Armenische Rechtschreibprüfung
Erhalten HySpell
 Morphology

Matching Word Forms

կրոյ → կիր
 Wörterbuch
ԿԻՐ
գոյական շաղախի՝ ծեփի գործածելի ճերմակ հանածոյ։


ԿԻՐՔ
գոյական
    1. յուզում։
    2. ցասում, զայրոյթ։
    3. մոլութիւն, սէր։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 237
Neu!
1. ԿԻՐ (կրոյ), կրի
(արամերէն gīr, արաբերէն ġir)

գոյական
    1. Փխրուն գորշ-սպիտակ հողանման նիւթ, որ ստանում են կրաքարից (Տե՛ս), ենթարկելով նրան բարձր աստիճանի ջերմութեան և որը բազմատեսակ գործածութիւն ունի, մանաւանդ կրաշաղախ պատրաստելու համար։

Տեսակներ
Եռացող կիր, Այրած կիր, Անշէջ կիր, Չհանգած կիր
գոյական Որ անմիջապէս ստացվում է կրաքարից՝ այրելուց յետոյ։

Մարած կիր, Հանգած կիր
գոյական Որ ստացվում է չհանգածից՝ վրան ջուր ածելուց յետոյ, որի ժամանակ սաստիկ ջերմութիւն է արձակում և լուծվում-քայքայվում է։
‣ Կրաշաղախը պատրաստում են հանգած կրից։

✽հազուադէպ նշանակութիւն 2. Նմանութեամբ Մի տեսակ սպիտակ խոց կամ խաղաւարտ։


2. ԿԻՐ (արմատ Կրել՚ի)
առանձին գործ է ածվում յոգնակի ձևը, կիրք։ (Տե՛ս)։

Եզակին պատահում է բարդութիւնների մէջ, մանաւանդ վերջում (կապարճակիր, ջրկիր…), և մի քանի բաղադրեալ բայերի մէջ. ―

Բաղադրեալ Բայեր
⨀հին բառ Ի կիր ածել, ⨀հին բառ Ի կիր առնուլ, ⨀հին բառ Ի կիր արկանել
ներգործական բայ Կիրարկել, գործ ածել։

Դարձուածքներ
⨀հին բառ Ի կիր արկումն
գոյական Կիրարկումն, կիրառութիւն։


＋գաւառական բառ 3. ԿԻՐ
ածական գոյական Տե՛ս Կոյր։


ԿԻՐՔ (կրից, յոգնակի), կրքի, կրքեր
գոյական
    1. Զգացողութիւններ, որ մարդ կրում է իւր մէջ։
‣ Քաղցը, ծարաւը, յոգնածութիւնը կրքեր են։

    2. Ներքին զգացում ուրիշի վերաբերմամբ։
‣ Մայրական՝ ծնողական կիրք։
‣ Հայրենասիրական կիրք։
‣ Չար և բարի կրքեր։

    3. Հոգեկան յուզմունք, գրգիռ՝ սաստիկ զգացումից։
‣ Մարդ պէտք է կարողանայ իւր կրքերը զսպել։
‣ Իւր կրքերին անձնատուր է եղել։
‣ Կրքից կուրացած մարդ։

    4. Յատկապէս՝ բարկութիւն, զայրոյթ։
‣ Մեր հանդարտ խօսակցութեան մէջ նա կիրք մտցրեց։
‣ Կիրքը ելած ժամանակ նա ընդունակ է ամեն տեսակ յիմարութիւնների։
‣ Կրքից աչքերը արիւնով լցվեցին։

    5. Սեռական տարփանք, ցանկութիւն։
‣ Իւր գազանական կիրքը յագեցրեց։
‣ Այս գրուածքը մի պոռնկագրութիւն է, որ նպատակ ունի ընթերցողի զգայական կրքերը գրգռել։

    6. Որոշ տրամադրութիւն դէպի մէկը կամ մի բան, աչառութիւն։
‣ Դուք կրքով էք վերաբերվում դէպի նա. պէտք է անաչառ լինել։

⨀հին նշանակութիւն 7. Չարչարանք, ցաւ, ֆիզիկական կամ բարոյական։

⨀հին նշանակութիւն 8. Բնական յատկութիւն, որակութիւն որեւէ անձի։

⨀հին նշանակութիւն 9. (Աստղաբաշխական) Լուսնի զանազան երեւոյթները, ծնունդ, լրումն, նուազումն։

⨀հին նշանակութիւն 10. (Քերականական) Վանկերը իրար կցելու կամ իրարից զատելու տրոհութեան նշաններ։

⨀հին նշանակութիւն 11. (Ճարտասանական) Ճառի վերջին մասը, որտեղ հռետորն աշխատում է ազդել ունկնդիրների զգացումների վրայ, նրանց կրքերը շարժել, յուզել։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 1075
Neu!
(beta)
ԿԻՐ
(Արամերէն - Արաբերէն gir)

գոյական
    1. շաղախի՝ ծեփի համար գործածելի փխրուն՝ ճերմակ՝ հողանման հանածոյ.

