Armenische Rechtschreibprüfung
Erhalten HySpell
 Morphology

Western Armenian

մշակէ → մշակ (noun)
Singular • Ablative case
մշակէ → մշակել (verb)
Present Tense • Subjunctive Mood • Third Person • Singular
Imperative Mood • Singular
 Wörterbuch
մշակ գոյական Երկրագործ * կրթական աշխատանքի նուիրեալ:
մշակել ներգործական բայ Հողը աշխատիլ, վարուցան ընել * աճեցնել, զարգացնել * ուսումնասիրել:
մշակութիւն գոյական Հողագործութիւն, մշակելու աշխատանք:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 305։


ՄՇԱԿ
գոյական
    1. երկրագործ, հողագործ։
    2. բանուոր։
    3. հանրային գործիչ, վաստակաւոր։


ՄՇԱԿԵԼ
ներգործական բայ
    1. գործել, խնամել։
    2. (արուեստներու՝) պարապիլ։
    3. (միտքը՝) զարգացնել։
    4. (յարաբերութիւններ՝) հաստատել։
    5. (ծրագիր՝ օրինագիծ՝) պատրաստել։
    6. (գործ մը՝) հետապնդել, եփել։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 338
Neu!
1. ՄՇԱԿ մշակի (մշակաց)
(Կովկասեան ծագումից, վրացերէն լազերէն ինգուշերէն ևն. muša, mušaki, գործաւոր)

գոյական
    1. Հողի վրայ՝ դաշտում, այգում աշխատող։
‣ Բամբակը քաղհանելու համար քսան մշակ է հարկաւոր։
‣ Այգումդ քա՞նի մշակ ես բանեցնում։

    2. Որմնադրին քար-կիր և այլ նիւթեր մատակարարող, օգնող բանուոր։
‣ Մի վարպետ երկու մշակով այս պատը հինգ օրում կշինեն։
‣ Վարպետն իւր մշակներով է գալիս։

    3. Բեռնակիր, որ շալակով ծանրութիւններ է փոխադրում։
‣ Մի մշակ կանչեցէք, թող արկղը տանի ձեր տունը։
‣ Մշակները, կոռտինքներն ուսերից կախած, հրապարակում նստած սպասում են գործի։

    4. Ընդհանրապէս աշխատաւոր, վաստակաւոր մարդ (ֆիզիկական թէ մտաւորական աշխատանք կատարող)։
‣ Մշակն արժանի է իւր վարձին։
‣ Նա մեր մտքի մշակն եղաւ։
‣ Լեզուի և գրականութեան մշակներ։

    5. Տարով վարձված տղամարդ աշխատաւոր։
‣ Հարուստ մարդ էր, տանը չորս մշակ էր պահում։

    6. Անուն հայերէն լրագրի, որ Թիֆլիսում սկսեց հրատարակվել 1872 թուից Գրիգոր Արծրունու հրատարակութեամբ ու խմբագրութեամբ («Մշակ»)։
‣ «Մշակը» զգալի կուլտուրական դեր կատարեց հայ հասարակութեան մէջ։
‣ «Մշակի» աշխատակից։


＋գաւառական բառ 2. ՄՇԱԿ
գոյական Ախոռներում կռէճի (2) մօտ սիւնին կպցրած տախտակ, որ կախված է մնում սիւնից, բայց հարկաւոր ժամանակ բարձրացնում, հորիզոնական ձև են տալիս, տակից մի յենարան՝ մշկիկ դնելով, և ապա վրան աղբի քթոցը դնելով՝ աղբը կռէճից լցնում են ու դուրս տանում ախոռից։


ՄՇԱԿԵԼ մշակեցի
ներգործական բայ
    1. Հողը վարել, ցանել, խնամք տանել։
‣ Նա իւր հողը ինքն է մշակում առանց վարձու մշակների։
‣ Այգին երեսից ձգել էր, չէր ուզում մշակել։

    2. Հողը օգտագործել։
‣ Այս հողերը չենք մշակում, որովհետև ջուր չունինք։
‣ Պղնձահանքերը հարիւրաւոր տարիներից ի վեր մշակվում են։

    3. Աշխատանք գործ դնել՝ հողը աւելի բերրի դարձնելու համար։
‣ Որքան հողը լաւ մշակէք, այնքան արդիւնք շատ կստանաք։
‣ Ճապոնացիք արտերն իրանց ձեռներով են մշակում։

