Armenische Rechtschreibprüfung
Erhalten HySpell
 Morphology

Western Armenian

գործէ → գործ (noun)
Singular • Ablative case
գործէ → գործել (verb)
Present Tense • Subjunctive Mood • Third Person • Singular
Imperative Mood • Singular
 Wörterbuch
գործ գոյական Աշխատանք, արհեստ, աշխատանքի արդիւնք:
գործել ներգործական բայ Աշխատիլ, կատարել * ազդել:

Աղբիւր՝ Բառգիրք հայերէն լեզուի։ Անդրանիկ Վրդ. Կռանեան, Պէյրութ, 1998։ Էջ 85։


ԳՈՐԾ
գոյական
    1. աշխատութիւն, զբաղում, պարապում։
    2. ձեռնարկ։
    3. պաշտօն։
    4. արարք։
    5. (հեղինակի՝) երկ, երկասիրութիւն։


ԳՈՐԾԵԼ
ներգործական բայ
    1. աշխատիլ, բանիլ։
    2. ընել։
    3. ազդել։

Դարձուածքներ
հարեւանցի գործել
թալաթոսել, շլտորել. լղճորել։

հողը գործել
մշակել։

կտաւ գործել
հինել, ոստայնանկել։

Source: Յարութիւն Թ. Գայայեան, Բառարան Գանձարան Հայերէն Լեզուի. Գահիրէ: Տպագրութիւն Գալֆա (1938): p. 88
Neu!
ԳՈՐԾ (գործոյ)
գոյական
    1. Ինչ որ մարդ անում է։
‣ Գործը մարդու համար է։
‣ Նա գործից փախչում է։
‣ Այդ ի՞նչ գործ էր որ արիր։
‣ Գործից աչք չեմ կարող բանալ։

    2. Աշխատանք, որով ապրում է մարդ. արհեստ, պարապմունք։
‣ Առաւօտ կանուխ գործի է գնում։
‣ Այս գործից մեծ վաստակ չկայ։
‣ Գնաց որ մի գործ ճարէ։

    3. Արդիւնք ֆիզիկական աշխատանքի։
‣ Գործդ բե՛ր՝ վարձդ ստացիր։
‣ Այսքա՞ն է արած գործդ։

    4. Արդիւնք մտաւոր աշխատանքի։
‣ Խաչատուր Աբովեանի գործերը տպագրված են։
‣ Ռափայէլի գործերի մէջ շատ գլուխ-գործոցներ կան։

    5. Մշակութիւն, արդիւնագործութիւն։
‣ Հողի գործը օրհնած գործ է։
‣ Նա փայտի գործ է անում։

    6. Պաշտօն, սպասաւորութիւն։
‣ Ուսուցչի գործը չի կարելի յանձնել անհմուտ մարդկանց։
‣ Մեքենավարի գործը մեծ զգուշութիւն է պահանջում։

    7. Առեւտրական՝ արդիւնաբերական ձեռնարկութիւն։
‣ Նա Պարսկաստանում մեծ գործ ունի։
‣ Գործը հետզհետէ զարգանում է։

    8. Որեւէ ոյժի առաջ բերած արգասիք։
‣ Բենզինի գործը ածուխը չի կարող կատարել։
‣ Այս անձրեւը երեկուայ քամու գործն է։

    9. Կռիւ, ընդհարում։
‣ Գործի տաք րոպէին նահանջի ազդանշան տրվեց։

    10. Ասեղնագործութիւն, ձեռքի գործուածք։
‣ Վանեցի կանանց գործերը շատ նուրբ են։
‣ Նրանք երբէք պարապ չեն մնում, նոյն-իսկ հիւր գնացած ժամանակ ձեռներին մի գործ են ունենում։

    11. Արարմունք, վարքի ընթացք։
‣ Նրա գործերից ո՞ր մէկը պատմեմ։
‣ Այդ տեսակ գործերից ձեռք քաշիր։

    12. Որեւէ անցք, եղելութիւն։
‣ Այս գործը մեծ աղմուկ հանեց։
‣ Այնտեղ կարեւոր գործեր են կատարվում։

    13. Բնական կարիք։
‣ Մայրի՛կ, գործ ունիմ. —Մե՞ծ գործ (փորից դուրս գնալ) ունիս, թէ փոքր (միզել)։

