Armenische Rechtschreibprüfung
Erhalten HySpell
 Morphology

Matching Word Forms

ուտել-խմելու → ուտել-խմել
 Wörterbuch
ՈՒՏԵԼ
ներգործական բայ
    1. ճաշակել։
    2. նախաճաշել։
    3. ճաշել։
    4. ընթրել։
    5. հատցնել, սպառել։
    6. (ամբողջ ունեցածը՝) վատնել, մսխել, փճացնել։
    7. (պաշտօնի մէջ՝) շմշկել, գողնալ։
    8. (զառամածի պէս՝) լոմլոմել, ծամծմել։
    9. (անասունի պէս՝) լափել, լափլիզել, լակոտալ, քրթել։
    10. (գազանի պէս՝) փաղաղել։
    11. (շան՝ կատուի՝) լակել։
    12. (արածուող կենդանիներու՝) ճարակել, արածուիլ։
    13. (թթուն մետաղեայ թերթը՝) փորել, մաշել։
    14. (դեղահատ՝) առնել, կլլել։
    15. (սկիւռներու՝ որդերու՝) կրծել։

Դարձուածքներ
կուռ ու կուշտ ուտել
թշել, փորը տկռեցնել՝ խճողել։

անյագաբար ուտել
մցռել, մռզգայլել, խժկել։

մէկուն գլուխը ուտել
մէկը ձանձրացնել. դժբախտացնել. մեռցնել։

ինքզինք ուտել
զայրանալ, կատղիլ։

ծեծ ուտել
ծեծուիլ, պատժուիլ։

զիրար ուտել
ծեծկուիլ, կզուըտիլ։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 399
Neu!
ԽՄԵԼ
ներգործական բայ
    1. ըմպել, ծծել։
    2. (շատ՝) գինովնալ, արբենալ։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 188
Neu!
ՈՒՏԵԼ պակասաւոր բայ (Ա. արմատ Ուտեմ, ուտէի, ուտիցեմ, մի՛ ուտեր, ուտելոց, Բ. արմատ կերի կմ կերայ, կերից կմ կերայց, կերիցես, կե՛ր, կերա՛յք կմ կերէ՛ք, կերեալ). Ա. արմատ ուտում եմ, էի, կուտեմ, ուտեմ, ուտէի, ուտելու. Բ. արմատ կերայ, կե՛ր, կերած
ներգործական բայ

Բաղադրեալ Բայեր
Ինքն իրան ուտել, Ինքզինքը ուտել
չէզոք բայ Իւր մէջ նեղանալ, բորբոքվել, չկարողանալ իրան զսպել։
‣ Ինքն իրան ուտում էր, որ բոլորի անունը տալիս էին, իսկ իրան կարծես դիտմամբ մոռացել էին։
‣ Ինքս ինձ ուտում էի այս անիրաւութիւնը տեսնելով, բայց ձեռքիցս ի՞նչ էր գալիս։

Ուտել-խմել
չէզոք բայ Կերուխում անել, կերուխումի անձնատուր լինել։
‣ Խելքը տուել է ուտել-խմելու։
‣ Նա սիրում է ուտել-խմել։

Դարձուածքներ
Կերած-խմած
ածական Լաւ պարարտ, սնունդը առատ։
‣ Կերած-խմած տաւար։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1757
Neu!
(beta)
ՈՒՏՎԵԼ
կրաւորական չէզոք բայ Տե՛ս Ուտել՚ի տակ։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1758
Neu!
(beta)
1. ԽՄԵԼ խմեցի
(վրացերէն xma առնել, վերցնել, տանել. xmeva, ուտել, խմել)

ներգործական բայ
    1. Հեղուկը կուլ տալ, ըմպել։
‣ Ծարաւ էի, երկու բաժակ ջուր խմեցի։
‣ Նախաճաշի ժամանակ սուրճ են խմում։
‣ Երեկոյեան թէյը խմե՞լ էք արդէն։

＋գաւառական նշանակութիւն 2. Ծծել, ցամքեցնել։
‣ Սպունգը բոլոր ջուրը խմեց։
‣ Ամպերը սարերի վրայ իջնում են, ջուր են խմում (ժողովրդական)։

    3. Ծխել (արեւմտահայ բարբառներում)։
‣ Սիգար մը խմեցի։

    4. Ոգելից ըմպելիքներ շատ գործածել, հարբել։
‣ Ասում են, նրա մարդը խմում է։
‣ Էլի խմել է։
‣ Խմած է, հետը մի ընկնէ՛ք։
‣ Խմող մարդ։

Բաղադրեալ Բայեր
Մէկի արիւնը խմել
չէզոք բայ Ոխերիմ թշնամի լինել, մէկի արեանը ծարաւի լինել։
‣ Նա իմ արիւնս է խմում, ի՞նչպէս կարելի է որ ես նրան դիմեմ։

