այժմ անցնենք գործի։
‣ Սէրդ գործով ցոյց տուր։

    20. Գործք առաքելոց
գոյական Նոր Կտակարանի մի գիրքը, որի մէջ պատմված են առաքեալների և մասնաւորապէս Պօղոսի գործերը։

    21. ⨀old word Գործք
գոյական
    1. Շարականի հարցի վերջին մասը, որտեղ ասվում է «Օրհնեցէք ամենայն գործք Տեառն զՏէր»։
＋dialectal meaning 2. Արտի երկու կողմում ձգված ակօսները, որոնք ցոյց են տալիս վարվելիք հողի սահմանները։

    22. Բարդութիւնների երկրորդ մասում —

    1. Գործող (օրինակ՝ գաղտնագործ, չարագործ)։
    2. Գործված (օրինակ՝ անձեռագործ, ոսկեգործ անօթ)։
    3. Արհեստաւոր (օրինակ՝ այգեգործ, պղնձագործ)։

Derivatives
Գործով
մակբայ Իրականապէս, արդեամբ։
‣ Խոստացածդ գործով կատարիր, ապացուցի՛ր։

Phrasal Verbs
⨀old word Գործ առնել (արարի)
չէզոք բայ Ջանք անել։

⨀old word Գործ դնել ումեք
ներգործական բայ Յանձնել մէկին։

Գործ ածել
ներգործական բայ Գործածել։

Գործ բռնել
չէզոք բայ Մի աշխատանք սկսել, խանութ բանալ, առեւտուր անել։

Գործը բռնել
չէզոք բայ Յանձն առնել որեւէ աշխատանք կատարել, կապալով վերցնել։
‣ Երկու ընկերով այս գործը բռնեցինք։

Գործ գտնել
չէզոք բայ Մի գործ՝ աշխատանք գտնել, մի արհեստի մտնել։

Գործ դնել
ներգործական բայ Տե՛ս Գործադրել։

Գործին գալ
չէզոք բայ Պիտանի լինել, յարմարել։
‣ Ձեր առաջարկած պայմանը իմ գործիս չի գալիս։
‣ Այդ՝ մեր գործին կգայ։

Գործի դնել
ներգործական բայ Մէկին գործի վրայ կանգնեցնել, մէկի համար գործ՝ աշխատանք գտնել։

Գործի լինել, Գործի կանգնել, Գործի մտնել
չէզոք բայ Գործ՝ աշխատանք գտնել։
‣ Սպասիր, գործի լինիմ (կանգնեմ, մտնեմ)՝ բոլոր պարտքս կվճարեմ։

Մեծ գործի լինել
չէզոք բայ Չնչին բանով զբաղվել (ծաղրական)։

Գործի կպչել, Գործին տաք-տաք կպչել
չէզոք բայ Եռանդով գործը ձեռնարկել, սկսել։

Phrases
⨀old word Այր գործոյ
գոյական Տե՛ս Գործի մարդ։

⨀old word Գո՛րծ է
Դժուար բան է, մեծ բան է՝ եթէ։

Գործի մարդ
գոյական
    1. Գործ անելու ընդունակ, բանի պէտքական, գործունեայ մարդ։

    2. (հակադրութեամբ խօսողի, թէօրիապէս դատողի) Իրապէս աշխատող, գործ կատարող։
‣ Հազարաւոր մարդիկ ունինք, որոնք կաբինետներում նստած գեղեցիկ ծրագիրներ են կազմում. բայց մեզ գործի մարդիկ են հարկաւոր։

Ի՞նչ գործի ես
Ի՞նչ ես անում։

Մե՜ծ գործի ես
Երեւելի բան ես անում (հեգնական)։

Գործի անունն ի՞նչ
Նա պարապ է, անզբաղ է, ուրիշ գործ չունի բացի…
‣ Առաւօտից երեկոյ թափառում է փողոցներում. գործի անունն ի՞նչ։

Գործի օր
գոյական Աշխատանքի օր, լի օր։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 484
New!
(beta)
ԳՈՐԾ
գոյական
    1. աշխատանք.
    2. արհեստ, զբաղում, զբաղմունք, պարապմունք, պարապում.
    3. ձեռնարկ.
    4. ֆիզիքական աշխատանքի արդիւնք.
    5. մտային աշխատանքի արդիւնք, երկ, երկասիրութիւն.
    6. պաշտօն.
    7. արարք, արարմունք.
    8. անցք, եղելութիւն.
    9. գործունէութիւն:

Հակառակը՝ անգործ։

Phrasal Verbs
Գործ բռնել
չէզոք բայ աշխատանքի սկսիլ.