    14. Դատական վէճ։
‣ Գործը քննվելու է դռնփակ։
‣ Նրա դէմ գործ բացեց։
‣ Գործը հաշտութեամբ վերջացրին։

    15. Մի հարցի վերաբերեալ փաստաթղթերի ամբողջութիւն, գրագրութիւն։
‣ Ամբողջ գործը նայեցի, ձեր ասած թուղթը մէջը չկայ։
‣ Այս թուղթն էլ գործին կցեցէք։

    16. Որակ կատարված աշխատանքի։
‣ Տե՛ս, ի՛նչ գործ է։
‣ Գործն ինքն իրան խօսում է։
‣ Առաջ գործը տես, յետոյ գնահատիր։

    17. Եղանակ, որով աշխատանքը կատարվում է։
‣ Դժուար գործ։
‣ Նօսր գործ։
‣ Գեղեցիկ գործ։

    18. Աշխատանք կատարելու կարգ ու կանոն։
‣ Գործին ծանօթ մարդ։
‣ Գործը պէտք է գիտնալ։

    19. Գործունէութիւն, իրական աշխատանք (իբրեւ հակադրութիւն խօսքի, խոստմունքի)։
‣ Այստեղ գործ է պէտք և ոչ թէ խօսք։
‣ Շատ խօսեցանք, այժմ անցնենք գործի։
‣ Սէրդ գործով ցոյց տուր։

    20. Գործք առաքելոց
գոյական Նոր Կտակարանի մի գիրքը, որի մէջ պատմված են առաքեալների և մասնաւորապէս Պօղոսի գործերը։

    21. ⨀հին բառ Գործք
գոյական
    1. Շարականի հարցի վերջին մասը, որտեղ ասվում է «Օրհնեցէք ամենայն գործք Տեառն զՏէր»։
＋գաւառական նշանակութիւն 2. Արտի երկու կողմում ձգված ակօսները, որոնք ցոյց են տալիս վարվելիք հողի սահմանները։

    22. Բարդութիւնների երկրորդ մասում —

    1. Գործող (օրինակ՝ գաղտնագործ, չարագործ)։
    2. Գործված (օրինակ՝ անձեռագործ, ոսկեգործ անօթ)։
    3. Արհեստաւոր (օրինակ՝ այգեգործ, պղնձագործ)։

Ածանցական Բառեր
Գործով
մակբայ Իրականապէս, արդեամբ։
‣ Խոստացածդ գործով կատարիր, ապացուցի՛ր։

Բաղադրեալ Բայեր
⨀հին բառ Գործ առնել (արարի)
չէզոք բայ Ջանք անել։

⨀հին բառ Գործ դնել ումեք
ներգործական բայ Յանձնել մէկին։

Գործ ածել
ներգործական բայ Գործածել։

Գործ բռնել
չէզոք բայ Մի աշխատանք սկսել, խանութ բանալ, առեւտուր անել։

Գործը բռնել
չէզոք բայ Յանձն առնել որեւէ աշխատանք կատարել, կապալով վերցնել։
‣ Երկու ընկերով այս գործը բռնեցինք։

Գործ գտնել
չէզոք բայ Մի գործ՝ աշխատանք գտնել, մի արհեստի մտնել։

Գործ դնել
ներգործական բայ Տե՛ս Գործադրել։

Գործին գալ
չէզոք բայ Պիտանի լինել, յարմարել։
‣ Ձեր առաջարկած պայմանը իմ գործիս չի գալիս։
‣ Այդ՝ մեր գործին կգայ։

Գործի դնել
ներգործական բայ Մէկին գործի վրայ կանգնեցնել, մէկի համար գործ՝ աշխատանք գտնել։

Գործի լինել, Գործի կանգնել, Գործի մտնել
չէզոք բայ Գործ՝ աշխատանք գտնել։
‣ Սպասիր, գործի լինիմ (կանգնեմ, մտնեմ)՝ բոլոր պարտքս կվճարեմ։