Խմած աղբիւրի ջրի մէջ թքնել
չէզոք բայ Ապերախտ գտնվել դէպի երախտաւորը։

Մէկի կենացը խմել
չէզոք բայ Գինու բաժակը խմել՝ մէկին բարեմաղթութիւն անելով։

Ուտել-խմել
չէզոք բայ Կեր ու խում անել։

ԽՄՎԵԼ խմվեցի
կրաւորական չէզոք բայ 1, 2, 3, նշանակութեամբ։
‣ Բոլոր գինին խմվեց, այսքանը միայն մնաց։
‣ Այս դեղը հեշտ է խմվում։
‣ Սպունգը դրէք ջուրը թափած տեղը. ջուրը մէկէն կխմվի։
‣ Շատ թունդ է ծխախոտը, չի խմվի որ խմեմ։


✽հազուադէպ բառ 2. ԽՄԵԼ (եցի և եցայ)
ներգործական բայ, կրաւորական չէզոք բայ Տե՛ս Խմորել, խմորվել։

Համեմատել Անխում (2)։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 904
Neu!
(beta)
ՈՒՏԵԼ
ներգործական բայ
    1. ուտելի նիւթը՝ սնունդը ծամել եւ կու տալ.

    2. ճաշել.

    3. սնունդ ստանալ, սնուիլ.

    4. իբրեւ սնունդ գործածել.

    5. կծոտել, խայթոտել (միջատներ).

    6. կրծելով՝ խայթելով եւ այլն փճացնել.

    7. յօշոտել, պատառ-պատառ ընել.

    8. ապրելու համար ծախսել.

    9. քիմիական կամ ֆիզիքական ներգործութեամբ վնասել. քայքայել, փճացնել, մաշեցնել, փորել.

    10. (Փոխաբերական իմաստ) անշարժ եւ շարժուն կալուածներու եկամուտով ապրիլ. օրինակ՝
‣ մեր դրամագլուխին տոկոսն է զոր կ՚ուտենք.

    11. (Փոխաբերական իմաստ) վատնել, մսխել, շռայլօրէն ծախսել.

    12. (Փոխաբերական իմաստ) կաշառք առնել՝ վերցնել.

    13. (Փոխաբերական իմաստ) ուրիշին ունեցածը իւրացնել, մէկուն բաժինը՝ հասնելիքը կտրել.

    14. (Փոխաբերական իմաստ) ուրիշին հաշուոյն ապրիլ, մակաբոյծ դառնալ.

    15. (Փոխաբերական իմաստ) տանջել, տառապեցնել, չարչարել. օրինակ՝
‣ կեանքս կերար.

    16. (Փոխաբերական իմաստ) հարուած ստանալ.

    17. անարգանք՝ վիրաւորանք կրել՝ ստանալ.

    18. (Փոխաբերական իմաստ) ներծծուիլ, համակուիլ, տոգորուիլ.

    19. (Փոխաբերական իմաստ) խօսքերուն մէկ մասը կուլ տալ՝ չըսել:

Տեսակներ
— Ամբողջ ունեցածը՝ վատնել, մսխել, փճացնել։

— Անասունի պէս՝ լափել, լափլիզել, լակռտալ, քրթել:

— Անյագաբար՝ մցռել, մռզգայլել, խժկել։

— Արածող կենդանիներու՝ ճարակել, արածիլ:

— Գազանի պէս՝ փաղաղել:

— Դանդաղ՝ ճմճմել:

— Դեղահատ՝ առնել, կլլել:

— Զառամածի պէս՝ լոմլոմել, ծամծմել։

— Զիրար՝ ծեծկուիլ, զգուըտիլ։

— Թթուն, մետաղեայ թերթը՝ փորել, մաշել:

— Կաշին՝ ծծել, ներծծել, տոգորիլ։

— Կուռ ու կուշտ՝ թշել, փորը տկռեցնել, խճողել։

— Կրծող կենդանիներու՝ կրծել:

— Մատներով՝ մատնել, մատնոռել։

— Շան, կատուի՝ լակել։

— Պաշտօնի մէջ՝ շմշկել, գողնալ, գրպանել:

Բաղադրեալ Բայեր
Ինքզինք ուտել
չէզոք բայ զայրանալ, կատղիլ։

Ծեծ ուտել
կրաւորական բայ ծեծուիլ, պատժուիլ:

Մէկուն գլուխը ուտել
ներգործական բայ
    1. ձանձրացնել.
    2. դժբախտացնել, մեռցնել:

Անձրեւ ուտել
չէզոք բայ թրջուիլ։

Աչքերովը ուտել
ներգործական բայ
    1. աչքերը մէկուն՝ բանի մը վրայ սեւեռած՝ երկար նայիլ.
    2. սաստիկ ջղայնացած ըլլալ։