    4. Փոխաբերաբար Խնամք տանել մի բանի վրայ, կրթել, կատարելագործել։
‣ Ձայնդ լաւ է, բայց պէտք է մշակել։
‣ Մշակեցէ՛ք ոչ միայն ձեր միտքը, այլ և սիրտն ու ճաշակը։

    5. Բարեփոխել, ուղղել։
‣ Մեր լեզուն ու ոճը մշակում ենք ընտիր հեղինակների ընթերցանութեամբ։
‣ Աշխատութիւնդ կարիք ունի հիմնովին մշակելու։

    6. Կազմել, յօրինել։
‣ Ծրագիրը միասին մշակեցինք։
‣ Հաշուապահութեան մի նոր սիստեմ է մշակել։

⨀հին նշանակութիւն 7. Մատակարարել, տնտեսել։

⨀հին նշանակութիւն 8. Ծառայել, աշխատել։

ՄՇԱԿՎԵԼ մշակվեցի
կրաւորական չէզոք բայ նոյն նշանակութեամբ։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1496
Neu!
(beta)
ԱՇԽԱՏԱՒՈՐ
գոյական աշխատող ոյժ, աշխատող ձեռք, բանուոր.

Տեսակներ
— դաշտի ՝ մշակ, հողագործ, երկրագործ.

— գաղափարի ՝ գործիչ.

— գրասենեակի՝ պաշտօնեայ.

— դպրոցի՝ տնօրէն, ուսուցիչ, տնտեսուհի.

— նաւու՝ նաւապետ, նաւաստի.

— տունի՝ ծառայ, սպասաւոր, սպասուհի.

— տան շինութեան՝ որմնադիր, ծեփիչ, թափիչ (Թրքերէն պատանաճի).

— փուռի՝ փռապան, հացագործ.

— ջաղացքի՝ ջաղացպան, աղօրեպան.

— ատաղձագործարանի՝ ատաղձագործ.

— փայտ կտրելու՝ փայտահատ, փայտահար.

— մաքրութեան՝ լուացարար, լուացարարուհի, աւելածու.

— արդուկի՝ արդուկիչ.

— դերձակատան կամ դերձականոցի՝ դերձակ, ձեւող, կարող, կարուհի.

— սրճարանի՝ սրճեփ, մատուցող.

— ճաշարանի՝ սպասեակ, խոհարար.

— կօշկատան՝ կօշկակար, հնակարկատ.

— ներկատան՝ ներկարար.

— խաղախորդարանի կամ կաշեգործատան՝ խաղախորդ.

— վաճառատան ՝ վաճառորդ.

— մեքենական գործերու՝ մեքենագործ, մեքենագէտ.

— փոխադրական ընկերութեանց՝ կառապան, սայլորդ, մեքենավար, օդաչու.

— ախոռի՝ ձիապան, ձիադարման, ջորեպան, իշապան.

— գոմի՝ տավարած, անդէորդ.

— փարախի՝ հովիւ, խաշնարած, գառնարած.

— երկաթեղէնի՝ երկաթագործ, հնոցապան, փականագործ, դարբին, ձուլարար.

— թանկագին մետաղներու՝ ոսկերիչ, արծաթագործ, ադամանդագործ, գամիչ կամ գամող (Թրքերէն մըխլայըճը), տաշող.

— տպարանի՝ տպագրատան՝ գրաշար, գրաշարապետ, տողաշար, տպագրիչ, փորագրիչ, կազմարար, սրբագրիչ կամ սրբագրող, վերստուգող.

— նկարչատան՝ լուսանկարիչ, սրբագրիչ (Ֆրանսերէն րըթուշէօր) .

— անուշավաճառի՝ ծաղարար.

— կահագործարանի՝ կահագործ.

— քարահանքի՝ քարակոփ.

— եկեղեցիի՝ ժամկոչ, լուսարար։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 165
Neu!
(beta)
ԱՐՀԵՍՏԱՒՈՐ
գոյական
    1. արհեստ ունեցող անձ. Հակառակը՝ անարհեստ։

    2. գործաւոր, բանուոր:

Տեսակներ
— Ընկերութեանց՝ պաշտօնեայ.