գործը բռնել
չէզոք բայ
    1. յանձն առնել որեւէ աշխատանք կատարել.
    2. գործը կապալով ստանձնել.

գործ գտնել
չէզոք բայ աշխատանք ճարել.

գլխուն գործ բանալ, գլխուն գործ հանել
չէզոք բայ իրեն համար աւելորդ նեղութիւն ստեղծել.

գործին գալ
չէզոք բայ պիտանի ըլլալ, յարմարիլ.

գործի դնել
ներգործական բայ աշխատանք գտնել.

գործին փակիլ
չէզոք բայ եռանդով աշխատիլ.

գործէն ընել
ներգործական բայ ժամանակ կորսնցնել տալ, ժամավաճառ ընել։

Phrases
ատիկա քու գործդ չէ
քեզի չի վերաբերիր.

գործի մարդ
ընդունակ.

գործի օր
աշխատանքի օր.

գործէն աչքս չի բացուիր
շատ զբաղած եմ.

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 420
New!
(beta)
ԿՏՈՐ
գոյական
    1. կոտրած կամ կտրուած բանի մը մէկ մասը, բեկոր, փշուր, նշխար, մնացորդ.

Types
— հացի կտոր՝ պատառ, բրդուճ, շերտ.

— հացի լման՝ նկանակ.

— քուրջի (քուրչի)՝ փերթ.

— ոստայնանկուած՝ կտաւ.

— հողի՝ հողակոշտ, կոշկոռ, գուղձ, բունծ.

— քարի մեծ՝ լունտ.

— հալած ոսկիի՝ արծաթի՝ ձոյլ, քծուար.

— արժեթուղթերու՝ ստացագրի՝ մնացորդ.

— կերպասներու՝ կտրօն.

— հագուստի անութի տակի եռանկիւն՝ խշտեկ, անթոց.

— մանր՝ փշուր.

— փայտի խոշոր՝ կոճղ.

— սառի՝ սառնակոյտ, սառցակոյտ.

— ամբողջին մէկ կտորը՝ կոտորակ.

— կտոր մը հող՝ հողամաս, հողաշերտ.

— մեղրի ամբողջ՝ ծաղ, մաղ, մեղրախորիսխ, խորիսխ.

— օճառի լման՝ լոհ.

— օճառի պզտիկ՝ քռթիկ.

— ձուլածոյ՝ զանգուած.

— կերպասի ծալածոյ ամբողջ՝ պուրակ.

— մէկ կտորով՝ միակտուր, միաձոյլ, միապաղաղ.

— փոխանակող՝ փոխնորդ, պահեստի.

— պանիրի՝ մաճառակ.

— սառի՝ սառոյցի՝ աղի խոշոր՝ շառաղիղ.

    2. պատռած հագուստի վրայ կտրուած լաթ, կարկտան.

    3. գրական՝ երաժշտական՝ թատերական ստեղծագործութիւններէն առանձնացուած մաս, հատուած, բաժին.

Related Words
— դրական կտոր՝ երկ, գործ, գրուածք.

— ընտիր կտորներու հաւաքածոյ՝ հատընտիր.

— թատերական կտոր՝ թատերախաղ:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1076
New!
(beta)
 Usage beta 3,118 citations 

Usage of matching Word Forms

Usage of matching Lexemes

New! Explore the usage of the lemma Գործ or the word form Գործ in the Corpus of Western Armenian.
Also search for "Գործ" in these imaged dictionaries:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Armenian dictionary contains 17,718 words.
The site has 144 dictionaries and 3 books.
English
Նայիրի / Nayiri.com