Գլուխը ուտել
ներգործական բայ
    1. շատ դժուարութիւն՝ նեղութիւն տալ պահանջներ ներկայացնելով.
    2. մահուան պատճառ ըլլալ:

Եղունգներուն միսը ուտել
չէզոք բայ սաստիկ ջղայնանալ։

Ինքզինք ուտել
չէզոք բայ հոգեկան տառապանքով ինքզինք մաշեցնել։

Իրարու միսը ուտել
չէզոք բայ զիրար տանջել՝ չարչարել, իրարու դէմ կռուիլ։

Հաց ուտել (միասին)
ներգործական բայ իրարու շատ մօտիկ ըլլալ։

Ուտել-խմել
չէզոք բայ կերուխումի անձնատուր ըլլալ:

Ուտել մէկուն դրամը
ներգործական բայ ստացած դրամը կամ ապրանքին փոխարժէքը չտալ. դրամական խոստումը խաբէութեամբ չվճարել:

Դարձուածքներ
Գործերը զիրա՞ր կ՚ուտեն
գործ չկայ։

Կերած ապուրը տես
ըրած անսպասելի՝ անախորժ՝ անբնական գործը՝ վարմունքը տես։

Կերած-խմած
ածական
    1. լաւ սնունդ առած՝ առնող, լաւ գէր՝ պարարտ.
    2. միասին հաճելի օրեր անցուցած.
    3. մօտիկ, մտերիմ։

Կերած-կերած, չէ քաքած
    1. գիրուկ.
    2. կծծի, ագահ։

Կերածը ուրացող
ածական ապերախտ:

Ո՛չ կ՚ուտէ, ո՛չ կը կերցնէ
այնքան ժլատ է, որ ունեցածը իրեն կը վերապահէ:

Ո՛չ ուտես, ո՛չ խմես, անոր երեսին նայիս
(հէքեաթներու մէջ) այնքան գեղեցիկ է, որ մարդ երեսին նայելով՝ կը զմայլի, ուտել-խմելը կը մոռնայ:

Ուտես՝ միս, չուտես՝ մատաղ
երկու կրակի միջեւ, անել դրութեան մէջ ըլլալ։

Ուտող-ուտողի
շատ-շատերը կը յափշտակեն՝ կը կողոպտեն (մէկուն ունեցածը):

Ուտողը չի գիտեր, բերողը գիտէ
ուտողը՝ վայելողը չ՚անդրադառնար, թէ որքան աշխատանք՝ քրտինք թափուած է տուեալ սնունդը՝ առարկան ձեռք բերելու համար։

Նաեւ կ՚ըսուի՝ Ուտողը չի գիտեր, բրդողը գիտէ:

Ուտող-ուրացող
ածական երախտամոռ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1923
Neu!
(beta)
ԽՄԵԼ
(Վրացերէն xma = առնել, վերցնել, տանիլ. xmeva = ուտել, խմել)

ներգործական բայ
    1. հեղուկը բերանը առնել-կլլել, ըմպել.

    2. ծծել, ցամքեցնել. օրինակ՝
‣ սպունգը ամբողջ խմեց.

    3. (ռամկօրէն) ծխել.

    4. ոգելից ըմպելիքներ շատ գործածել, ոգելից ըմպելիներ շատ գործածել, արբենալ, հարբենալ, գինովնալ։

Բաղադրեալ Բայեր
Մէկուն արիւնը խմել
ներգործական բայ
    1. անողորմօրէն սպաննել,
    2. վրէժը լուծել.

մէկուն կենացը խմել
ներգործական բայ բարեմաղթութիւն ընել.

ուտել-խմել
ներգործական բայ կերուխում ընել:

Դարձուածքներ
խմած ջուրի մէջ թքնել
ապերախտ գտնուիլ երախտաւորի նկատմամբ.

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 848
Neu!
(beta)
ՈՒՏԵԼ-ԽՄԵԼ
ներգործական բայ
    1. ուտել եւ խմել.
    2. ապրիլ.
    3. կերուխում ընել, կերուխումի անձնատուր ըլլալ.
    4. (Փոխաբերական իմաստ) հաճելի ժամանակ անցընել։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1925
Neu!
(beta)
ԽՄՈՒԻԼ
կրաւորական բայ
    1. բերանը առնուիլ-կլլուիլ, ըմպուիլ.
    2. ծծուիլ, ցամքիլ (ջուրը սպունգէն).
    3. (ռամկօրէն) ծխուիլ (գլանիկ՝ սիկարէթ):

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 849
Neu!
(beta)
 Usage beta 15 citations 

Usage of matching Word Forms

Auch für das Wort "ուտել-խմելու" Suche in diesen Wörterbüchern:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Armenisch wörterbuch besteht aus 17.718 wörter
The site has 144 dictionaries and 3 books.
Deutsch
Նայիրի / Nayiri.com