Մեծ գործի լինել
չէզոք բայ Չնչին բանով զբաղվել (ծաղրական)։

Գործի կպչել, Գործին տաք-տաք կպչել
չէզոք բայ Եռանդով գործը ձեռնարկել, սկսել։

Դարձուածքներ
⨀հին բառ Այր գործոյ
գոյական Տե՛ս Գործի մարդ։

⨀հին բառ Գո՛րծ է
Դժուար բան է, մեծ բան է՝ եթէ։

Գործի մարդ
գոյական
    1. Գործ անելու ընդունակ, բանի պէտքական, գործունեայ մարդ։

    2. (հակադրութեամբ խօսողի, թէօրիապէս դատողի) Իրապէս աշխատող, գործ կատարող։
‣ Հազարաւոր մարդիկ ունինք, որոնք կաբինետներում նստած գեղեցիկ ծրագիրներ են կազմում. բայց մեզ գործի մարդիկ են հարկաւոր։

Ի՞նչ գործի ես
Ի՞նչ ես անում։

Մե՜ծ գործի ես
Երեւելի բան ես անում (հեգնական)։

Գործի անունն ի՞նչ
Նա պարապ է, անզբաղ է, ուրիշ գործ չունի բացի…
‣ Առաւօտից երեկոյ թափառում է փողոցներում. գործի անունն ի՞նչ։

Գործի օր
գոյական Աշխատանքի օր, լի օր։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 484
Neu!
(beta)
ԳՈՐԾԵԼ գործեցի
ներգործական բայ
    1. Աշխատանք կատարել, գործ անել։
‣ Գնա՛, այսօր այգում գործիր։
‣ Մեր ընկերները գործում են գաւառում։
‣ Ինքը ոչինչ չի գործում, միայն գիտէ ուրիշներին քննադատել։

    2. Աշխատանք դնել մի բանի վրայ, մշակել։
‣ Երկիրը գործել։
‣ Նրա մայրը ապրեշում է գործում (կամ բանում)։

    3. Մի արդիւնք առաջ բերել։
‣ Յոյսը հրաշքներ է գործում։
‣ Բարիքի տեղ չարիք գործեց։
‣ Ի՞նչպէս է գործում նոր մեքենան։

    4. Ներգործել, ազդել։
‣ Դեղն սկսեց գործել։

    5. Վարուել, ընթացք բռնել։
‣ Խոհեմութեամբ պէտք է գործել։
‣ Նա գործել չգիտէ։

    6. Իւր գործը՝ պաշտօնը կատարել։
‣ Սիրտը կանոնաւոր է գործում։
‣ Այսօր ստամոքսդ գործե՞լ է (փորից դուրս գնացե՞լ ես)։

    7. Հիւսել։
‣ Գուլպայ՝ զամբիւղ՝ կտաւ գործել։
‣ Սարդը ի՞նչպէս է իւր ոստայնը գործում։
‣ Այս մեքենան քսան բանուորի չափ գործում է և աւելի լաւ։

Դարձուածքներ
Գործող անձինք կամ, Գործող անձեր
յոգնակի գոյական (Թատրոնական) Այն անձնաւորութիւնները, որ դուրս են բերված թատերական գրուածքի մէջ և որոնց դերերը կատարում են դերասանները։
‣ Սունդուկեանի բոլոր պիէսներում գործող անձինք կեանքից են վերցրած և կենդանի տիպեր են։

ԳՈՐԾԵԼ (գործեցայ),
ԳՈՐԾՎԵԼ գործվեցի
կրաւորական չէզոք բայ նոյն նշանակութեամբ։

Source: Ստեփան Մալխասեանց, Հայերէն բացատրական բառարան. Երեւան: Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն (1944): p. 487
Neu!
(beta)
ԳՈՐԾ
գոյական
    1. աշխատանք.
    2. արհեստ, զբաղում, զբաղմունք, պարապմունք, պարապում.
    3. ձեռնարկ.
    4. ֆիզիքական աշխատանքի արդիւնք.
    5. մտային աշխատանքի արդիւնք, երկ, երկասիրութիւն.
    6. պաշտօն.
    7. արարք, արարմունք.
    8. անցք, եղելութիւն.
    9. գործունէութիւն:

Հակառակը՝ անգործ։

Բաղադրեալ Բայեր
Գործ բռնել
չէզոք բայ աշխատանքի սկսիլ.