(Թրքերէն kirej).

    2. արմատ կրել բայի.

    3. կրող, տանող, փոխադրող. օրինակ՝
‣ բեռնակիր.

    4. կոյր։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1026
Neu!
(beta)
ԿԻՐՔ
գոյական
    1. ցասում, բարկութիւն, զայրոյթ.
    2. տարփանք, տռփանք, սեռական ցանկութիւն, գրգիռ.
    3. ներքին բուռն մղում (սէր, ատելութիւն).
    4. ֆիզիքական կարիք (քաղց, ծարաւ, յոգնութիւն).
    5. հոգեկան յուզմունք՝ բոց՝ կրակ, չարչարանք, ցաւ.
    6. որոշ տրամադրութիւն բանի մը կամ մէկու մը նկատմամբ, աչառութիւն, կողմնակալութիւն.
    7. անսանձ գործելակերպ:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1027
Neu!
(beta)
ՍԷՐ
(Արմատ սիրել բայի)

գոյական
    1. համակրանքի բնական բուռն զգացում հակառակ՝ միւս սեռի ներկայացուցիչի հանդէպ.
    2. գորովի՝ կապուածութեան խորունկ զգացում մէկուն՝ բանի մը հանդէպ.
    3. սիրահարութիւն.
    4. սիրոյ հաճոյք, սեռային յարաբերութիւն.
    5. սիրային յարաբերութիւն՝ կապ.
    6. սիրոյ առարկայ՝ անձ.
    7. որեւէ բանի հակում. ձգտում, փափաք, նուիրում, հետաքրքրութիւն.
    8. համակրանք, գորով, գուրգուրանք.
    9. համերաշխ եւ բարեացակամ վերաբերմունք. հաշտութիւն, համերաշխութիւն, միաբանութիւն.

ածական
    10. սիրելի, սիրասուն։

Տեսակներ
— Անասնական՝ կտղուցք, կիրք։

— Բանաստեղծական՝ հրայրք։

— Գաղափարական՝ պղատոնական։

— Զօրաւոր՝ պաշտում, պաշտամունք:

— Թեթեւ՝ համակրանք:

— Յոռի կամ չափազանցութեան գացած՝ մոլութիւն։

Բաղադրեալ Բայեր
Սէր ընել
ներգործական բայ
    1. սիրահարիլ.
    2. սիրային կապի մէջ ըլլալ.
    3. սեռային յարաբերութիւն ընել։

Սէր կապել
ներգործական բայ լուռ սէր ունենալ մէկուն հանդէպ։

Սէր ունենալ
ներգործական բայ սիրել, հակում ունենալ։

Սէր տալ
ներգործական բայ սիրել։

Սէր տալ, սէր առնել
ներգործական բայ սիրել եւ սիրուիլ:

Սէրը բաց ընել
ներգործական բայ սիրելը խոստովանել։

Սէրը գողնալ մէկուն
ներգործական բայ
    1. մէկը հրապուրել՝ գրաւել.
    2. մէկուն սիրածը ձեռքէն խլել։

Սէրը սիրտին մէջ պահել
ներգործական բայ սէրը գաղտնի պահել՝ չարտայայտել։

Սէրը սպաննել
ներգործական բայ սէրը ոչնչացնել, սիրոյ կապը խզել տալ։

Դարձուածքներ
Ի սէր
սիրոյ համար, եթէ կը սիրես, բանի մը սիրոյն, յանուն։

Հոգիիդ սիրուն
եթէ հոգիդ կը սիրես։

Սիրով
յօժարակամ, ուզելով, մտադիւր:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2124
Neu!
(beta)
 Usage beta 3 citations 

Usage of matching Word Forms

Auch für das Wort "կրոյ" Suche in diesen Wörterbüchern:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Armenisch wörterbuch besteht aus 17.861 wörter
The site has 144 dictionaries and 3 books.
Deutsch
Նայիրի / Nayiri.com