— դաշտի՝ մշակ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 240
Neu!
(beta)
ՄՇԱԿ
գոյական
    1. հողագործ, երկրագործ, սերմնացան.
    2. ծառայ.
    3. գիւղատնտեսական բանուոր.
    4. ընդհանրապէս՝ աշխատաւոր.
    5. որեւէ գործի համար վարձու աշխատող՝ բանուոր, գործաւոր.
    6. բեռնակիր, շալակաւոր, բեռնաբարձ.
    7. (Գաւառական) ախոռի սիւնին դրուած՝ փակցուած տախտակ, վրան զանազան առարկաներ դնելու համար.
    8. (Փոխաբերական իմաստ) մտաւորական աշխատաւոր, հանրային գործիչ, վաստակաւոր։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1533
Neu!
(beta)
ՄՇԱԿԵԼ
ներգործական բայ
    1. հողը հերկելով՝ բրելով՝ փորելով ցանել՝ տնկել՝ խնամել. վարել, բուծել.

    2. հողը աւելի բերրի՝ արգասաբեր դարձնելու միջոցներ որոնել եւ գործադրել, պարարտացնել, աճեցնել, կատարելագործել, զարգացնել.

    3. պատրաստել, արտադրելու համար անհրաժեշտ գործողութիւններու ենթարկել. կազմել, յօրինել (օրինագիծ՝ ծրագիր՝ արուեստի գործ).

    4. օգտագործելու համար պատրաստ՝ պիտանի դարձնել. նախապատրաստել. օրինակ՝
‣ մշակել մետաղները.

    5. անհրաժեշտ սրբագրութիւնները կատարել. բարեփոխել, կատարելագործել.

    6. կրթել, ուղղել, զարգացնել (միտքը).

    7. արուեստի գործերով պարապիլ. արուեստի գործեր արտադրել.

    8. (Փոխաբերական իմաստ) ստեղծել՝ հաստատել (յարաբերութիւն՝ վարմունք).

    9. մարմնին հիւանդոտ մասէն մասնիկ մը կտրելով հակակշռուած պայմաններու մէջ աճեցնել՝ ախտաճանաչումի դիւրացման համար.

(Ֆրանսերէն culture).

    10. (Փոխաբերական իմաստ) հետապնդել՝ եփել (գործ մը՝ ծրագիր մը):

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1534
Neu!
(beta)
ՊԱՏՐԱՍՏԵԼ
ներգործական բայ
    1. որեւէ բան գործածելու՝ օգտագործելու համար պատրաստ վիճակի հասցնել. բան մը գլուխ հանել, կատարել.
    2. շինել, յառաջ բերել. կառուցանել.
    3. կազմակերպել, յօրինել.
    4. նախապատրաստուիլ յառաջիկայ գործի՝ մրցումի համար.
    5. հագուեցնել, հանդերձել, սարքել.
    6. անհրաժեշտ գիտելիքները փոխանցել. ուսուցանել, սորվեցնել.
    7. անհրաժեշտ աշխատանքը՝ պարտականութիւնը կատարել. սորվիլ, դասը ընել.
    8. ուտելիք՝ խմելիք եւ այլն եփել՝ եռացնել եւ այլն.
    9. որեւէ անհրաժեշտ բան － ուտելիք՝ խմելիք՝ պաշար եւ այլն － հաւաքել ապագայի՝ հետագայի համար.
    10. գալիք դէպքերը կռահելով՝ նախատրամադրուիլ.
    11. հաղորդելու՝ յանձնելու՝ խօսելու համար գրելով՝ մտածելով կազմել.
    12. սադրել, տրամադրել.
    13. կարգի բերել, յարդարել.
    14. նիւթել, չարիք մտածել.
    15. թելադրել, խրատել, ձեւի բերել.
    16. փռել, բանալ, սփռել։

Տեսակներ
— Հանդէս՝ սարքել։

— Հողը՝ մշակել:

— Հում կաշիներ՝ խաղախորդել, աղաղել։

— Միտքերը՝ տրամադրել։

— Պէտք եղած բաները՝ հոգալ, հայթայթել։

— Սեղան՝ շտկել, յարդարել։

Ածանցական Բառեր
— Չէզոքը՝ Պատրաստուիլ:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2011
Neu!
(beta)
 Usage beta 2 citations 

Usage of matching Word Forms

Neu! Explore the usage of the word form մշակէ in the Corpus of Western Armenian.
Auch für das Wort "մշակէ" Suche in diesen Wörterbüchern:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Armenisch wörterbuch besteht aus 17.718 wörter
The site has 144 dictionaries and 3 books.
Deutsch
Նայիրի / Nayiri.com