գործը բռնել
չէզոք բայ
    1. յանձն առնել որեւէ աշխատանք կատարել.
    2. գործը կապալով ստանձնել.

գործ գտնել
չէզոք բայ աշխատանք ճարել.

գլխուն գործ բանալ, գլխուն գործ հանել
չէզոք բայ իրեն համար աւելորդ նեղութիւն ստեղծել.

գործին գալ
չէզոք բայ պիտանի ըլլալ, յարմարիլ.

գործի դնել
ներգործական բայ աշխատանք գտնել.

գործին փակիլ
չէզոք բայ եռանդով աշխատիլ.

գործէն ընել
ներգործական բայ ժամանակ կորսնցնել տալ, ժամավաճառ ընել։

Դարձուածքներ
ատիկա քու գործդ չէ
քեզի չի վերաբերիր.

գործի մարդ
ընդունակ.

գործի օր
աշխատանքի օր.

գործէն աչքս չի բացուիր
շատ զբաղած եմ.

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 420
Neu!
(beta)
ԿՏՈՐ
գոյական
    1. կոտրած կամ կտրուած բանի մը մէկ մասը, բեկոր, փշուր, նշխար, մնացորդ.

Տեսակներ
— հացի կտոր՝ պատառ, բրդուճ, շերտ.

— հացի լման՝ նկանակ.

— քուրջի (քուրչի)՝ փերթ.

— ոստայնանկուած՝ կտաւ.

— հողի՝ հողակոշտ, կոշկոռ, գուղձ, բունծ.

— քարի մեծ՝ լունտ.

— հալած ոսկիի՝ արծաթի՝ ձոյլ, քծուար.

— արժեթուղթերու՝ ստացագրի՝ մնացորդ.

— կերպասներու՝ կտրօն.

— հագուստի անութի տակի եռանկիւն՝ խշտեկ, անթոց.

— մանր՝ փշուր.

— փայտի խոշոր՝ կոճղ.

— սառի՝ սառնակոյտ, սառցակոյտ.

— ամբողջին մէկ կտորը՝ կոտորակ.

— կտոր մը հող՝ հողամաս, հողաշերտ.

— մեղրի ամբողջ՝ ծաղ, մաղ, մեղրախորիսխ, խորիսխ.

— օճառի լման՝ լոհ.

— օճառի պզտիկ՝ քռթիկ.

— ձուլածոյ՝ զանգուած.

— կերպասի ծալածոյ ամբողջ՝ պուրակ.

— մէկ կտորով՝ միակտուր, միաձոյլ, միապաղաղ.

— փոխանակող՝ փոխնորդ, պահեստի.

— պանիրի՝ մաճառակ.

— սառի՝ սառոյցի՝ աղի խոշոր՝ շառաղիղ.

    2. պատռած հագուստի վրայ կտրուած լաթ, կարկտան.

    3. գրական՝ երաժշտական՝ թատերական ստեղծագործութիւններէն առանձնացուած մաս, հատուած, բաժին.

Յարակից Բառեր
— դրական կտոր՝ երկ, գործ, գրուածք.

— ընտիր կտորներու հաւաքածոյ՝ հատընտիր.

— թատերական կտոր՝ թատերախաղ:

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1076
Neu!
(beta)
ԳՈՐԾԵԼ
ներգործական բայ
    1. գործ՝ աշխատանք ընել.

    2. աշխատիլ, բանիլ, պարապիլ, զբաղիլ.

    3. արդիւնաւորել, յառաջ բերել. օրինակ՝
‣ դրամը այս աշխարհի մէջ հրաշքներ կը գործէ.

    4. ներգործել, ազդել. օրինակ՝
‣ դեղը սկսաւ գործել.

    5. վարուիլ, ընթացք բռնել. օրինակ՝
‣ պէտք է խոհեմութեամբ գործել.

    6. հիւսել. օրինակ՝
‣ գուլպայ գործել, ընել.

օրինակ՝
‣ ի՞նչ կը գործես հոդ։

Հակառակը՝ սլքտալ, դադրիլ (գործելէ)։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 422
Neu!
(beta)
ՇԱՐԺԻԼ
չէզոք բայ
    1. տատանիլ, երերալ, տարուբերիլ, ցնցուիլ, սասանիլ.
    2. տեղափոխուիլ.
    3. (Փոխաբերական իմաստ) յուզուիլ, լեցուիլ, համակուիլ.
    4. (Փոխաբերական իմաստ) կեցուածք՝ վերաբերում ցոյց տալ.
    5. (Փոխաբերական իմաստ) վարուիլ, ղեկավարուիլ, առաջնորդուիլ.
    6. (Փոխաբերական իմաստ) գործ ընել.
    7. դառնալ։

Տեսակներ
— Անիւի՝ գլորիլ։

— Դրօշի՝ ծածանիլ, ծփալ:

— Երկնային մարմնի՝ թաւալիլ:

— Երկրաշարժէ՝ սասանիլ, ցնցուիլ։

— Նաւակը հովէն՝ տարուբերիլ:

— Պարագային համեմատ՝ վարուիլ, գործել:

— Սիրտին՝ յուզուիլ, զգացուիլ։

— Սողունի պէս՝ սողալ։

Բաղադրեալ Բայեր
Ի գութ շարժիլ
չէզոք բայ արգահատիլ, խանդաղատիլ, գթալ, խղճալ, մեղքնալ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 1766
Neu!
(beta)
ՔԱԼԵԼ
չէզոք բայ
    1. ոտքերը փոխնիփոխ գործածելով՝ յառաջ երթալ. յառաջանալ, շարժիլ, երթալ, ընթանալ.
    2. զբօսանք կատարել, պտըտիլ, ճեմել.
    3. սկսուած աշխատանք մը՝ խաղ մը շարունակել.
    4. (Փոխաբերական իմաստ) բնական բանիլ՝ աշխատիլ՝ գործել.
    5. (Փոխաբերական իմաստ) զարգանալ, յառաջդիմել։

Տեսակներ
— Աննպատակ՝ թափառիլ, աստանդել, յածիլ, սլքտալ։

— Առնել՝ նեղանալով հեռանալ:

— Առջեւէն՝ առաջնորդել:

— Արագ՝ շտապել, աճապարել, ճեպել։

— Գործերը՝ երթալ, ընթանալ։

— Ետեւէն՝ հետեւիլ։

— Զօրքը՝ 1. տողանցել. 2. արշաւել։

— Թշնամիին վրայ՝ յարձակիլ, արշաւել։

— Ժամանակը՝ սահիլ, անցնիլ:

— Ժամացոյցը՝ մեքենան՝ բանիլ, աշխատիլ, գործել։

— Կոտրտուելով՝ սամսարել, սիգաճեմել։

— Մեծաքայլ՝ շեքռկել։

— Միասին՝ ընկերակցիլ, ուղեկցիլ:

— Յոխորտալով՝ սիգալ:

— Օրօրուելով՝ ճորճորալ:

Յարակից Բառեր
— Արմատը՝ քայլ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 2393
Neu!
(beta)
ԳՈՐԾՈՒԻԼ
չէզոք բայ կրաւորական բայ
    1. հիւսուիլ, բանուիլ, ասեղնագործուիլ.
    2. կատարուիլ, տեղի ունենալ։

Source: Գնէլ արքեպիսկոպոս Ճէրէճեան, Փարամազ Կ. Տօնիկեան եւ Արտաշէս Տէր Խաչատուրեան, Հայոց լեզուի նոր բառարան. Պէյրութ: Կ. Տօնիկեան եւ Որդիք Հրատարակչատուն (1992): p. 423
Neu!
(beta)
 Usage beta 47 citations 

Usage of matching Word Forms

Neu! Explore the usage of the word form գործէ in the Corpus of Western Armenian.
Auch für das Wort "գործէ" Suche in diesen Wörterbüchern:

Explanatory

Thesaurus

Western Armenian

Neologisms

Rhyming

Word Structural

Etymological

Dialectal and Idiomatic

Orthographic

Classical Armenian

Middle Armenian

Early Modern Armenian

Foreign word

Names

Place names

Plant names

Specialized

Abbreviations

© 2026 Nayiri. Armenisch wörterbuch besteht aus 17.718 wörter
The site has 144 dictionaries and 3 books.
Deutsch
Նայիրի / Nayiri.com